Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАРЫХ МУЗЕЙДИН ТАШТАРЫ КАЙДА?

№826 31-август-6-сентябрь, 2018-жыл


Борбор калаадагы Тарых музей 2016-жылы оңдоп-түзөө үчүн жабылып, эки жылдан соң быйылкы жылдан тартып көрүүчүлөргө эшигин ачмак. Бул аралыкта Тарых музейинде бир катар чуулгандуу иштер орун алды. Музейдин ичиндеги оңдоп-түзөө иштериндеги коррупциялык иштер, күмөн жараткан экспонаттардын баалары боюнча кылмыш иши козголгон. Эми Тарых музейдин сыртындагы “иштер” боюнча чуу чыкты. Оңдоо иштеринде музейдин сыртынан сыйрылып алынган баасы кымбат мрамор жана граниттер кайда кеткени учурда белгисиз болууда.

“ОҢДОП-ТҮЗӨӨДӨН ДА АКЧА ЖЕШ КЕРЕК БОЛГОН ТУРА”

Тарых музей 1980-жылдары Турдакун Усубалиев Кыргыз ССРин жетектеп турганда курулган. Анын негизги автору катары (ред.: музейдин авторлору деп 6 киши жазылган) архитектор Советбек Абышев эсептелинет. Ал учурдагы болуп жаткан оңдоп-түзөө иштерин көрүп, айласыздан күлөсүң дейт:

– Тарых музейдин автору катары мени оңдоп-түзөө иштерине аралаштырат же жок дегенде консультант катары чакырат деп ойлогом. Андай болгон жок. Ойлоп койдум, кээ бирөөлөр үчүн бул жерден да акча жеш керек болгон тура. Автор катары Тарых музейдин оңдоп-түзөө иштерин жүргүзүүгө Түркиянын өкүлдөрү кылат дегенге каршы эмесмин деген документке кол коюп бер деп чакырышкан. Улуттук музейди кантип башка өлкөнүн архитекторлору жасайт? Бул акылга сыйбаган иш деп, кол койбой кетип калгам. Бирок башка автор архитекторлор кол коюп беришиптир. Таң калганым, тепкичтердин астына төшөлгөн граниттердин ордуна башка жасалма материалдарды коюп коюшуптур. Гранит – бул курулуштагы эң кымбат материал. Аларды алмаштыруунун кажети жок болчу. Кылым чыдачу материал эле да. Сыртында жүрүп жаткан курулушта курулуш лесаларын колдонуп иштеп жатышканын көргөнбүз, ошолор сыртындагы плиткаларды алмаштырды экен деп ойлогом. Андай эмес экен. Кечинде музейди жарык берилип жатканында көрсөңөр, түшөйүн деп турган плиткаларды көрүп, коркосуң. Аларды жууп тазалап эле коюшкан тура. Эми ошол плиткалар жараксыз болуп жерге түшүп кетсе, пилди да өлтүрүп коё алат. Музейдин каптал жагындагы фонтандар турат, ошолор мурун гранит эле, азыр кафель турат. Кафелди үйгө эле колдонсо болот, бул уят эле көрүнүш.

ЖУРНАЛИСТТЕРДЕН ЖАЛТАКТАГАН ЖЕТЕКЧИ, ФУТБОЛ ОЙНОТКОН МИНИСТРЛИК

Учурда Тарых музейин оңдоп-түзөөдө акыркы жумуштар жүрүп, аны “Аркант” ЖЧКсы аткарып жатат. Курулуш иштери качан бүтөт, гранит жана мраморлор кимдер аркылуу жана кайда чыгарылып кеткендиги сыяктуу суроолорубузга маалымат берүүдөн баш тартышты. Алар “ТИКА” (Түркиянын кызматташтык жана өнүгүү башкармалыгы) аркылуу бул жумушту аркалап жатышкандыгын айтышып, бардык суроолорду ошол жакка узаткыла дегенден башка сөз айтыша алган жок.

Ал эми Тарых музейинин жетекчиси Кеңешбек Алмакүчүковго кайрылганыбызда, ал бул курулуш иштери боюнча жооп бере албай тургандыгын жана ага суроо узатуу үчүн биринчи кезекте Маданият министрлигинен уруксат алуу керектигин айтып телефонун койгонго шашты. Журналисттерден жалтактаган жетекчи өзү башкарган музейде эмне иштер болуп жаткандыгын билбейби? Курулуш иштери, жоголгон гранит жана мраморлорду айтпай эле коёлу, Тарых музейи качан ачылат деген суроо азыркыга чейин ачык бойдон...

Тарых музей Маданият министрлигинин карамагында. Кызыгы, аталган министрлик уруксатты кой, музейдин иштери боюнча эч кандай маалымат берилбей тургандыгын билдирди. Ким жооп бере тургандыгын тыңыраак айта албаган министрлик, ар кимге жиберип, футбол ойнотконго өттү...

КУРУЛУШ АГЕНТТИГИ ОҢДОП-ТҮЗӨӨ ИШТЕРИН КӨЗӨМӨЛДӨБӨЙТ

Тарых музейин реконструкциялоо тууралуу өкмөттүн буйругу 2015-жылы чыккан. Музейдин оңдоп-түзөө иштери Архитектура, курулуш, турак жай жана коммуналдык чарба агенттигине жүктөлгөн. Бирок аталган агенттиктин айтымында, алар ичин гана оңдоп-түзөө иштерин жүргүзүп, музейдин сыртын түркиялык “ТИКА” жасамай болгон:

– Агенттик ички жасалгасына гана милдеттүү эле. Өкмөттүн чечиминин негизинде сырткы иштери толугу менен “ТИКА” аркылуу жүргүзүлдү. Алардын грант аркылуу бөлүнгөн каражаты менен жасалгандыктан, мамлекеттин акчасы кеткен жок. Каражат Түркия тараптан бөлүндү, тендерди алар өткөрүшүп, жумушту өздөрү көзөмөлдөштү. Алардын иштерин биздин агенттик караганга акысы да болгон жок. Биз аларга кийлигишкен да жокпуз, бул ТИМ аркылуу каралат өңдөнөт. Биз тараптан эмне жардам керек болсо ошого гана каралашуу болду,- дейт агенттиктин Турак жай жарандык курулушу департаментинин башчысы Адилет Абдыкадыров.

Агенттик көрсөткөндөй, музейдин ичинде жүргүзүлгөн иштер СМУ-3 ишканасы аркылуу жүрүп, плитка жана мраморлор жалпы 8 миң чарчы метрден ашуун болгон. Алардын кай бири Улуттук онкология борборуна, "Кыргызтелеком" ишканасына, "Ата-Бейит" мемориалдык комплексине берилсе, калганы музейдин өзүнө кайра колдонулган.

“ТИКАдан” ТЫҢЫРААК ЖООП ЖОК

Мамлекеттик имараттын оңдоп-түзөө иштери эмне үчүн өлкөнүн курулуш агенттиги тарабынан көзөмөлгө алынбаганы суроо жаратпай койбойт.
“ТИКА” музейдин сырт жагын оңдоого гранттык негизде жалпы 15 миллион доллар бөлүп, жасамай болгон. “ТИКАнын” өкүлдөрүнөн бул иш боюнча тыңыраак жооп алуу мүмкүн болгон жок. Алардын кеңсесине баш бакканда кайрылуу ТИМ аркылуу гана жүрөрүн, музей боюнча жооп берүү мүмкүн эместигин гана айтышты. Интернеттеги маалыматтардан алып карасак, сырткы иштерде жалпы 19 миң чарчы метр жаңы материалдар төшөлгөн. Ал эми канча чарчы метр гранит жана мрамор алынганы, алар азыр кайда экендиги тууралуу суроого жооп жок. Үстүдө белгилүү болгондой бул суроого бир дагы мамлекеттик орган так маалымат бере алган жок.

Базар баасы менен гранит таштардын чарчы метри 15 доллардан 80 долларга чейин бааланат. Орточо баа 50 доллар менен алганда дагы 19 миң чарчы метр үчүн жоголгон таштардын баасы дээрлик миллион долларга чейин жетет. Учурда музейде гранит жана мраморлордун ордуна гретон деген каражат колдонулган. Советбек Абышевдин айтымында, бул материал оңдоо иштери жасалып бүтө электе эле четинен жарактан чыга баштаган. “Музейге барып көрсөңөр эмитен эле бузулуп баштаганын байкоого болот. Эми ачылгандан кийин канчага чейин чыдайт экенин байкап көрөлү”,- дейт ал.

"МУЗЕЙ БОЮНЧА ИШТЕР АЯГЫНА ЧЕЙИН ЧЫГЫШ КЕРЕК"

Бул чуулгандуу иштер Жогорку Кеңеште “Ата Мекен” фракциясынын жыйынында орчундуу маселелердин бири болорун Алмамбет Шыкмаматов айтат:

– Биз сентябрь айында алгачкы фракциянын жыйынында орчундуу маселелердин бири катары Тарых музейин жаңылоо иштерин көтөрүп чыгабыз. Союз маалында музейдин айланасы кымбат гранит жана мраморлор менен курчалган. Миллион долларлык наркы бар таштар жок деген маалыматтар түшүп жатат. Бул баалуу таштар абага сиңип кетчү таштар эмес, ким алса дагы ошолорго чара көрүлүүсү керек. Бул ишти дыкат көзөмөлгө алабыз. Тиешелүү органдар иликтесе эле, кимдер алганы билинет. Ошондой эле оңдоо иштерин жүргүзгөн компаниянын ишмердүүлүгү, эмне үчүн майлуу-сүттүү иштерге бир эле компания тендерди ута берген деген бир катар суроолор бар. Тарых музейинин ичиндеги коррупциялык иштер боюнча кылмыш иштери козголгон, ал жөнүндө да тиешелүү органдардан кандай иштер жүрүп жаткандыгы тууралуу суралат. Тарых музейи орчундуу иштердин катарында, аны аягына чейин чыгуу үчүн аракет көрөбүз.

Кыргыз өлкөсүндө чет өлкөлөрдөн карыз, жардам алуу менен жасалган ири долбоорлордо коррупциялык иштер гүлдөп жатканы ачыкка чыкты. Тарых музейде бир эле эмес, эки чуулгандуу иш болуп жаткан чагы. Баасы бар гранит жана мраморлор жеке менчикке өтүп, жең ичинен сатылып кеткендиги тууралуу интернет айдыңында сөздөр айтылып баштады. Өлкөдө долбоор канчалык чоң болсо, андагы коррупциянын чоңдугу да ага пропорционалдуу өскөндөй... Мындай иштер тиешелүү органдар аркылуу так иликтенип, бул иштерге тиешеси бар адамдар жоопко тартылбаса кийинкиге сабак алынбайт.

Кафель төшөлгөн фонтандар.
Гранит жана мраморлор алмашылган тепкич жана анын сырттары.

Адилет Керимбек уулу
koom@super.kg


Тарых музейиндеги баалуу таштар кайда?

Автор: Аяна Байтемирова
Оператор: Мундуз Нурланбек уулу

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
04.09.2018. 11:07 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
17-08-2018
Соӊку аракети:
20-09-2018 10:54
Жынысы:
Белгисиз
+3
Аягына чыгыш керек,мындай тигиндей,соз эле бойдон калдыго, результат жок,Улан Эгизбаев изилдеп жаткан эле,олдунор ага дагы кысым коргозуп.
04.09.2018. 14:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
99
Катталган:
21-02-2018
Соӊку аракети:
20-09-2018 19:37
Жынысы:
Белгисиз
+3
Жоголуп кетбесек эле эми ушинтип отуруп,акыры ар бир нерсенин аягы болот,эскиси деле жесе,орун алмашып жанысы деле жесе тугонот да мамлекет
05.09.2018. 08:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
162
Катталган:
26-03-2014
Соӊку аракети:
18-09-2018 21:38
Жынысы:
Белгисиз
+2
Улан Эгизбаев тируу болгондо...
05.09.2018. 11:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
28-02-2015
Соӊку аракети:
20-09-2018 19:22
Жынысы:
Белгисиз
+1
Эхх катуу текшеруу болбой жаткандай болуп турат бул жерде, соз менен элге кыйратабыз табабыз деп коюп, текшеруучу кишилери да оз кишилери окшойт, текшере келгенде эле баардык нерсенин оордун бат эле толуктап актанып кетип атышат жасалма документтер менен
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: