Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ӨПКӨНҮН РАК ООРУСУ шахтада иштегендерди, тамеки чеккендерди, цемент сатып иштегендерди көп тооруйт

№807 20-апрель -26-апрель, 2018-ж.



Жашарып жана көп кездешип бара жаткан дарттардын катарында өпкөнүн рак оорусу да бар. Аталган дарттын жаралуу себептери жана айыктыруу ыкмалары боюнча маалыматты Онкология жана гематология Улуттук борборунун торакалдык бөлүмүнүн жетекчиси, медицина илимдеринин доктору Мукаш Бейшембаев айтып берет.



ӨПКӨ РАГЫ 4-ОРУНДА...

  • Кыргызстанда жыл сайын өпкөнүн рагы менен 700дөй жаңы оорулуулар катталат жана алардын 500гө жакыны көз жумат.
  • Өлкөдө онкологиялык оорулардын ичинен өпкөнүн рагы 4-орунда турат.


ДАРТТЫН БЕЛГИЛЕРИ
Өпкөнүн рагы дароо эле билинбейт, ал узакка жашыруун инкубациялык түрдө өнүгөт. Көбүнчө өпкөнүн өнөкөт сезгенүүсү сыяктуу белгилерди алып жүрөт.

Дарттын белгилери:

  • Алгач кургак жөтөл (аз-аздан какырык чыгышы мүмкүн);
  • Бара-бара жөтөл көбөйөт, адам ыкшып жөтөлөт.
  • Кээде какырык менен кошо кан чыгат;
  • Көкүрөк ооруйт (жөтөлгөндө жана терең дем алганда күчөйт);
  • Маал-маалы менен дене табынын көтөрүлүшү (антибиотик ичүүдөн жок болуп, кайра пайда болот).


КЕЛИП ЧЫГУУСУНА ЭМНЕЛЕР ТҮРТКҮ БОЛОТ?

  • Тамекинин түтүнү (өпкөнүн рак оорусу менен ооругандардын 95 пайызын үзгүлтүксүз тамеки чеккендер түзөт);
  • Жаш курак (улгаюу);
  • Радиация, күндүн зыяндуу нурлары;
  • Өпкөнүн өнөкөт оорулары (бронхит, кургак учук, пневмония. Булардан толук дарыланбоо);
  • Экологиянын булганышы
  • Кир, идиш жуучу жана кумурскаларды, канталаларды жок кылуучу химиялык заттарды көп колдонуу;
  • Учма жана чаң өңдөгү канцерогендер: асбест, кадмий, хром, мышьяк, автомашиналардан чыккан түтүн-ыш жана башкалар;
  • Нитрат, нитрит жана тамак-ашка жыт, өң, даам берүүчү кошулмалар (мисалы, Е621, Е630).


ДИАГНОЗ ЖАНА ДАРЫЛОО ЫКМАЛАРЫ
Диагноз үчүн керектелет:

  • Рентгендин сүрөтү, компьютердик томография, бронхоскопия жана башка.

Дарылоо ыкмалары:

  • Операция ыкмасы;
  • Химиялык дарылоо. Рак клеткаларына гана таасир этип, соо клеткаларга зыянын тийгизбөөчү заманбап көптөгөн химиялык дары-дармектер бар;
  • Нур менен кактап дарылоо;

Өпкө рагынын 4 стадиясы бар. 1-2-стадияларын дарылап айыктырууга болот. 3-стадиясын айыктыруу кыйын, 4-стадиясында дары-дармек менен гана оорулуунун өмүрүн узартып турууга мүмкүн. Андыктан оору белгилери билинер замат текшерилүү жана дарылануу зарыл. Жылына 1-2 ирет рентгенден өтүп туруу да дарттын өтүшүп кетүүсүнүн алдын алат.

ТҮРЛӨРҮ ЖАНА МЕТАСТАЗ (жайылып кетүүсү)
Түрлөрү:

  • Түйүндүү (узловатая) рак;
  • Бутактанган рак;
  • Аралаш рак (түйүндүү жана бутактанган).

Метастаз:
Рак өтүшүп кеткенде коңшу 1 же бир нече органга, ошондой эле кан жана лимфа суюктугу аркылуу бүт организмге жайылып кетүүсү мүмкүн. Бир нече органга жана бүт организмге тарап кеткенде өмүрдү гана узартып турууга мүмкүн.

ООРУГА КАБЫЛУУ КОРКУНУЧУ ЖОГОРУЛАР

  • Цемент, кум, көмүр, химиялык жер семирткичтерди дайыма сатып иштегендер;
  • Кен чыккан жерде эмгектенгендер (мисалы, шахтада, сурьма комбинатында);
  • Ширетүүчүлөр, тактай тилип-сатуу менен алектенгендер;
  • Химиялык жер семирткичтер менен өстүрүлгөн жашылча-жемиштерди көп пайдалангандар. Алардын курамында зыяндуу нитрат жана нитрит бар.

Айтылгандардын айрымдарына түшүндүрмө бере кетсек, мисалы, карагай тилгенде анын курамындагы чайыр, эфир майы жана тилгендеги чаң, таарындынын кыпындары учуп өпкөгө кирет. Ширетүүчүлөр темирлерди ширеткенде бөлүнүп чыккан уулуу заттар менен дем алууга аргасыз. Цемент, көмүр, кум сатып иштегенде алардын чаңы, кыпындары ооз, мурун аркылуу өпкөгө өтөт. Андыктан ооруга кабылуу коркунучу жогорулар атайын кийимдерди кийип, бет кап жана көз айнек тагынып, экологиялык таза азыктарды жеп-ичип, 6 ай сайын врачтарга текшерилип, рентгенге түшүп туруулары зарыл. Текшерилгенде врач сунуштаса ооруканага жатып дарылануу керек.

ТАМЕКИ ЧЕККЕНДЕР РАКТЫ ӨЗДӨРҮ САТЫП АЛЫШАТ
Эгерде адам 10 жылдан ашык убактан бери тамеки чегип келсе, анын өпкө рагы менен ооруп калуу мүмкүнчүлүгү тамеки чекпегендерге караганда 25 эсе жогору. Тамекини таштагандан кийин өпкөнүн тазаланышына 2 жыл кетет. Эки жылдан кийин 60-70 пайызы гана калыбына келет. Тамекинин түтүнүндө 4 миңдей химиялык зат бар (мисалы, ацетон, мышьяк, формальдегид, метанол, фенол жана башка). Алардын 120сы ракка алып келет. Алар өпкөдө аздан чогула берүү менен өпкөнүн клеткаларын зыянга учуратат. Кийин ал жерде рак жаралат. Ошентип тамеки чеккендер тамекини сатып алуу менен ракты сатып алып жаткандарын биле беришпейт.
Тамеки чеккен адам тамекинин 20 пайыз гана түтүнүн жутса, 80 пайызын ал адамдын чөйрөсүндөгүлөр жутат. Андыктан адамдар өзүнө гана зыян келтирбеcтен чөйрөсүндөгүлөрдүн да өпкөсүнө зыян келтирип жатканын эске алышса.
Кош бойлуу аялдар дамамат тамеки чексе ичтеги бала майып төрөлүп калуусу мүмкүн.


____________________________________________________________________________________

Билип ал
УГУУНУН ТӨМӨНДӨШҮНҮН АЛДЫН АЛУУ

  • Эгер адам түрдүү дабыш, үндөр көп чыккан ызы-чуулуу өндүрүштө иштесе, мотоцикл айдаса, анда атайын наушникти кийип алуусу зарыл.
  • Музыканын үнүн катуу чыгарып угууну адатка айлантпоо зарыл. Анткени бул угууга эле эмес, нерв системине да зыян. Музыканы катуу угууну калтырбаса анда кийин угуу үчүн аппарат гана кийип калбастан, нерв системинде жаралган оорудан да дарылануу керек болуп калат.
  • Ичип жаткан дарыларга көңүл буруу керек. Себеби кээ бирлери угууга терс таасирин тийгизет. Кайсы дары болбосун ичерде терс таасирлерин окуп чыгыңыз.
  • 1 жылда 1-2 ирет отоларингологго жана неврологго текшерилиңиз. Анткени айрым неврологиялык оорулардан угуу төмөндөйт.


Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(10)
24.04.2018. 10:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
18-09-2016
Соӊку аракети:
03-07-2018 23:29
Жынысы:
Белгисиз
+3
Саламатсызбы админ сегарети кантип таштаса болот ошол туралу маалымат берсениздер
24.04.2018. 13:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
61
Катталган:
10-04-2013
Соӊку аракети:
20-09-2018 01:21
Жынысы:
Белгисиз
+5
Kalmurzaev8900,Саламатсызбы тамекинини тартпай койсонуз эле таштайсыз андыктан эркинизди кучтуу карманыз!
buran12 түзөттү 2018-04-24 13:25:40
24.04.2018. 14:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
18-09-2016
Соӊку аракети:
03-07-2018 23:29
Жынысы:
Белгисиз
+3
buran12,Сиз айткандай аракет коп колдондум бирок барибир таштай албай жаттам
24.04.2018. 17:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
24-01-2014
Соӊку аракети:
20-09-2018 11:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Kalmurzaev8900, Төрт жылдан ашуун чектим. Ташташыма Табекс таблеткалары (100 штуктан болгону 17ни ичипмин)жана жонокой эле конфеттин жардамы тийди. Биринчи кезекте каалоо болуш керек.
romaantik түзөттү 2018-04-24 17:19:03
24.04.2018. 13:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
173
Катталган:
26-01-2017
Соӊку аракети:
14-09-2018 13:16
Жынысы:
Белгисиз
+3
Өпкө рагы мн угуунун төмөндөшү эки бөлөк темабы же өпкө рагы дүлөйлүкө алып келеби же дүлөйлүк ракка алып келеби?
24.04.2018. 14:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
05-08-2017
Соӊку аракети:
17-09-2018 21:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Nevestkaa,рак тамеки аркылуу пайда болот деп жатат музыканы катуу чыгарып угуу кулака зыян алып келет деп жатат. Тамеки тартпаныз музыканы акырын угушунузду эскертип кетет элем
24.04.2018. 15:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
173
Катталган:
26-01-2017
Соӊку аракети:
14-09-2018 13:16
Жынысы:
Белгисиз
+1
Nurmat92,аны мен деле түшүндүм иним.Ээээ мейличи.
24.04.2018. 14:14 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
05-08-2017
Соӊку аракети:
17-09-2018 21:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Тамеки таштай албагандар өзүңөрдү өзүңөр контролдой албайсынарбы эмне же каалоонорду тыя албайсынарбы? Эрки күчтүү болсо любой нерсени таштаса болот
24.04.2018. 18:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
222
Катталган:
14-11-2013
Соӊку аракети:
20-09-2018 12:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкекстан
+4
Nurmat92,сен чегип, таштап койгонсуп суйлоптурсунго. Таштоо аябай кыйын
27.04.2018. 23:15 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
24-04-2018
Соӊку аракети:
06-06-2018 17:54
Жынысы:
Белгисиз
0
Чекендердин аялына куч кубат берсин организимине
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: