Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ДЫЙКАНДАР ӨСТҮРГӨН ЖАШЫЛЧА-ЖЕМИШТЕРИН ЧЕТ ӨЛКӨГӨ КАНТИП САТА АЛЫШАТ?

№804 30-март -5-апрель, 2018-ж.


Дыйкандар "жазында эмне өстүрсөм кийин чет элге сатып, пайда таба алам?" деген суроого баш катырышат. Андыктан биз бул жаатта изилдөөлөрдү жүргүзүп көрдүк.

БЫЙЫЛ ДЫЙКАНДАРГА ЭМНЕНИ ЭГҮҮ СУНУШТАЛАТ?
Дмитрий Тен, Айыл чарба жана мелиорация министрлигинин Айыл чарба өсүмдүктөрүн экспертизалоо департаментинин жетекчиси:
– Быйыл түштүк аймактагы региондорго, өзгөчө Ош жана Жалал-Абад облустарына картошканы көп тигүү сунушталат. Анткени былтыр Өзбекстанга президент баш болгон делегация 2 ирет барган кезде өзбек тарап Кыргызстандан ири өлчөмдө картошка импорттоорун билдирген.



ӨТҮМДҮҮЛӨРҮ КУРГАТЫЛГАН МӨМӨ-ЖЕМИШТЕР, КАРТОШКА, ТӨӨ БУУРЧАК
Анара Беккулиева, Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана суу чарба министрлигинин азык-түлүк коопсуздугу жана агромаркетинг бөлүмүнүн жетекчиси:
– Дыйкандар өндүргөн айыл чарба продукцияларын дүңүнөн каалаган чет өлкөгө сата алышат. Бирок ал үчүн адагенде чет элден өздөрүнүн продукцияларын сатып ала турган компанияны таап, алар менен келишим түзүүлөрү жана алар койгон талаптар боюнча продукцияны өндүрүүлөрү керек. Чет элдик компанияларды кантип таба алышат? Ал үчүн продукцияларын интернетке жарнамалоо, чет элдик компанияларга өзүнүн продукцияларын интернет аркылуу сунуштоо, эл аралык көргөзмөлөргө катышып, ага келген чет элдик компанияларды өздөрүнө тартуу жана башкалар кирет. Мисалы, 2017-жылы төө буурчак Түркия, Орусия, Казакстан, Болгария, Сербия, Грузия жана башка өлкөлөргө экспорттолгон. Жашылчалардын ичинен картошка жана сабиз Орусияга, Өзбекстанга, Орусияга көп жөнөтүлгөн. Пахта буласы Латвияга 496 400 килограмм жөнөтүлүп, акчасы 883 100 АКШ долларын түзгөн. Жемиштердин ичинен өрүк, алча, кокон гилас, шабдалы, кара өрүк, алма, алмурут көп өткөн. Жалпылап айтканда, 2017-жылы өсүмдүк продукциялары боюнча эң башкы экспорт товарлары кургатылган мөмө-жемиштер, жаңгак-данек аралашмалары, кургатылган мөмөлөр, төө буурчак, пияз, сарымсак болду.

ЧЕТ ЭЛГЕ САТУУ ҮЧҮН СЕРТИФИКАТТЫ КАЙДАН АЛУУ КЕРЕК?
Адыл Нурбаев, Өсүмдүктөрдүн карантини департаментинин карантиндик фитосанитардык көзөмөлдү уюштуруу бөлүмүнүн жетекчиси:
– Биз жаңы үзүлгөн жашылчаларга, жемиштерге жана алардын кайра иштетилгендерине (кургатылганы) сертификат беребиз.

Фитосанитардык сертификатты (ФСС) берүүнүн жол-жобосу:

  • Экспорттук жүктүн ээси Өсүмдүктөрдүн карантини боюнча аймактык башкармалыкка (ӨКБ) барып, ФСС алуу үчүн өтүнмө толтурат. Сертификат үчүн паспорту, кайсы чет өлкөдөгү компания же фирма менен келишим түзгөн болсо, ошол келишимдин көчүрмөсү (бул продукция эмненин негизинде сыртка чыгарылып жатканын тастыктоочу документ), алуучунун дареги керектелет. Ошондой эле продукцияны жүктөп чек арадан өтө турган унаанын (автомашина, вагон) номери да көрсөтүлүшү шарт.
  • ӨКБ адиси продукцияны импорттоочу өлкөнүн талаптарына ылайык (ар өлкөнүн талаптары ар түрдүү) текшерет, үлгү (образец) алат жана кароодон өткөзөт. Үлгү үчүн продукциянын, мисалы, картошканын жакшы, урунган (же чириген) жана картошка менен кошо жерге түшкөн топурак алынып, лабораторияга текшерүүгө жөнөтүлөт. Жыйынтык 3 сааттан 1 аптага чейинки убакытта чыгарылат.
  • Лаборатория акысы эгер продукциянын салмагы 500 килограммдан ашса – 492 сом, салмагы 500 килограммга чейин болсо – 200 сом.
  • Эгер өсүмдүк продукциясында өсүмдүк зыянкечтери бар экендиги аныктала турган болсо, анда ӨКБ адиси аларды зыянсыздандыруу иштерин жүргүзүп берет (атайын газ же химиялык дары чачуу аркылуу). Бул үчүн 1 метр кубуна 74 сом төлөнөт. Зыянсыздандыруу иши жашылча сакталган кампада же унаа үстүндө деле жүргүзүлө берет. Продукция ээсине зыянсыздандыруу иши жүргүзүлгөндүгү боюнча акт жазып берет. Таңгактар да талаптарга жооп бериши шарт.

ЭСКЕРТҮҮ!

  • Сертификат жарактуу, эгер продукция Евразиялык экономикалык биримдиктеги өлкөлөргө жөнөтүлө турган болсо 30 күнгө, үчүнчү өлкөлөргө (ЕАЭБден тышкаркы өлкөлөргө, мисалы, Кытай, Түркия жана башкалар) 15 күнгө чейин. Сертификатсыз дыйкан продукциясын чет элге сата албайт!
  • Сертификат берилбейт, эгер: документтер толук жана маалыматтар анык болбосо, продукция туура эмес шартта сакталса, импорттоочу өлкөнүн фитосанитардык талаптарына дал келбесе жана башка.
  • ЕАЭБдин долбооруна 182 карантиндик зыяндуу организмдер киргизилген. Эгер өсүмдүк продукциясынан ошолордун бири чыгып калса, анда сертификат берилбейт!

Эске алчу нерселер: Документтери толук болуп чек арадан өтүп, чет элге алып барган күндө да сата албай калгандар бар. Анткени сатып алуучулар продукциянын сырткы көрүнүшүнө, даамына, сорттолгонуна да карашат. Муну унутпоо керек. Көп өлкөлөр экологиялык таза жашылча-жемиштерди сатып алууга кызыкдар. Андыктан органикалык жер семирткичтерди колдонгондор утушат.

Дыйкан продукциясын кантип маркировкалайт?
Бул үчүн дыйкан продукциясынын таңгагынын сыртына продукциянын аталышын жана санын (өлчөмүн), даярдалган күнүн, сактоо мөөнөтүн, сакталуу шартын, тамак-аш продукция партиясын идентификациялоого мүмкүндүк берген маалыматты (мисалы, партиянын номерин), өзүнүн аты-жөнүн жана продукция даярдалган жердин аталышын жазып көрсөтүүсү зарыл.

Өсүмдүктөрдүн карантини боюнча лабораториялар

• Борбордук лаборатория – Бишкек шаары, Маяковский көчөсү, 60, телефону: 0550 75 02 86.

• Ош облусу боюнча – Ош шаары, Исанов көчөсү, 42, телефону: 03222 5 50 23 (лаборатория курулуп жатат).

• Талас облусу боюнча – Кара-Буура району, Кызыл-Адыр айылы, Сатыбалдиев көчөсү, 22, телефону: 03456 2 61 14.

• Ысык-Көл облусу боюнча – Түп району, Түп айылы, Манас көчөсү, 124, телефону: 03945 2 60 21.
Ал эми Баткен, Нарын, Жалал-Абад облустарында лабораториялар жок. Айыл чарба министрлиги каржы маселеси чечилсе эле курулуп баштала турганын маалымдайт. Лаборатория жок жердеги дыйкандар башка аймактагы лабораторияга барып текшертүүлөрү зарыл.


ДЕКЛАРАЦИЯНЫ АЛУУНУН ЖОЛ-ЖОБОСУ
Чинара Диканбаева, Сыноо, сертификаттоо жана метрология Бишкек борборунун тамак-аш жана айыл чарба азыктарынын шайкештигин тастыктоо бөлүмүнүн жетекчиси:
– Кайра иштетүүдөн өткөн айыл чарба азыктарына: туздалган жана маринаддалган жашылчалар, шире, компот, нектар, джем, вареньеге жана ошондой эле күрүч, буудай, пахта, тамекиге декларация Сыноо, сертификаттоо жана метрология Бишкек борборунан жана Экономика министрлигинин алдындагы Стандартташтыруу жана метрология борборунун аймактагы филиалдарынан (Жалал-Абад, Ош, Талас, Бишкек шаарларында бар), ошондой эле аймактагы санэпидемстанциялардан берилет. Алынган декларациялар ошол эле жерлерден катталат.

Декларация үчүн керектүү документтер:

• Арыз
• Продукцияны өндүрүүчүнүн патенти же жеке чарбага берилген (ЖЧК, ААК, ЖАК) күбөлүгү
• Продукциянын маркировкаланышы (кыргыз жана орус тилдеринде)
• Техникалык кароонун жыйынтыгы (азыктардын кантип өндүрүлгөнү боюнча)
• Азыктарды импорттоочу өлкө жана андагы компания менен түзүлгөн келишимдин көчүрмөсү, импорттоочу ишкананын дареги
• Продукциянын үлгүсүн лабораториядан текшерилгени тууралуу сыноо протоколу


Канымжан Усупбекова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(4)
03.04.2018. 09:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
143
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
18-09-2018 14:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Аааа мына ушул нерсе ото керектуу нерсе экен!Чооон рахмат!Давно чыгарыш керек болчу.Мейли эми,лучше поздно-чем никогда!
03.04.2018. 11:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
22-11-2017
Соӊку аракети:
20-06-2018 13:37
Жынысы:
Белгисиз
0
Рахмат! Дыйкандар үчүн аябай соонун маалымат экен.
05.04.2018. 05:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
217
Катталган:
21-07-2011
Соӊку аракети:
18-09-2018 16:56
Жынысы:
Белгисиз
0
Мынча майда чуйдосу коп. Кичине жонокойлоштурсо болбойт бекен. Бул документтерди топтоп, сатчуу жер жемишин лабороториядан откоруп, бир жума жыйынтыгын куткончо товары ирип чирип кетпейт бекен...?
06.04.2018. 21:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
08-05-2015
Соӊку аракети:
05-06-2018 11:42
Жынысы:
Белгисиз
+1
Озбекстан ачылды дыйкандардын шору актабайт Эми кылган эмгекти
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21166;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: