Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МУСУЛМАН АЯЛДАРЫ СПОРТТО

№228 16-22-март, 2007-ж.


ИСЛАМИАДА ЖЕ ХИДЖАБЧАН ЧУРКОО
Мусулман аялдар үчүн Олимпиадалык оюндар 1993-жылдан бери ар бир 4 жылда бир Ирандын борбору Тегеранда өткөзүлүп келет. Оюндун башкы максаты – мусулман аялдары да эркектер сындуу тең укукка ээ экендигин далилдөө. Мелдештин ачылышы менен жабылышында гана эркектер катышпаса, калган учурда жалаң аялдарды көрүүгө болот. Телеоператорлор да аялдардан турат. Олимпиадада аялдар 18 оюн түрү менен ат салышат. Алар: жаа атуу, гимнастика, гольф, теннис, стол тенниси, сууда сүзүү, гандбол, бадминтон, мылтык атуу, мини-футбол, таэквандо, сквош (топ менен ойнолуучу теннис), атлетика, майыптар үчүн пинг-пон. Мелдеш бир аптага созулат. Айта кетчү нерсе, оюндарга мусулман эмес аялдар да катыша алышат. Оюндун генералдык катчысы Фариде Хавади.
Ал эми аялдардын мелдешин уюштуруп, аны өткөрүү идеясы Ирандын белгилүү атуулдарынын бири 42 жаштагы айым Фаезе Хашемиге таандык. Ал мурунку межилистин депутаты. Фаезе лыжага, сууда сүзүүгө, ат спортуна кызыгат. 1998-жылы "Zan" ("Аялдар") журналында иштеген. Эмесе, 2005-жылы Тегеранда өткөн мусулман аялдарынын 4-Олимпиадасынан алынган репортаждан кыскача.

ххх

Бул мелдешке 48 өлкөдөн мусулман аялдар келишкен. Оюндун ачылышын чагылдыруу үчүн стадионго эркек репортёрлор кирүүгө акылуу болгондуктан, бул күнү аялдардын баары хиджабчан (мусулман аялдардын бети менен колунан башка жерин чүмкөп туруучу кийими) жүрүштү. Бирок, оюндун кийинки бөлүктөрүнө бир да эркек коё берилген жок. Башкача айтканда, оюн өтүлүүчү жер эркектер үчүн жабык зона болду да калды.
Мусулман спортчу аялдар эркек репортёрлор чыгарылып, эшик жабылгандан соң кыйкырып сүйүнүшкөн­дөрүн айтпаңыз. Анткени, бетинен башкасынын баарын чүмкөп, не деген сулуу мүчөлөрүн узун, кең кийимдердин ичинде катып жүргөндөр жоолук, паранжыларын ыргытып, келбетин көркүнө чыгара турган спорттук кийимдерди кийишет эмеспи.
Дал ушул оюнга Кениянын качкындар лагеринен келген спортчу аялдар атайын тигилген спорттук формаларды кийип чыгышты. Мындай кийим башка аялдардын да кызыгуусун жаратты. Мунун артыкчылыгы, эркектер катышкан оюндарга деле аны кийип катышса боло тургандыгында. Эми ушинтип жаңы үлгү­дөгү атайын кийимдер дагы көбөйсө, аялдар хиджабчан катышып жүдөбөй калышат. Катар өлкөсүнүн аялдарын жетектеп келген машыктыруучу Феруза: «Үйлөрүндө отуруу спортту сүйгөн аялдардын көкөйүнө көк таштай тийген. Эми мелдеш бүткүчө өздөрүн эркин сезип, топтолуп калган энергия менен жашыруун таланттарын мелдеште чыгарышат» дейт.
Ал эми стадионго кире бериште тоодой үйүлгөн чөнтөк телефондор менен камераларды көрүп эле стадионго жалаң миңдеген аялдардын келгенин билесиз. Анткени, оюндун жүрүшүн­дө исламдын мыйзамына каршы жылаң­баштанып, спорт­­тук формада шым­данып жүргөн аялдарды тартып алууга эч кимдин укугу жок.
Ирандын мылтык атуу боюнча спортчусу Фатима Рахими: «Жашаган жеримде деле гольфко, мылтык атууга катыша берем. Анткени, хиджаб мага жолтоо болбойт. Андыктан, эркектер мага эч нерсе дебейт. Анын үстүнө пайгамбар «мусулмандардын ар бири мылтык атууну, ат чабууну, сууда сүзүүнү билүү­сү керек» деп айтып кеткен» деген оюн ортого салат.
Ошентип, оюн өз эрежеси менен өтө баштады. Бул кезде спортчу аялдардын күйөө­лөрү дүкөндө тортко кезекте турушат.
Анткени, исламда ичкиликке тыюу салынгандыктан, кокус аялы жеңип калса, жеңишти торт менен белгилөө эң эле туура жол...
Мына чуркоо боюнча мелдеш аяктады. Сириянын курама командасынын аялдары жеңүүчү болуп табылып, кубангандарынан ырдап, бири-бирин кучакташып жатышат.
Сырттан «торттун креми эрип кетпесе экен» деп тынчсызданган эркектерди көрүүгө болот.

АФИНЫДАГЫ ОЛИМПИАДАДА
1896-жылы Афиныдагы алгачкы Олимпиадада байыркы доордогудай болуп бир да аял катышкан эмес. Бирок, убакыттын өтүшү менен эл аралык Олимпиада комитетинин президенти Олимпиадага катыша тургандардын 50 пайызын аялзаты түзөөрүнө ишенээрин айтып кеткен. Анын сыңарындай, мусулман спортчу аялдардын саны абдан көбөйүп кетпесе да, азыр буга чейинкиге караганда саны арбып калды. Эмесе, 2004-жылдын августунда Грециянын борбору Афиныда өткөн Олимпиадалык оюндардын жүрүшүнөн.

ххх

Ооганстандан Олимпиадага алгачкылардан болуп келген Робина Мукимьяр 100 метрлик жарышта 63 аялдан 61-болуп келгенине карабай: "Оогандык аялдарга чоң спорт өз эшигин ачты" деп кыйкырып, кубанып көзүнө жаш алды. Робина менен бирге келген дзюдочу Фриба Разайи: "Эч кандай орунду камсыз кылбаса да, кийинки Олимпиадага мекендеш аялдардан көбүрөөк келип, бири болбосо бири жеңип, оогандык аялдарга намыс алып берет" деген оюн айтты.
Көптөгөн атуулдарынын каршылыгына карабай Сауд Аравиясынын, Ирандын, Бахрейндин бийлиги Олимпиадага спортчу аялдарды жибергендиги кубандыраарлык болду. Бирок, Олимпиадага эркектер да катыша тургандыктан, мусулман спортчу аялдар хиджабчан, байбалчагын да көрсөтпөй узун кийим кийип катышууга аргасыз. Бирок, мындай кийим Ирандан келген Пур Назимге эч тоскоолдук келтирбеди. Анткени, ал пистолет менен ок атуу мелдешине катышат. Ал эми Сомалиден келген жөө күлүк Фартум Абукар Омар менен Шахин Бахрамини мындай кийим бир топ эле жүдөттү.
1999-жылы талибдердин башкаруусунда калган Ооганстан эл аралык оюндардан четтетилип калган эле. Антсе да 2004-жылы Афиныдагы Олимпиадага катышууга арыз беришкенде Олимпиада комитети: "Командаңарда аялдар болсо гана уруксат" деп жооп беришкен. Бул жөө күлүк Робина Мукимьярдын Олимпиадага келүү­сүнө себепкер болгон.
Айта кетчү нерсе, Робина ислам мыйзамы боюнча спорт залга барып, эркектер менен аралашып машыга алган эмес. Үйүндө болсо машыгуучу бөл­мөсү, машыгуу шайманы болбогондуктан, Олимпиадага эч кандай даярдыксыз эле келген.
Бул жолку Ол­им­пиадада орун албаганына карабай, Робина 2008-жылы Кытайда өтүүчү Олимпиадага катышып, алтын медалды утууну максат кылууда. "Даярдык катары түнкүсүн үй­бүлөм уктап жаткан кезде бийик дубал менен курчалган коргон ичинде жашыруун чуркап машыкпасам бул жолкудай медалга жетишпей калам" дейт Робина.

Даярдаган Канымжан Усупбекова


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: