Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Элмира Касымбекова, Төлөгөн Касымбековдун жубайы: «ЖАЗУУЧУ ЖАЗЫП ЖАТКАН ЧЫГАРМАСЫН ЭМЧЕКТЕГИ БАЛАМ ДЕП АТАЧУ»

№816 22-июнь -28-июнь, 2018-ж.


Залкар жазуучу, тарыхый романдардын чебери Төлөгөн Касымбековдун арабыздан кеткенине жети жылдын жүзү болду. Жазуучунун бармактайынан баш кошкон жубайы 5 эркек, бир кыз төрөп берип, оорудан улам каза болгон. Кийин Элмира айымга баш кошуп, уул көргөн. Элмира эже менен баарлашып, жазуучу менен бирге өткөргөн өмүрүнө кайрылдык.

– Жазуучу көзү тирүү болсо 87 жаштын тамагын жемек экен...

– Ооба. Агайыңар оорукананын жандандыруу бөлүмүндө 7 күн жатып, 2011-жылы 16-июнь күнү саат 11де үзүлүп кете берди. Январдын 15инде 80ге чыккан эле. Жыл сайын 3 күн куран окутчумун, бул сапар өзүм да, балам да ооруканада жатып калдык. Ага карабай атасынын жакшы көргөн тамагы эле деп беш бармак, боорсок бышыртып келип, ооруканада жаткандар менен чогуу куран окуттук. Мурунку турмушунан 5 эркек, 1 кызы, менден бир уул калды. «Өлбөгөн адам алтын аяктан суу ичет» дегендей, ар кимибиз буюрган күндү көрүп жашап жатабыз. Менин уулумдан башкасынын баары чоң ата, чоң эне, таята, таене болушту. Уулум азыр мектеп жашында.

– Уулуңуз агалары, эжеси менен катташып турабы?

– Жок, катышкан жокпуз. Тарыхта өгөй деген нерсе болуп келген да, аны эч кимибиз тана албайбыз. Алар өз оокаты менен, биз өз оокатыбыз менен. Асылбек азыр кичинекей бала, кимди издеп барат? Мен ал үйгө балдарынын баары үй-бүлө куруп калганда бардым. Ал киши мени 69 жашында алды, мен 35 жаш куракта элем. Асылтайым эгиздин түгөйү. Түгөйү боюмдан түшүп, ысым коюп, жерге бердик. Бир күндөн кийин ичим ооруп калды, көрсө, боюмдан козголуп экинчиси да түшкөнү жатыптыр. Биринчи Кудайдын, экинчиси дарыгерлердин жардамы менен баламды сактап калдык. Менин да, агайыңардын да тукумунда эгиз төрөгөндөр бар экен. Бактылуу энемин. Кызым бар, неберелүү да болгом. Асылтайым чоңоюп келе жатат.

– Сиздин биринчи турмушуңуз эле Төлөгөн агай экен деп ойлоптурмун...

– Менин тагдырым ушундай экен, кыз кезимден оорунун азабын тартып, бөйрөк оорусу менен алышып келем. Жылдап ооруканага жаткан күндөрүм болду. Турмушка чыгып, кыз таптым, алардан жамандык көргөн жокмун, оорум тоскоол болуп ажырашып кеттим. Мен ооруп жүргөндүктөн кызымды 4-5 жашка чейин таенеси карады. Кызым 12 жашка келгенде агайыңарга турмушка чыктым. Өкмөттө иштеген бир эже агайыңарга «өзү жаш, бирок жүрүм-туруму мастан кемпир биякта эле калат, бир кызы бар келин бар» деп тамашалап сунуштаптыр. Мени чоң энем, чоң атам баккан. Балдары да «атама 40 жаштагы келин керек» деп издеген экен. Бул киши мени угуп ата-тегимди, уруумду иликтеп чыгып, жактырып, ата-энемди көрүү үчүн үйгө барыптыр. Уулу Райканды ээрчитип, "көңүлгө туура келсе таанышканыбыз үчүн деп чепкен, тебетей берели, эгер чалпоо болсо "дагы байланышабыз" деп келе берели" деп ата-бала жөнөп калышат.

Ата-энем Бишкекте турушчу, конокторду жакшы тосуп алышат. Атам китеп көп окуган адам эле. Автор менен окурман 3 саат маектешип, «Сынган кылычты» кайрадан иликтеп, жиликтеп чыгышат. Буларды кийин агайыңар өзү айтып берди. Дасторкон заматта түркүн тамак-ашка толуп, чакырылбай келген конокторду куда тоскондой тосуп алышыптыр. Апам бутунун учу менен сыртка чыгып, кайра басканын угузбай келип диванга отуруп, конокторду тейлеп, бир да үн катпаптыр. Анда Касымбеков 69 жашта болсо, атам 65те болчу. Бир убакта атам «келгениңизге жол болсун» деп эмнеге келгенин сурайт. «Сизде 40 жаштагы кыз бар экен, ошого келдик» дейт.

– «Жазуучуга 35 жашымда турмушка чыктым» деп айтчу элеңиз го...

– Мени сунуштагандар "1 кызы бар, 40 жаштагы келин" деп айтышыптыр. Ал кезде 4 баласы менен жесир калган 40 жаштагы эжем бар эле. Анан мен, менден кийинки 20 жаштагы сиңдим да бир баласы менен бой жүргөн. Атам эжемди сурап келди деп ойлоп «анын 4 баласы бар да?» деп Райканды карап калыптыр. Анткени атам уулуна жуучу түшүп жатат деп түшүнүптүр. Агай «Жок, 1 кызы бар кызыңызды мен өзүмө сурап келдим» деген экен. Ошондо 3 сааттай сүйлөп отурган атам далайга тилден калып калат. Анан агайыңар колунан келишинче атамды жайгарганга киришиптир. «Аксакал, мен кызыңызды акчага көпкөнүмдөн алганы жаткан жокмун, кызыңызды кеңешчи кылып алайын деп келдим. Мен Курманжанды жазган кишимин, батаңызды бериңиз» деп туруп алыптыр. Анан атам батасын берет. Ала келген кийитин жаап «Аксакал, кызды алыш үчүн мен өзүм келбейм. Мен ал курактан өтүп кеткем. Бирок созбойбуз, жуманын аягында алып кетебиз» дептир. Мен болгон окуяны укканда ыйладым, таарындым. Бирок атама эч нерсе дей алган жокмун. Анткени биз атабыздын сөзүн эки кылчу эмеспиз. Атам «Ушундай улуу адам келиптир. Мен макул дедим, артка жол жок. Ал киши сага "уул төрөп бер" деп да, "кыз төрөп бер" деп да айтпайт. Уулу да, кызы да бар экен» деди. Ошентип турмушка чыктым. Мен ал жерден бакыт таптым. Бакыт тапканым – уул таптым. Жакшы көз, жакшы маанай таптым. Элитадан орун алдым. Менин адамгерчилигим, адамдык парасатымдан улам ошол чөйрөдө калып калдым го. Эгер мен алтек-телтек болгонумда ошол чөйрөгө кошулат белем? Мен ошонума сыймыктанам, ошого кубанам. Корифейлер менен чай ичишем, «Төлөгөн акемдин байбичеси, жеңе» деп турушат.

– Залкардын залкардай түйшүгү бар дешет, ошону сездиңизби?

– Албетте, залкардын залкардай түйшүгү бар. 8-9 саат уктоо дегенди билген жокмун. Ал киши столдон турбай эле иштей берчү. Уйкусу келсе отурган ордунда 10-15 мүнөт жаагын таянып тук этип алчу. Бир да күнү эшиктен жалгыз келчү эмес, жанында сөзсүз 5-6 киши болчу. Кайсы убак болбосун дайыма тамагымды белендеп турчумун. Бир табак боорсокту ары-бери чайкай койчумун. Келген кишилер кээде таңда кетишчү, шахмат ойношчу. Өткөндө бирөө «жашарып алыпсыз» дейт. Ооба, убагында Касымбековдун деңгээлине жооп бергенге аракет кылдым. Анын жанында ашыкча боёнуп, кыска кийинип алсам ал кишинин фону бузулуп калбайбы, ал киши ким көрүнүп калат эле? Ал ак костюм кийсе ак көйнөк, көк костюм кийсе көк көйнөк кийип, ошол кишинин ыргагы менен жанында болдум. Ал киши кайтыш болгону деле өзгөргөн жокмун, болгону чачымды боёп калдым. Ошого жашыраак көрүнүп жатсам керек.

– Ал кишинин мүнөзү кандай эле, сизге катуу айткан учуру болдубу?

– Жини келгенде зирпилдеп калчу. Уулубуз кичинесинде өтө тентек эле. Ал киши баланын оюндагысын кылчу. Нарында «өлүп кетпейби» деп сүйлөй беребиз да, бир жолу балабызды «өлүп кетчи» деп чакылдатып колго, көтөнгө чаап койдум эле, кабинетинен ыргып чыкты. «Баласын каргаган энени биринчи жолу көрдүм» деп мага капа болуп, бир апта сүйлөбөй койду.

Дагы бир жолу ооруп төшөктө жатсам «Кыргын» чыгармасынын кол менен жазылган вариантын алып келип, «окурман катары пикириңди айтчы» деди. Окуп чыгып «Баары жакшы, бирок үтүрдү өтө көп коюптурсуз. Бул белгинин сурагы жок бекен?» деп тамашалап койдум. Мени ушундай жаман көзү менен карап, «ушу жашка келгени мени эч ким сындаган эмес» деп сүйлөшпөй койду. Бир күнү өзү «мен ойлонуп көрдүм, сиз туура айтыптырсыз» деп катасын моюнуна алды.

Ал кишинин телефонунун жаны тынчу эмес. Мен алсам туура эмес болуп калабы деп алчу эмесмин. «Чалып жатат, албайсызбы» десем, «Менин эмчектеги балам бар, өзүң бирдеме деп кой. Менин күнүм аз калды, чыгарманы бүтүшүм керек» дей берчү. Жазып жаткан чыгармасын эмчектеги балам деп атачу. "Үйдө жок" же "бошобой жатат" десем чалган киши мен телефонду бербей жаткансып ачык эле жаман көрчү. Ошонун айынан да таарыныштык.

– Ээрчишип басып, конокторго чогуу барчу белеңер?

– Кайсы жерге барбайлы, эстеликке сүрөткө түшөбүз деп бизди коё беришчү эмес. Азыр бир топ үй-бүлөдөн менде жок сүрөттөрдү көрүп калам. Чет өлкөлөрдү кыдырдык. Бир жолу Нурсултан Назарбаев менен жолугуштук. Ошондо президент «Жеңе, сиз арстан жүрөк экенсиз. Төкөмдүн көзүнүн шишигинен коркпой, чачынын агынан, жашынын улуулугунан жалтанбай, Төкөмдүн колтугунда туйлап туруп уул таап койдуңуз го. Сизге чоң рахмат, ушундай генийден тукум алып койдуңуз» деди. Күлүйпа Кондучалова эже да «кандай ийиктей имерилген келинсиң» дегени эсимде. Балама батасы тийсин деп эч бир улуу адамдын алдынан кыя өткөн жокмун.

– Учурда кайсы жерде эмгектенип жатасыз?

– Мен ал кишиге турмушка чыкканымда «Кыргыз почтасы» мамлекеттик ишканасында иштечүмүн. Анан 8 жыл иштеген жокмун. Кийин дипломумдун үзүрүн көрөйүн деп Мамлекеттик тил комиссиясында иштеп калдым. Былтыртан бери жогорку окуу жайлардын биринде тил адиси болуп эмгектенип жатам.

– Рахмат, эже, маегиңизге, оорубаңыз.

"Уулубуз кичинесинде өтө тентек эле. Агайыңар баланын оюндагысын кылчу".


Сүйүн Кулматова
star@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(8)
26.06.2018. 09:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
26-08-2015
Соӊку аракети:
13-11-2018 12:31
Жынысы:
Белгисиз
+10
Башкача ойдо калдым окуп алып, аялы чын эле тың болгонбу же эжеси айткандай "өзү жаш, бирок жүрүм-туруму мастан кемпир биякта эле калат" дегендейби?)
27.06.2018. 14:38 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
19-06-2018
Соӊку аракети:
20-09-2018 12:05
Жынысы:
Белгисиз
0
i-bilim,Ошо мен да окуп интервьюсунан, озун жаман мактаптыр го, Эгер жакшы болсо балдары катташса керек эле, чон чон эле уйлу жайлуу неберелуу болуп калган кишилер тем более озулору алып берип жаткан болсо
26.06.2018. 10:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
94
Катталган:
10-05-2017
Соӊку аракети:
13-11-2018 13:15
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жер жузу
+10
Генийден тукум алуу,бул сиз учун чон бакыт.Улуунуз атасынын жолун жолдосун.
26.06.2018. 11:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
543
Катталган:
05-05-2018
Соӊку аракети:
13-11-2018 12:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Уч-Коргон
+9
Тологон Касымбеков олгон жок, ал торолдуууууу!!
27.06.2018. 14:43 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
19-06-2018
Соӊку аракети:
20-09-2018 12:05
Жынысы:
Белгисиз
+2
Балдары озулору атасына аял алып берип жаткан болсо улуу эле неберелуу болуп калган кишилер копты коргон тем более инилуу болуп жатса кантип эле катташпай койсун, бул аялда да бар го, Эжеси айткандай: ОЗУ жаш журум туруму мастан кемпир биякта эле калат дегендейби
26.06.2018. 12:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
527
Катталган:
06-02-2017
Соӊку аракети:
09-11-2018 22:01
Жынысы:
Белгисиз
+2
Төлөгөн авабыздын балдары начар экен иниси менен катышбай, атадан кем бала төрөлөт деген сөз бекеринен айтылбаптыр.Менин атамдын 3 аялы болгон баардык бир туугандар ушунчалык ынтымакбыз өгөй деген бизде жок.
26.06.2018. 16:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
34
Катталган:
21-10-2014
Соӊку аракети:
13-11-2018 13:22
Жынысы:
Белгисиз
+4
Жакшы маек болуптур. Зина Караева, Топчугүл Шайдуллаевадан интервью алгылачы
26.06.2018. 16:30 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
2107
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
13-11-2018 12:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
Eureka, саламатсызбы! Сунушуңуз тиешелүү бөлүмгө жеткирилди, рахмат.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: