Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Сүйөркул Чокморов, актёр Сүймөнкул Чокморовдун агасы: “СҮЙМӨНКУЛ ДЕБЮТТУК ТАСМАСЫНДА ЭЛЕ НААМ АЛГАН”

№835 2-8-ноябрь, 2018-жыл


Актёр, сүрөтчү, кыргыздын чыгаан уулу Сүймөнкул Чокморовдун туулган күнү 9-ноябрь. Ал тирүү болсо быйыл 79 жашка чыкмак. Бул датага байланыштуу агасы Сүйөркул Чокморов менен маектешип, белгилүү инсандын бир катар сырларын ачтык. Каза болгон адамдын, айрыкча атактуу адамдын өтмүшүн кеп кылуу максатында эмес, инсандык тагдырын кеп кылып отурдук.

– Сүйөркул агай, таштарга сүрөт чегүү менен алек экенсиз, сизде да чымындар бар окшойт. Чыгармачыл үй-бүлөңүздөр тууралуу айтып кетсеңиз...

– Биз 11 бир тууганбыз. Чоң аталарыбыздын бири Байсаба Таластан ооп келип, Чүйгө отурукташып калган экенбиз. Ошол чоң атабызды кезинде Байтик баатыр ишенимдүү адамы, кеңешчиси катары ээрчитип келген экен. Ошол боюнча ата-бабабыз ушул жерде турук алып калыптыр. Уруубуз – жетиген. 11 бир туугандын ичинен учурда үчөөбүз калдык. Колубуз деле эптүү (чеккен таштарын карап), бирок чыгармачыл дегенге караганда спортчулардын үй-бүлөсү деп айтсам болот. Карындашым Насыйкат, мен, Сүймөнкул, агам Бакыя баарыбыз спорт менен жакшы машыктык. Бакыя агамдын бою биздикиндей бийик эмес болчу, бирок волейболду укмуш катуу ойночу. Баарыбыз Кыргызстандын волейбол боюнча курама командасында ойночубуз. Буларга агамдын балдары Алмаз, Марс Чокморовдорду кошсок болот. Аларды кыргыз футболунун карлыгачтары десек болот. Өзүм спорт комитетинде дене тарбия жана спорт боюнча кафедра башчысы болуп иштеп жүрүп пенсияга чыккам.

– Сүймөнкул ага кандай эле?

– Токтоо, кишиге катуу сүйлөбөгөн, оозунан жаман сөз чыкпаган адам эле. Негизи биздин тукумдан орой сүйлөгөнү жок болду. Жактырбай калса жөн эле “ай, атаа” деп басып кетчү. Жактырган кишисин тамашага салганды жакшы көрчү. Аларды туурап боорубузду эзе берчү. Кичинесинен өнөрлүү болду, комуз, домбра чертчү, пианинодо ойночу. Терең ойлуу, бир мүнөз адам болчу. Кичинебизде апам качан эчкилерди саайт деп күтүп отурчубуз. Саап бүтөрү менен экөөбүзгө жылуу бойдон ичирчү. Анткени Сүймөнкул экөөбүз кичинебизден оорукчан болдук. Сүт берип туруп күнгө кактангыла деп чыгарып койчу. Экөөбүз тең спорт менен машыгып жүрүп ден соолугубузду чыңдадык. Ал деле жакшы болуп кетмек. Тасмага тартылып жүрүп бөйрөгүнө залал келтирип алды. Бөйрөктүн үстүн кал сыяктуу нерсе басып калып, кан тамырларды иштетпей салган. 11 жылдай ооруду, канды тазалап туруш үчүн 60тан ашык операция жасалды. Эми анын ооруганын айтсам өзүнчө дастан.

– Үй-бүлөдөн бири ата-эненин сүймөнчүгү болот го, кимиңиздер сүймөнчүк элеңиздер?

– Андай азыр эле чыкпаса, мурун андай жок болчу. Бирдей тамак ичип, бирдей мээримди көрдүк. Сүймөнкул эркектердин кичинеси болгон үчүн эркерээк эле. Мисалы, тамакты тандап жечү. Камыр тамак жечү эмес. Баарыбыз тамак жеп жатсак, бөлүнүп отуруп алчу.

– Иниңиздин актёрлугу күчтүү беле же сүрөтчүлүгүбү?

– Турган турушу менен сүрөтчү болчу. Ооруп жатканда да кисти колунан түшкөн жок. Бир аз убакыт табыла калганда сүрөткө жабышчу. Сүрөт тартып жатканда өзүнө-өзү ыраазы, биз билбеген бир дүйнөдө жүргөндөй эле. Актёрлук болсо экинчи кесиби болчу. Бул кесипке деле кокусунан келип калды. Болот Бейшеналиев менен чогуу окуучу. 1966-67-жылдары “Караш-Караш окуясын” тасма кылып тартуу үчүн ага Болот Бейшеналиевди чакырышат. Ага роль жакпай калганбы же бирдеме болгонбу ким билсин, өзүнүн ордуна Сүймөнкулду сунуштайт. “Ушундай таланттуу жигит бар, бирок сүрөтчү” деген экен. “Ой, ал жигит сүрөтчү болсо, андан кантип актёр чыгарабыз?” дептир. Бирок устаканасына режиссёр Болот Шамшиев келип көрүп эле жактырып калат. Дароо эле ролду сунуштайт. Тартылып жатканда мен да катыштым. Анткени Сүймөнкул ооруп калат деген сактануу бар эле. Алыстан тартылган кадрларда, атты катуу чапкан кадрларда дублёр катары тартылгам. Бул тасманы казак менен кыргыздар биригип тартышкан. Ал кездеги советтик Казакстанды 20 жыл башкарган Борбордук комитеттин биринчи секретары Динмухаммед Кунаевге биринчи көрсөтүшөт. Ал “мыкты болуптур, бул актёрдун сыйлыгы барбы?” деп сураптыр. “Жок, бул биринчи тасмасы” дешет. Ал “кантип мындай актёрго сыйлык бербей жүрүшөт, мен Турдакун Усубалиевге чалайын. Кыргыздар бербесе казактар берет” деген экен. Бул жакка чалышканда “кокуй, койгула, кыргыздар өздөрү эле беришет” деп сыйлыгына кошуп унаасын беришкен (күлүп). Ошентип дебюттук тасмасында эле Сүймөнкул Кыргыз ССРинин Эмгек сиңирген артисти наамын алган. Аны да артисттер көрө албай сөз кылышты. 2-3 жылдан кийин Леонид Брежневдин колдоосу менен СССРдин Эл артисти наамын алган. Тасмадагы бактысы жакшы ачылып кетип, мыкты ролдорду жаратты. Бирок мен жан дүйнөсү сүрөтчүлүк кесибине жакын экенин билчү элем.

– Каза болорго жакын сүйлөштүңүздөрбү?

– Уулун кайра-кайра айтып “Бактыгулду карагыла, эрте үйлөнтүп койдум. Көз болгула” деп табыштады.

– Сүймөнкул Чокморовдун мыйзамдуу аялынан эмес, башка никеден да балдары бар экенин элдин көбү билет. Сизге Бактыгулду эле табыштап, Эргул, Азамат аттуу балдарын айткан жокпу?

– Ал учур кыйын болчу. Эми эле баары экиден аял алып жыргап жатышпайбы. Салима менен студент кезинде сүйлөшүп жүрүп баш кошкон. Эркек атактуу болуп турганда кыздар да жабышып калат эмеспи. Сүймөнкул кыз жандуу эмес эле. Экөөбүз көп чогуу жүрүп калдык, өтө олуттуу, кыйшың-мыйшыңы жок эле. Бирок аялы экөө көпкө балалуу боло албай жүрүшүп жанагы иш болдубу дейм. Эргул төрөлгөндө Сүймөнкул жашыруун менин үйүмө алып келди. 5-6 күн менин үйүмдө жүрүп, анан батирге чыгарып койду. Балдарга фамилиясын берди, бирок андай нерселерди өз ара да ачык сүйлөшчү эмеспиз. Сүймөнкул ал кезде депутат эле, карьерасы өйдөлөп бара жаткан. Бир чети коркту, уялды. Көзү тирүү кезинде ачык бул тууралуу эч нерсе деп айткан жок.

– Учурда балдары кайда?

– Бактыгул Канадада. Бизнес иштери менен жүрөт. Эргул ооруп каза болду. Азамат болсо Орусияда.

– Сүймөнкул Чокморовдун сүрөттөрүн Бактыгул сатып салган деген сөздөр айтылып жүрдү эле?

– Бул калп. Кайсы сүрөтү кайда экенин менден жатка билген адам жок. Баары сатылбай-этпей эле Бактыгулдун үйүндө, музейде 50-60 чакты сүрөтү сакталып турат. Сатып жиберсе деле Бактыгулдун мыйзам боюнча укугу бар.

– Эң эсиңизде калган иниңиз тууралуу окуя...

– Сүймөнкул катуу ооруп жатканда мен ооруканага барып калдым. Сыртта кыпкызыл болуп орус улутундагы бир киши көчө шыпырып жаткан экен. Сүймөнкул карап туруп "аттиң, мына бул көчө шыпырган адамдын бекем ден соолугуна мен бардык наамымды, атагымды алмашат элем, карачы" деп аябай арман кылган. Ошол арманы эсимде калды.

 

Сүйөркул агай учурда атактуу инисинин атын алып жүргөн айылда, ата конушунда байбичеси Зарийка экөө жашайт. Үйүнө кирип бара жатканда таштан чегилген эстеликтерди көрдүм. Алардын кайсы бирин Чолпон-Ата шаарындагы “Рух ордого” бергенин да айтып өттү. 82 жаштагы кутман кары Сүймөнкул инисинин эмгектерин улуттук дөөлөт катары жыйноо менен алек.


Сүйөркул агай ташка чегип сүрөт тарткандан рахат алат.
"Салима экөө сүйүшүп жүрүп үйлөнүшкөн. Ортосунда Бактыгул деген уулу бар".

Нуржамал Жийдебаева
star@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(9)
06.11.2018. 10:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
02-03-2015
Соӊку аракети:
18-11-2018 23:51
Жынысы:
Белгисиз
+8
Мыкты актёр таланттуу суротчу аман болгондо дагы коп кино жаратмак
06.11.2018. 11:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
634
Катталган:
01-02-2017
Соӊку аракети:
18-11-2018 22:29
Жынысы:
Белгисиз
+9
Аттиң мыктынын мыктылары аз жашайт деген чын белем, Сүймөнкул агайга Аллах ыраазы болсун
06.11.2018. 13:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
13-11-2017
Соӊку аракети:
18-11-2018 15:10
Жынысы:
Белгисиз
+6
Кыргыз өңү Чокморовдун өңүндөй, деп бекер айтылбаса керек.
07.11.2018. 01:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
04-06-2016
Соӊку аракети:
17-11-2018 08:15
Жынысы:
Белгисиз
+4
Кыргыз ону Чокморовдун онундой!Учурунда азыркыдай интернет болгондо дуйнолук жылдызга айланмак.
07.11.2018. 07:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
15-12-2014
Соӊку аракети:
16-11-2018 12:15
Жынысы:
Белгисиз
+4
Жаткан жери жайлуу болсун
09.11.2018. 12:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
46
Катталган:
24-12-2016
Соӊку аракети:
18-11-2018 18:09
Жынысы:
Белгисиз
+2
Балдары жонундо биринчи жолу окуудум.
10.11.2018. 13:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
05-11-2014
Соӊку аракети:
18-11-2018 09:49
Жынысы:
Белгисиз
+6
Мынакей супер инфо Эми озунрго келдинер .Дагы да тарыхый инсандарды кутобуз. А то Анжелика Нурзат и.т.п кылып окурмандарды тажатып жибердинер эле.
11.11.2018. 00:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
129
Катталган:
01-06-2013
Соӊку аракети:
14-11-2018 04:05
Жынысы:
Белгисиз
+1
Ушундай тарыхый, маанилуу, тарбиялык мааниси терен маалыматтарды дагы да кутобуз
12.11.2018. 17:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
23-07-2018
Соӊку аракети:
18-11-2018 17:27
Жынысы:
Белгисиз
0
Рахмат Супер!Чокморовдой улуу инсан ар бир кыргыздын журогундо,ар бир эмгегин жыйнап сактаган агасына рахмат,ден-соолук каалайм!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: