Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Өмүрбек Текебаев: «ОРТО АЗИЯДАГЫ АЛДЫҢКЫ ӨЛКӨГӨ АЙЛАНАБЫЗ»

№399 25-июнь - 1-июль, 2010-ж.


Маанилүү маек

27-июнь – жалпы элдик референдум, өлкөбүздүн тагдыры чечилчү күн. Анын маанисин баарыбыз эле түшүнүп жатабызбы? Убактылуу өкмөттүн төрайымынын орун басары, “Ата Мекен” партиясынын лидери Өмүрбек Текебаев менен бирге бул суроого жооп издедик.

КЫСКАЧА
– Иш күнүңүз эмнеден башталат?
– Бир нече айдан бери конституциялык реформа деген сөз менен башталып, ошону менен аяктап жатат.
– Интернет сиз үчүн?
– Маалыматтын булагы.
– Кандай кийимде өзүңүздү эркин сезесиз?
– Спорттук кийимдерде. Бирок минтип чиновниктин кийиминде жүрүүгө аргасызмын.
– Коомдук унаага канчадан бери түшө элексиз?
– Түшө элегиме көп болду.

– Өмүрбек Чиркешович, түштүктөгү окуялардан улам жалпы кыргыз элинин маанайы начар болуп турат. Алар референдумга келишеби?
– Референдум 27-июнга белгиленген. Аны өткөрүүдө чоң тоскоолдуктар турат. Биринчиден, эл жайында саясий апатияда болот. Түшүндүрүп айтсам, студенттер окуусун бүтүп, каникулга туш-тарапка тарашат. Кызматкерлердин көпчүлүгү жайкы эс алууга чыгып же эс алууну көздөп калышат. Экинчиден, ички жана тышкы миграция бизде күчтүү. Мисалы, Баткендин калкын алалы. Ал жерде жай айларында эмгекке жарамдуу калктын көпчүлүгү өлкөбүздүн башка аймактарында, Казакстан, Орусия өңдүү өлкөлөрдө болот. Ошондой эле элдик бийликтин мыйзамдуу түрдө орношуна каршы күчтөр ар кандай жаңжалдарды чыгарып, референдумга тоскоол болууга аракет кылып жатышат.
Жергиликтүү бийликтин өкүлдөрү ар бир үйгө кирип, үй-бүлө мүчөлөрүнүн учурда кайда жүрүшкөнүн аныкташууда. Шайлоочуларга Кыргызстандын кайсы аймагында жүрбөсүн, паспортун алып келип добуш берүүсүнө мүмкүнчүлүк бердик. Чет жерлерде 38 шайлоо участогун ачып, ал жердеги мекендештерибизге да добуш берүүгө шарт түздүк.
– Бул бир эле адамдын кайра-кайра добуш бере берүүсүнө алып келбейби?
– Карусель деп коёт эмеспи. Аны унуткан жокпуз. Ошондуктан баш бармактарды маркировкалоо ыкмасын калтырдык.
– “Ушундай трагедия болуп, жүздөгөн мекендешибиз каза тапса, азыр референдум өткөрүү адамгерчиликке жатпайт. Жок дегенде каза тапкандардын кыркы өткүчө күтө турсак болбойбу?” дегендер болууда...
– Ооба, мындай пикирлер бизге деле жетип жатат. Убактылуу өкмөт мүчөлөрү курман болгондордун жакындарынын кайгысын тең бөлүшөт. Бул коогалаңды баштаган журт бузарларды таап, жоопко тартууга колунан келген аракетин көрөт.
Кыргызстан азыр “өйдө тартсаң өгүз өлөт, ылдый тартсаң араба сынат” деген абалда турат. Биз бул кризистен чыгып кетүүнүн 6 айга чектелген программасын сунуш кылганбыз. Ал – референдум жана парламенттик шайлоо.
Референдум – өлкөдөгү саясий татаал кырдаалды стабилдештирүүгө, чиеленген абалды чечүүгө багытталган иш-чара. Бирок кыркы өтсүн деп күтө тургандай референдум той-тамаша эмес. Тескерисинче, дал ушундай кыргынга алып келген кырдаалдан чыгуунун жападан жалгыз жолу. Эгер Убактылуу өкмөттүн атынан айтсак, “булар өз кызыкчылыгын ойлоп жатышат” дегендер чыгышы мүмкүн. Муну дүйнөдөгү буга окшогон жүздөгөн конфликттерди басып, жаңжалдарын чечип келген БУУ, Европа шериктештигинин өкүлдөрү айтышууда. Алар “бир күн да кечиктирбегиле” дешүүдө. Анткени бул жаңжал улуттар аралык эмес, саясий негизде. Ал чатакты баштагандар өлкөдөгү абалды курчутуп, референдумду үзгүлтүккө учуратып, кайра бийликке келүү аракетин көрүштү. Мисалы, Ислам Каримов: “Өзбек-кыргыз бир тууган эл. Бул этникалык конфликт эмес, анын түпкүрүндө саясат жатат. Чагымчылардын максаты – Өзбекстанды да бул чатакка тартып, аралаштыруу болду. Бирок биз андай провокацияга алдырбайбыз”,- деп билдирди.
– “Эркектер эптей албай жатканда аял эмнени кыйратмак?” деп Роза Отунбаеванын президент болуп шайланышын колдобогондор болууда. Сиздин да кулагыңыз чалып жаткандыр?
– Биз сунуштаган Конституция Орто Азияда буга чейин болгон эмес. Ал кабыл алынып, өлкө ошол мыйзам боюнча иш алпара баштаса, Орто Азияга таасир эте турган прогрессивдүү алдыңкы өлкөгө айланабыз. Бул ар бир атуул сыймыктанчу иш болот.
Ошондой эле биз КМШ аймагында биринчи жолу аял кишини кыйын кезеңде президент кылып шайлап жатабыз. Бул аялзатынын коомдогу жана үй-бүлөдөгү ролун өзгөртө турган чоң тарыхый окуя. Өлкөнүн башына кыйын күн түшүп, эркектер эптей албай жаткан кезде аял кишинин келип абалды оңдогону чоң окуя. Бул кыргызстандыктардын аялга болгон мамилесин түп-тамырынан өзгөртө турган нерсе.
– Эгер Кыргызстан тынчтык орнотуучу күчтөрдү аймагына киргизсе, өзүн Ирак, Ооганстан өңдүү торго салып бербейби?
– Чатак чыккан түнү биз таң атканча жыйын өткөрдүк. Буга чейин да чатактар болуп келди. Анда укук коргоо органдарынын кызматкерлери буйрукка баш ийбей, милдетин аткарбай койгон учурлар көп болуп кетти. Кейиштүү бул окуяларды эске алып, тынчтык орнотуучу күчтөрдү киргизүү өтүнүчү менен Орусияга Роза Исаковна кайрылмай болду. Мен “бир-эки күн коё туралы. Эгер өзүбүздүн алыбыз жетпей баратса, анда кайрылалы” дедим. Анда Роза эже “эгер алыбыз жетпей калсачы?” деп суроомо суроо узатты. Мен жооп таппадым. Анткени бизде коопсуздук системасынын абалы өтө кейиштүү экенин билебиз. Мисалы, милиция кызматкерлери үйлөрүнөн чыкпай коюп жатышат. Офицерлер тескери карап басып кетишүүдө. Күндүз өкмөттүн буйругун аткарып, түнкүсүн провокаторлор менен палоо жеп, план кургандарга күбө болдук. Коопсуздук, коргонуу, укук коргоо системасы чабал экенине, ушундай кокустук кырдаалда ыкчам аракет көрө албасына көзүбүз жетти. Андыктан бул системаны бийликтегилердин байлыгын, бийлигин коргоо үчүн эмес, элге кызмат кылып, тынчтыгын сактай турган системага айлантышыбыз керек. Ушундай кейиштүү жыйынтыктардан улам Роза эже Орусияга кайрылды. Бирок элибиздин акылмандыгы менен бул абалдан өз күчүбүз менен чыктык. Мындан ары тынчтык орнотуучу күчтөрдү өлкөгө киргизүү маселеси көтөрүлбөйт деген үмүттөмүн.
– Ар бир президентибиз көрүнгөн өлкөдөн жан соога сурап кача бербеси үчүн эмне кылуу керек?
– Ошол үчүн тең салмакташкан, атаандаштыкка, парламенттик демократияга негизделген системаны сунуштап жатабыз. Менин оюмча, Роза Исаковна биринчи аял президент гана болбостон, мыйзамдуу түрдө мамлекеттик бийликти кийинкиге өткөрүп бере турган Кыргызстандын тарыхындагы алгачкы президент болот.
– Азыр кошуна өлкөлөр, айрыкча Казакстан менен Өзбекстан “элдик бийлик илдетин жуктурат” деп Кыргызстандан чочулап жатышкандай. Сиз кандай ойлойсуз?
– Бул өлкөлөрдүн саясий элитасы ар кандай ойдо болушу мүмкүн. Бирок биз бул өлкөлөрдүн жетекчилигине ыраазычылык билдиребиз. Анткени Кыргызстанда мындай кырдаал болуп турганда алар сабырдуулук, акылмандуулук менен мамиле кылып, абалды стабилдештирүүгө чоң жардам беришти.
– Максим Бакиевди Лондон Кыргызстанга бербей, тескерисинче, баш паанек берсе Убактылуу өкмөт кандай кылат? Анткени Орусияга деле Березовскийди бербей коюшпады беле?
– Курманбек Бакиевге жана анын кылмыштуу иштерге аралашкан туугандарына, жакындарына кылмыш иши козголгон. Аларды кармоого көмөгүн берген жарандарга 100 миң долларга чейин акчалай сыйлыктар убада кылынган. Биз мыйзам чегинде, эл аралык келишимдердин негизинде аларды кармап, жазалоого аракет кылабыз. Мына, Орусиянын Мамлекеттик Думасындагы “Адилеттүү Орусиянын” өкүлү “Орусия Курманбек Бакиевди кармоо үчүн Кыргызстанга жардам бериши керек” деп чыкты. Ошентип, чет жакта да Бакиевдерди жоопкерчиликке тартууну талап кылган күчтөр жарала баштады.
– Футболдо кайсы командага күй­өрман болуп жатасыз?
– Өзүм спортко көп кызыга бербейм. Анын үстүнө азыркы кырдаалда футболду кубалап көрүүгө мүмкүнчүлүк да, маанай да жок.
– Үй-бүлөңүздүн коопсуздугун кантип камсыз кыласыз?
– Кудай сактасын дегенден башка айлабыз жок. Ошентип эле жашап жатам.
– Маек аягында окурмандарыбызга эмне деп кайрылар элеңиз?
– Биз референдум жолу менен тынчтыкты орнотобуз, провокаторлорго сокку урабыз! Андыктан гезитиңердин ар бир окурманын, жалпы Кыргызстандын атуулдарын бүгүнкү кырдаалдын тарыхый экенин, өзүнүн референдумга келип катышышы мамлекеттин тагдырын чечүүчү иш экенин түшүнүп, добуш берүүгө чакырам.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  5 
Комментарийлер(4)
28.06.2010. 10:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
28-05-2010
Соӊку аракети:
30-11-2017 11:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
ой кудай сактап аман эле болсок болду.....
28.06.2010. 10:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
11-01-2009
Соӊку аракети:
19-09-2018 21:26
Жынысы:
Белгисиз
0
Биз ишенчээктер баарына эле ишене беребиз! Азырынча эч нерсе айта албайм, баарын убакыт корсотот урматтуу Омурбек Чиркешович!
29.06.2010. 11:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
363
Катталган:
10-03-2010
Соӊку аракети:
21-09-2017 13:32
Жынысы:
Белгисиз
0
Кудай сактасын дегенден өткөн айла барбы? Ушинтип эле Кудай анан эл деп эле турсаңар эле оңолобуз.
03.07.2010. 13:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
28-06-2010
Соӊку аракети:
27-04-2012 12:08
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
РФ Тюмень Ялуторовск
0
Эх Омуке омуке буга чейин канча нерсени айтып келдиниз экен эми ушул создорунузго ким канчалык денгеелде ишенет экен
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: