Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЖЕНЬШЕНЬ – ТАБИЯТТЫН КЕРЕМЕТ БЕЛЕГИ

№398 18-24-июнь, 2010-ж.


Женьшень жашоонун символу катары эсептелет. Жерде мындан миллион жыл мурун пайда болгон бул өсүмдүк азыркыга чейин жашап, адамдарга зор пайдасын тийгизип келет. “Кудайлар белеги”, “Табият керемети”, “Жер деми” деген аталыштарга ээ женьшендин дарылык касиетин ачып беребиз.

ЖЕНЬШЕНЬ БИЗЧЕ АДАМ-ТАМЫР ДЕГЕНДИ БИЛДИРЕТ
Женьшень кытай сөзү. “Жень” – “адам”, “шень” – “тамыр” деген түшү­нүктү берет. Башкача айтканда, адам-тамыр деген маанини түшүн­дүрөт. Бул аталышы дарылыкка колдонула турган тамырынын адамдын келбетине окшоштугунан улам келип чыккан. Эл аралык Кызыл китепке кирген өсүмдүк. Мөмөсүнүн өңү ачык кызыл келип, ичинде 2 уругу бар. Гүлү бозомтук жашыл түстө. Тамырынын узундугу 25 сантиметрге чейин жетип, орточо салмагы 25-30 граммды түзөт. Узак жашоочу өсүмдүктөрдүн катарына кирет. Андыктан 350 жыл жашаган тамырдын айрымдарынын салмагы 400-500 граммга дейре жетет.
Дарылыкка 6 жылдан өйдө жашаган женьшендердин тамыры гана колдонулат. Анткени ушунча жыл аралыгында гана тамырда дарылыкка ээ заттар чогулат. Тамыры кечки убак казылып алынып, жуулуп-тазаланып, анан кургатылат. Эгер тамыр жуулгандан кийин бууланып, анан кургатылса, тамыр кызыл тартып калат да, “кызыл тамыр” аталышка ээ болот.
Тамыр кагазга оролуп, жыгач идишке салынат. Жыгач идиш калай банкага салынып коюлат. Ушинткенде гана тамыр кургап да кетпей, дарылык касиетин да жоготпой 10 жыл сакталат. Дарылыкка упадай майдаланып да коюлат.

4 МИҢ ЖЫЛДАН БЕРИ КОЛДОНУЛУП КЕЛЕТ
Женьшень чыгыш медицинасында 4000 жылдан бери колдонулуп келет. Алгачкы эскерүүлөр кытай жазмаларында кездешет. Кытай медицинасында женьшендин дарылыгына арналган 52 томдук китеп жарык көргөн. Женьшень Азиядан Европага голландиялык соодагерлер аркылуу жеткен.
Женьшень табигый түрдө Ыраакы Чыгышта, Кытайда, Тибетте, Алтайда, Уралда, Сибирде, Вьетнамда өсөт. Маданий өсүмдүк катары Орусияда, Кореяда, Кытайда, Японияда, Вьетнамда өстүрүлөт. Бул жаатта 1-орунду Түштүк Корея, 2-орунду Австралия, 3-орунду АКШ ээлейт. Адам-тамыр көлөкөнү сүйүүчү өсүмдүк болгондуктан, ал өстүрүлүүчү плантациялардын үстү жабык болот.
Дарылыктан тышкары Корея жана Кытайда тамак-ашка да колдонулат. Кытайда адам-тамырды 15 түргө ажыратышат.
Дары өсүмдүк жерди ушунчалык арыктатып жибергендиктен, ал ай­дал­ган жерге женьшенди кай­ра­­дан 10 жылдан кийин гана өс­түрүүгө болот.

КУРАМЫ ЭҢ ПАЙДАЛУУ ЗАТТАРДАН ТУРАТ
Тутумунда полисахариддер, эфир майы, витаминдер, никотин жана фолий кислотасы, чайыр, пектин, аминокислоталар бар. Мындан тышкары калий, кальций, фосфор, магний, темир, жез, кобальт, марганец, молибден, цинк, хром, титан жана башкаларга ээ.

КАСИЕТИ
Женьшень сергитүүчү касиетке ээ. Андыктан адамды сергитип, жакшы маанай тартуулап, уйкучулуктан арылтат.
Арыктагандарга стимул берип, күч-кайратын толтурат. Ойлоо жана иштөө жөндөмдүүлүктү арттырат. Андыктан өзгөчө космонавттарга, суучулдарга, кен казуучуларга сунушталып келет.

  • Төмөндөгүдөй ооруларда колдонулат:
  • Нерв системасынын айрым ооруларында (невроз, неврастения, нейроциркулятордук дистония, шакый ж.б.), кант диабетинде, эркектердин бел кубатын калыпка келтирүүдө, күн нуру пайда кылган ооруларда;
  • Ашказандын кычкылдуулугу аз оорусунда (гастрит), аз кандуулукта, атеросклероздо, бөйрөктүн сезгенүүсүндө;
  • Кандагы глюкозанын жана холестериндин деңгээлин төмөндөтүүдө;
  • Кан, зат алмашууну калыпка келтирүүдө, көрүүнү жакшыртууда;
  • Жаңы климатка бат көнүүдө (башка өлкөгө барганда);
  • Ысык жана суукка чыдамдуу болууда ж.б.

Женьшендин спирттеги ачытмасы, упадай майда түрү бар. Тибет медицинасы женьшенди күн суук мезгилдерде гана колдонуу керектигин белгилесе, салттуу медицина бардык учурда колдонуу мүмкүн дейт.

ЭСКЕРТҮҮ!
Женьшенден жасалган дары-дар­мек­терди врачтын сунушу менен колдонуу кажет.
Кан басым, жүрөк жана баш мээ оорусу барларга, кош бойлууларга, бала эмизгендерге, боордун циррозунда, аракечтикте, талмада колдонууга болбойт. Врач тарабынан сунушталса да, дарыгердин көзөмөлүндө өтө аз өлчөмдө колдонуу мүмкүн. Жаш балдарга колдонулбайт.
Белгиленген өлчөмдөн ашыкча ичип алуу артериалдык кан басымды көтө­рүп, дем алууну кыйындатат. Уйкусуздук менен баш айланууну пайда кылып, кан агууну жаратат.

КЫЗЫКТУУ

  • Байыркы Кытайда женьшень алтын баасы менен бааланып, бул жаатта керектөөчүлөр үчүн атайын союз ачылган. Ошол себептүү тамыр казып өткөрүп акча тапкандар көбөйүп, женьшень азайып кеткен. Акыры 500-700дөй адам Орусиянын Приморск аймагына барып терип келип турушкан. Алар бир жылда 10-15 миң тамыр өткөрүүгө жетишишкен.
  • 1905-жылы Орусиянын Приморск крайында темир жол салуу кезинде салмагы 600 граммга жеткен тамыр табылган. Тамыр казуу жана сатуу менен алектенген адам аны 5 миң долларга саткан.


Билип ал

КЕНЕДЕН САК БОЛ!
2010-жылдын 5 айынын ичинде Бишкекте кене чагып алган 204 адам медициналык жардамга кайрылган. Мунун ичинде кене энцефалити вирусуна каршы иммуноглобулин дарысын алгандардын саны 142ни түзгөн. 1 адамдын кене энцефалитине туш болгону тастыкталган. Ага керектүү медициналык жардам көрсөтүлүп, дарыланган.
Кенелердин активдүү мезгили май-июнь айлары. Андыктан бул айларда табиятка чыкканда дене ачык калбагандай жабык кийим кийип, чөп үстүнө жатканда сак болуу кажет.
Бишкектин чеке-белиндеги кене көбүрөөк кездешкен жерлер болуп Ала-Арча менен Кегети капчыгайы, Ысык-Ата эсептелет.
Кене энцефалити кандайча жугат?
Кене денеге жабышкан соң канды сорууга ыңгайлуу жерди издейт. Жакшы көргөн жерлери: моюн, көкүрөк, баш, кулак, колтук жана жука чурай. Кене тиштүү тумшугу менен терини тешип, ал жерге жабышып алат. Канды соргон учурда жарага түшкөн шилекейи аркылуу вирус жугат.
Чагып жаткан кенени байкап калганда эмне кылуу керек?

  • Кенени кыпчуур менен кармап, денесин бир айландыруу менен сууруп чыгуу же башын жип менен байлап, тартуу керек. Эгер башы үзүлүп калса, анда төөнөгүчтү же ийнени отко ысытып, тикенек алгандай алып салуу шарт.

Эч качан аларды сыгууга, басууга болбойт. Анткени баскан учурда денеге вирусту жуктуруп алуу коркунучу жогору.

  • Чаккан жерди спирт, йод же зелёнка менен сүртүү кажет.
  • Кенени өрттөп салуу же үстүнө кайнак суу куюу керек. Анан колду самындап жуу зарыл.

670 МИҢ БАЛА ПОЛИОМИЕЛИТТЕН ЭМДӨӨДӨН ӨТӨТ
Кыргызстанда 1-июнга карата 9 бала полиомиелит күмөнү менен ооруканага түшкөн. Бирок текшерүүдө аларда шалга алып келүүчү полиомиелит түрү аныкталган жок.
Эскерте кетсек, полиомиелит оорусу Тажикстанда жайылып, 545 бала ооруканага түшкөн. Алардын 141инде полиомиелиттин шалга алып келүүчү түрү аныкталып, калгандарында жеңил түрү экендиги тастыкталган.
Кыргызстанда оорунун алдын алып, эми өлкөдөгү 5 жашка чейинки 670 миң бала шал оорусуна каршы эмдөөдөн өтөт. Эмдөөдө колдонулуучу дары-дармектер 7-июнь күнү гуманитардык жардам катары өлкөбүзгө келип түшкөн.
Эмдөө эки этап менен, башкача айтканда, июлда жана августта жүргүзүлөт.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: