Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АРСЕН КУЛЖАБАЕВ, ЖАМК кызматкери: “КАНДАЙ ГАНА АДАМ БОЛБОСУН АБАК АНЫН ПСИХИКАСЫН ӨЗГӨРТӨТ”

№823 10 - 16-август, 2018-ж.


12-август – Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын кызматкерлеринин кесиптик майрамы. Кесиптик майрамына улай биз Бишкектеги №1 тергөө абагынын жетекчисинин нөөмөттөгү жардамчысы Арсен Кулжабаев менен кызматынын оош-кыйыштары тууралуу маектештик. Кылмышкерлер же кылмышка шектелип кармалып абакта жаткандар менен иш алып баргандардын кесиби окурмандарга да кызыктуу болсо керек.

 

– Арсен, майрамыңыз менен! Сиз бул тутумда 8 жылдан бери иштеп келе жатыптырсыз. Бул тармакка кантип келип калдыңыз эле?

– Рахмат! Мен кичинемден эле форма кийип мекенге кызмат кылууну кыялданчумун. 8-классты аяктаганда Бишкектеги Дайыр Асанов атындагы аскердик лицейге тапшырып, билим алдым. Анан бул тармакка келип калдым.

– Сырттагы адам үчүн бул дубалдардын ичи өтө коркунучтуу аалам. Сиз үчүнчү?

– Мен көнүп калдым. Ооба, өмүрүбүзгө коркунуч жаралган учурлар болот. Ким, кайсы убакта, кантип кол салышы мүмкүн экендиги белгисиз. Жашоо бул жакта “кызыктуу”. Бири өзүн-өзү ургулап же жерге оонап алып бизди сабады деп күнөөлөп чыкса, экинчиси “өлөм” деп коркутат, дагы бирлери “качам” деп коркутат. ВИЧ, СПИД менен ооругандар да бар. Алардын бирөөсү кызматкердин артынан келип оору жугузулган ийне сайып же ийнени атайын кызматкер отурган жерге таштап кетиши мүмкүн.

– Качам деп коркуткандар качып кеткен учурлар болду беле?

– Качуу тасмалардагыдай оңой эмес да. №1 СИЗОдо Союз учурунда эртең мененки эшиктин алдын шыпыруу учурунда 4 киши качып кеткен экен. Алар арак ичип алып кайра келишиптир. Андан башка качкандар боло элек. Бирок башка абактарда качуулар болуп келген. Мисалы, 2 жыл мурда 50-тергөө абагынан өлүм менен коштолгон качуу болгонун баарыбыз билебиз.

 

– Камалгандар абак кызматкерлери жаман мамиле кылганын, сабаганын айтып ачкачылык жарыялаганын, ооздорун тигип алганын угуп-көрүп эле жүрөбүз. Кызматкерлер соттолуучуларга өтө жаман мамиле кылышабы?

– Камалып 4 дубалдын ортосунда отурган адам кыйналып кетет да. Ошондуктан айрым учурда өздөрүнө көңүл бурдуруу үчүн миң түркүн жоруктарды жасашат. “Кан тамырын кести, оозун тигип алды” деп коомчулукка тарап да кетет. Тамырын кескендер анчалык кан тамырына чейин кесишпейт. Тилип эле коюшат. Өздөрүн сабап алышып биздин кызматкерлерди күнөөлөшөт. Мына, кечээ жакында эле “унаа менен сотко алып баратып конвой менен атайын кызматтын балдары бизди сабады” деп арыз жазып салышты. Алар өздөрү унаадан ары-бери чайпалып унааны токтотушкан. Бирок автозактарда видеокамера жок болгондуктан мындай учурларда күнөөлүү эмес экенибизди далилдей албай калабыз. Былтыр да тергөө абагындагылар сабады деп 4 кызматкерибизди соттотуп салышкан.

– Ошондо абакта жаткандарга карата таптакыр күч колдонбойбуз дегиңиз келип жатабы?

– Колдонбойбуз. Камалгандардын көпчүлүгү симулянттар. Алар бир сүрөт же бир арыз менен эле коомдо резонанс жарата алышат. Бейөкмөт уюмдар, коомчулук камактагылардын таламын талашышат. Биз айткандарга эч ким ишенбейт, анткени биз ички тартиптеги көп нерселерди коомго жайып айта албайбыз.

– Жумуш учурунда сизди таң калтырган учурлардан айтып өтсөңүз.

– Тыюу салынган заттарды алып кирүүдөгү адамдардын амалкөйлүгү мени таң калтырат. Азыр атайын рентген-аппараттан өткөрүп текшеребиз. Мурда кол менен текшерчүбүз. Баңгизатын нандын, торттун ортосуна салып бышырып алып келишет. Ундун, конфеттин арасына, кайсы бир кутуну ачып салып, кайра заводдукундай кылып жаап да коюшат. Койдун башына салып өткөндөр бар. Баарынан таң калтырганы, өтө майда кылып кагазга ороп макарондун ичине салып койгондору болгон. Ар бир макаронду карап чыгыш керек, элестеткиле. Бирок биз психолог болуп калганбыз. Адам басып келатканда эле тыюу салынган зат барбы же жокпу, билип коёбуз.

– Бирок тыюу салынган нерселерди өткөрүүдө абакта отургандар менен “кызматташпайбыз” деп айта албасаңыз керек? Кечээ жакында эле таанышым абакта отурган тууганы менен сүйлөшүптүр. Ал адам “бизде телефон кенен эле колдонулат” деп айтыптыр. Ал нерселер абактарга кантип кирип кетет?

– Ооба, сиз айткан тыюу салынган каражаттар айрым учурда кирип кетет. Аны моюнубузга алабыз. Андан арылуунун үстүндө иштеп жатабыз. Кирүү жолдору түрдүү. Жактоочусу же тууганы алып кириши мүмкүн же дубалдан ыргытып деле алыш-бериш кыла беришет. Ал эми “кызматташуу” боюнча, аны да такыр жок деп айта албайм. Мурда андайлар бар болчу. Бара-бара аң-сезимибиз өсө баштады окшойт.

Видеокамера орнотулган алгачкы жылдары баарыбыз ага көнө албай жүрдүк. Баарыбыз көзөмөлдө болуп, андай иштерди жасагандан коркуп калгандар бар. Таасири ушунчалык экен, камералар орнотулгандан кийин абактагылардын “сейилдегенге алып чыкпай койду”, “сабап койду” деген арыздары 40 пайызга азайыптыр.

– Жазаларды аткаруу кызматы көп сынга кабылат. Балким, бир жерден ката кетип жаткандыр. Эмнени өзгөртүү керек деп ойлойсуз?

– Бир ирет бирөө адам өлтүрүүгө аракет кылууга шектелип камалган. Ошол адам тергөө абагында соттун чечимин 5 жыл күттү. Кийин сот тарабынан 3 же 4 жылга эркиндигинен ажыратылды. Айтайын дегеним, 5 жыл бою анын тамак-ашына, аны сотко алып барып, алып келгенге кеткен чыгымдар, кызматкерлердин акысы, ооруп калса дары-дармеги жана башка болуп канча акча жөн эле короду. Ушул жагын ойлонуштуруп мамлекетке зыян эмес, пайда алып келе тургандай тартиптерди киргизишсе жакшы болмок. Тиги байкуштун канча өмүрү бекер өттү.

Анан да үй-жайы жоктор кыш мезгилинде тергөө абагын убактылуу жашоочу жайга айландырып алышат. Бир кичинекей кылмыш кыла калышып, мисалы, болбогон нерсени уурдап кармалышат да, жазга чейин тергөө абагында отуруп, мамлекеттин акчасын жеп туруп, жазында чыгып кетишет. Соттолгондордун санын азайтыш керек. Камактагыларды, балким, кара жумушка тартаттырбыз. Анан “мамлекеттин акчасын жеди” деп соттолгондор абакта жатып мамлекеттин акчасын жеп отурушуп кайра кутулуп кетишет. Аларды да коомдук иштерге тартыш керек. Мисалы, шаардын кооздугун сактоо үчүн бюджеттен акча бөлүнүп, жумушчу күчү тартылат. Бул иштерди соттолгондор жасаса арзан түшмөк.

– Кызматкерлерге караганда камалгандарга түзүлгөн шарттар жакшы деп айтып калчу элеңиздер...

– Ооба. Бир эле мисал, аларга бекер медициналык жардам көрсөтүлөт. Биз ооруп калсак, өз акчабызга дарыланабыз. Алар кыңылдап койсо эле, окуяны билип-билбей бейөкмөт уюмдар чуркап келип ызы-чуу сала беришет.

Биздин айлык менен жарытарлык батир да ижарага таба албайбыз.

– Камалган адамдарга бооруңуз ооруган учур болобу?

– Бир жаш баланын окуясы эсимде калган. Ал агасынын кичинекей баласын ойнотуп жатып, колунан түшүрүп өлтүрүп алыптыр. Бул кокустук да. Бирок агасы менен жеңеси аны каматышты.

– Ак жеринен соттолуп кеткендер да болобу?

– Негизи соттолгондордун 90 пайызы "күнөөм жок" деп айтышат. Иликтеп келсе, балким, 20-30 пайызы чындап эле күнөөсү жок болушу мүмкүн. Аны эми биз эмес, тергөө, сот аныктайт да.

– 10 жыл абакта отурган адам эркиндикке чыкканда өздөрүн таппай калып, жумушка орношо алышы үчүн кандайдыр бир окуулар өтүлөбү?

– Кандай гана адам болбосун абак анын психикасын өзгөртөт. Эркиндикке чыккандан кийин коомдун ага болгон мамилеси да аны кыйнап жиберет. Андан баары качат, эч ким жумушка албайт. Тууган-туушканы, балдары да башкача көз менен карап, ар кандай сөздөрдү айтышы мүмкүн. Бир гана адамды соттоп койдук дегенибиз менен, анын залакасы айланасындагы бир канча адамга тиет. Мындайды кантип “дарылайбыз”, билбейм. Ал эми абактарда соттолгондор үчүн атайын кесиптик окуу жайлар бар. Мамлекеттик деңгээлде билим алышат. Ал кесиптер заман талабына ылайыктуу. Мисалы, ширетүүчү, тигүүчү дегендей. Кааласа, кийин ал адам ишке орношсо болот.

– Маегиңизге рахмат. Ишиңиздерге ийгилик!

 

Маалымат үчүн: Бүгүнкү күндө ЖАМКнын карамагында 11 түзөтүү мекемеси, 14 жатак-абак, 6 тергөө абагы бар. Аларда 15 миңдей адам жазасын өтөп же соттун чечимин күтүп жатышат.

 

 


Перизат Музуратбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
14.08.2018. 16:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
549
Катталган:
10-08-2016
Соӊку аракети:
08-10-2018 11:54
Жынысы:
Белгисиз
+7
Булардын да жумушу оор,морально деле оор да..
Жанагы атйткан койгойлорду сиз айткандай кылып чечсе жакшы болмок,окмотго да пайда,оздоруно да жакшы болот эле.
Иштеринизге ийгилик жана ден-соолук болсун!
15.08.2018. 00:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
544
Катталган:
05-05-2018
Соӊку аракети:
15-11-2018 09:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Уч-Коргон
+5
Туура айтты,соттолгондорду кара жумушка иштетиш керек,бага бербей!
16.08.2018. 22:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
375
Катталган:
13-04-2015
Соӊку аракети:
03-10-2018 10:18
Жынысы:
Белгисиз
+2
Иштетип пайда болгон ишти кылдырса
Болот. Ооруп калса бекер дарылап,
21.08.2018. 08:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
07-06-2018
Соӊку аракети:
15-11-2018 08:12
Жынысы:
Белгисиз
0
Чынында камактагыларды мамлекет бекерге багып жатат иштетип мамлекетке пайда кыла турган кылыш керек зыян эмес
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: