Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧЕКЕНЕ ТӨЛӨМ КЫЗМАТ КӨРСӨТҮҮЛӨР

№825 24-30-август, 2018-ж


ӨЛКӨДӨ ЧЕКЕНЕ ТӨЛӨМ КЫЗМАТ КӨРСӨТҮҮЛӨР РЫНОГУНУН ӨНҮГҮШҮ

Биринчиден, төлөм уюмдары жөнөкөй жана түшүнүктүү инструменттердин жардамы менен төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча банктык кызмат көрсөтүүлөрдү жөнөкөйлөтүү аркылуу калайык калк үчүн жеткиликтүү болушун камсыз кылды.

Экинчиден, төлөм уюмдары кеңири агенттик тармакты түзүү жана өз кызмат көрсөтүүлөрүн дээрлик бардык талап кылынган жерлерге жайылтуу боюнча масштабдуу иштерди жүргүзүшүүдө.

Мында төлөм системалары аркылуу ишке ашырылган акча жүгүртүүлөрдүн көрсөткүчтөрү жогорулап, байкаларлык көлөмгө жетти жана Улуттук банк тарабынан жөнгө салынууда.

2018-жылдын 1-августуна карата абал боюнча, 22 юридикалык жак Улуттук банктын лицензиясына ээ, анын ичинен 21и лицензия төлөм системасынын операторунун ишин жүзөгө ашыруу укугуна жана 20сы лицензия төлөм уюмунун ишин жүзөгө ашыруу укугуна ээ.

2018-жылдын 2-чейрегинин жыйынтыгы боюнча, төлөм системаларынын операторлору/төлөм уюмдары аркылуу 7 миллиард сомго жакын жалпы суммасына 43 миллиондон ашуун транзакция ишке ашырылган.

УЛУТТУК БАНК ТАРАБЫНАН КӨЗӨМӨЛГӨ АЛЫНГАН УЮМДАРДЫН ИШИН ЖӨНГӨ САЛУУ

Жогоруда белгиленип кеткендей эле, буга чейин рыноктун чыныгы катышуучуларынын так саны жана көлөмү белгисиз болгондуктан, рыноктун иши тууралуу да ачык-айкын маалымат жок болчу. Ошол эле учурда, жогоруда көрсөтүлгөндөй, бул рыноктун көлөмү банктык масштабга жетип калган. Ушуга байланыштуу Кыргыз Республикасынын төлөм кызмат көрсөтүүлөр рыногунда жүзөгө ашырышкан банк эмес жеке төлөм уюмдарынын ишине көзөмөл киргизилген. Төлөм кызмат көрсөтүүлөрүнүн белгилүү бир түрүн сунушташкан, электрондук төлөмдөрдүн ар кандай системаларынын банк эмес жеке операторлор кирген “төлөм уюмдары” деген түшүнүк киргизилген жана алардын ишмердүүлүгүн Кыргыз Республикасынын аймагында Улуттук банк лицензиялоо жана жөнгө салуу жол-жоболорун ишке ашырууда.

Улуттук банк тарабынан төлөм системасынын катышуучуларынын пикирин эске алуу менен ишти лицензиялоо боюнча тиешелүү укуктук ченемдик документтер иштелип чыккан.

ТӨЛӨМ ТЕРМИНАЛДАРЫ АРКЫЛУУ ТӨЛӨМДӨРДҮ КАБЫЛ АЛУУДАГЫ ТАЛАПТАР

Төлөм терминалдары аркылуу төлөмдөрдү кабыл алуу ишмердүүлүгү үчүн лицензиялоо тийиш болгондуктан, Улуттук банктын талаптарына ылайык документтер топтому тапшырылып, тиешелүү лицензияны алуу талап кылынат.

Документтер тапшырылгандан кийин Улуттук банк кызматкерлери 30 күн аралыгында экспертиза өткөрүшөт, эгерде тийиштүү талаптардын бардыгы туура келсе лицензия берилет. Лицензия алуунун акысы 300 сом турат, ал эми бул ишмердүүлүк менен алектенүүчү жактардын уставдык капиталы 1 миллион сомдон кем болбоосу шарт.

Зарылчылык пайда болгон учурда Кыргыз Республикасынын төлөм кызматтар рыногунун колдонуучуларынын укугун коргоо, атаандаштыкты өнүктүрүү жана монополияга каршы жөнгө салуу иш-аракеттердин алкагында Улуттук банк “Кыргызстан төлөм системасынын операторлор ассоциациясы” юридикалык жактардын бирикмесинин мүчөлөрү менен жана, кырдаалга жараша, бардык кызыкчылыгы бар тараптарды – төлөм системасынын катышуучулары менен монополияга каршы мыйзамдарды сактоону, ак ниет атаандаштык үчүн шарттарды түзүүгө жана калк үчүн тарифтерди негизсиз көтөрүүгө мүмкүн эместиги тууралуу жолугушууларды өткөрөт. Улуттук банк тарабынан монополияга каршы мыйзамдарды бузган жактарга карата тиешелүү чаралар колдонулуусу мүмкүн.

ЖАҢЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫН ӨНҮГҮШҮ

Электрондук төлөм рыногунун өзгөчөлүгүн салттуу финансылык инструменттердин маалымат технологиялары менен тыгыз байланышта болуусун байкоого болот. Жаңы чечимдер банк менен кардарлар ортосунда альтернативдүү байланыш түзүүгө мүмкүнчүлүк берет. Мисалы, интернет түйүнүнөн пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө ээ болуу менен пайдалануучу интернет-банкинг кызматынан, ал эми уюлдук телефондун жардамы менен электрондук акчаны колдоно алат.

Чындыгында, финансылык технологиялардын өнүгүүсү банктык операциялардын кеңейишин, калктын чыгымдарынын азаюусун түшүндүрөт, ошондуктан Улуттук банк бул багытта иштелип чыккан продуктуларды ар тараптан колдоого даяр.

ЭЛЕКТРОНДУК АКЧАНЫН ӨНҮГҮШҮ

“Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө” мыйзамына ылайык, коммерциялык банктар гана электрондук акчанын эмитенти боло алат. Электрондук акчага байланыштуу ишти жөнгө салуу үчүн “Кыргыз Республикасындагы электрондук акча жөнүндө” жобо кабыл алынган. Бул жобого ылайык, электрондук акчаны эмиссиялоо үчүн банк кошумча укук алууга тийиш. Ал эми өз электрондук капчыктары менен иш алып барган төлөм уюмдары жана төлөм системасынын операторлору эмитент-коммерциялык банктар менен агенттик келишим түзүшү керек. Азыркы учурда электрондук акчаны эмиссия кылуу лицензиясын 9 коммерциялык банк алган, ошондой эле республикабыздын аймагында электрондук акча менен эсептешүү боюнча 10 система иш жүргүзүүдө.

Баса белгилей кетчү жагдай, Кыргыз Республикасында электрондук акчанын өнүгүүсү жаатында алгылыктуу динамика байкалууда.

2018-жылдын 2-чейрегинин аягына карата 25 банктын ичинен 9 коммерциялык банк же жалпы санынын 36 пайызы электрондук акчанын эмитенти болуп саналат.

2018-жылдын 2-чейрегинин аягына (2017-жылдын окшош мөөнөтүнө салыштырмалуу) электрондук капчыктардын саны жана көлөмү эки эсеге көбөйүп,
914 миң капчыкты түзгөн жана өткөрүлгөн төлөмдөрдүн жалпы суммасы 3,2 миллиард сомду түздү.

ЖАҢЫ ПРОДУКТУЛАР БОЮНЧА ТОБОКЕЛДИКТЕР ЖАНА АНЫ ЖӨНГӨ САЛУУ

Жаңы технологияларды колдонуу менен жарандар укуктарынын, коопсуздугунун кепилденишин жана коргоого алынышын мамлекеттен талап кылууга укуктуу.

Электрондук акчанын мисалында, негизги тобокелдиктер катары төмөнкүлөрдү саноого болот:

Электрондук акчанын финансылык камсыздоосуз, көзөмөлсүз чыгарылышы;

Операторлордун банкрот болушу ыктымалдуулугунан, каражаттардын уурдалышынан, электрондук акча системасында иштин үзгүлтүккө учурашынан улам жабыркашы мүмкүн болгон, электрондук акчага ээлик кылуучулардын укугун коргоо механизмдеринин жетишсиздиги.

Жогоруда белгиленген жана башка тобокелдиктерди эске алуу менен электрондук акчалардын чыгарылышын жана жайылтылышын жөнгө салуучу укуктук ченемдик документтер иштелип чыккан жана алар улам өркүндөтүлүп турат. Булардын бири катары электрондук акча милдеттүү түрдө банктардын банктык эсептеринде толугу менен реалдуу акча каражаттары менен камсыздалууга, ал эми электрондук акча чыгаруу укугу финансы-кредиттик уюмдарга гана бериле тургандыгы тууралуу талапты саноого болот.

Улуттук банк тарабынан төлөм уюмдарга өзгөчө катуу талаптар коюлуп, алардын ишине туруктуу көзөмөл жүргүзүлүп турат.

Ошентип, Улуттук банк тарабынан бул рыноктун ишенимдүүлүгүн жана коопсуздугун камсыз кылуу, ошондой эле калктын ишенимин арттыруу максатында анын ишин изилдөө жана жөнгө салуу иши үзгүлтүксүз жүргүзүлүп турат деп белгилөөгө болот.

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: