Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ТУУРА АБАЛДА УКТОО КӨП ООРУЛАРДЫН АЛДЫН АЛАТ

№850 15-21-февраль, 2019-жыл


Уйкубуз канганча уктаганыбыз менен, кээде чарчаңкы абалда ойгонгон учурлар ар бирибизде эле болот. Мындай учурда биз канча саат уктаганыбызга эмес, кандай абалда жатканыбызга маани бергенибиз туура. Анткени ыңгайлуу абалда уктоо тынч уйкуну камсыздайт. Туура эмес абалда жатып уктоо омурткага гана эмес, баш мээге да терс таасир тийгизерин АКШнын Нью-Йорк штатындагы Рочестер изилдөө университетинин окумуштуулары изилдеп чыгышты. Алар изилдөөдөн соң “уктап жаткан учурда мээ глиматикалык систем аркылуу зыяндуу заттардан арылат. “Лимфа” жана “глия” – бул клеткалар. Алар күнү бою нерв клеткаларынын иштөөсүнө жардам берсе, түнкүсүн күндүз чогулган токсиндерди, тактап айтканда, Альцгеймер жана Паркинсон ооруларын чакыруучу уулуу эки белокту – амилоид жана тау-белогунан арылууга жардам берет” деген жыйынтык чыгарышкан. Аны менен катар алар капталдап жатканда глимфатикалык систем эң жакшы иштээрин, ал эми көмкөрөдөн түшүп жатканда өтө начар иштээрин айтышкан. Туура эмес абалда уктоо дагы кандай ооруларды чакырат? Кандай абалда уктоо пайдалуу? Cуроолорго төмөнкү макаладан жооп алыңыз.

КАПТАЛЫНАН ЖАТЫП УКТОО

Оң жактары

Капталынан жатуу уктоо абалдарынын ичинен табигый деп саналат. Айрымдар мындай абалда жатууну “эмбрион” же “түйүлдүк” позасы деп да аташат. Тибеттик адистер “капталынан жатып уктоо өмүрдү узартат” дешсе, йогдор “сол капталдан жатуу денени ысытуучу, ал эми оң капталдап жатуу, тескерисинче, сергитүүчү касиетке ээ” деп айтышат. Капталдап жатууда арка-белге, моюнга күч келбейт жана коңурук тартуу да болбойт. Оң капталынан жатканда кан айлануу жакшырып, жүрөктүн иштешине жакшы таасир берет, дем алуу органдарына көп күч келбейт. Капталынан жатуу кош бойлуулар үчүн эң ыңгайлуу.

Ислам дининде да "уктоого баш койгондо оң каптал менен жатуу керек. Курсак менен көмкөрөсүнөн түшүп жатууга тыюу салынат. Мүмкүн болушунча жүздү кыбыла тарапка буруп жатуу керек" деп айтылат.
Терс жактары

Боор, ичеги-карынга күч келет. Таң атканча бир калыпта оң капталынан уктаган адамдын ийини жана колдору талып оорушу, эртең менен ашказаны кыжылдап ойгонушу мүмкүн.

ЧАЛКАЛАП ЖАТЫП УКТОО

Оң жактары

Башты, моюнду жана омурткаларды бир калыпта кармоо менен бирге сөөктөрдүн жана булчуңдардын тырышпай, болушунча кенен эс алуусуна мүмкүнчүлүк түзөт. Дагы бир жакшы жери — зарна болуудан алыс кылат. Косметологдор жүзгө бырыш түшүп эрте картаюуну каалабаган жана көкүрөгү салбырап калуунун алдын алгысы келген айымдарга чалкасынан жатып уктоону сунушташат.
Терс жактары

Чалкалап уктоонун бир жаман жери — уктагандардын басымдуу бөлүгү коңурук тартат. Уйкуга кеткенде тил дем алуу жолун жаап калат да, дем алуу кыйындап, башкача үн чыга баштайт. Изилдөөчүлөр жаздык жазданбай чалкасынан жатып уктагандарга жаман түштөр көп кирерин да айтышат. Эгер чалкалап жатуу өнөкөт адатыңыз болсо, анда жаздыгыңыз 30 градус бийиктикте болушу шарт. Бул дем алууну жеңилдетип, коңурук тартуунун алдын алат. Астма, талма, өнөкөт өпкө оорусу барлар, кош бойлууларга жана улгайган адамдарга чалкасынан көпкө жатууга болбойт.

КӨМКӨРӨСҮНӨН ЖАТЫП УКТОО

Оң жактары

Көмкөрөсүнөн жаткан адам бат уйкуга кетет. Дарыгерлер тамак сиңирүү органдары ооруган кезде көмкөрөдөн түшүп жатууну сунушташат. Бул абалда жатуу оорутууну басаңдатарын айтышат. Дагы бир пайдалуу жагы — коңурук тартпоонун алдын алат. Уктоого ыңгайлуу болгону менен, терс жактары көп.
Терс жактары

Көмкөрөсүнөн жаткан учурда омурткалар таянычтын жоктугунан, ал эми моюн оң же сол капталга бурулуп бел жана моюндун оорушуна алып келет. Мындай абалда жатканда беттин бир тарабы шишип, экинчи тарабынын терисине майда бырыштар түшүшү мүмкүн. Эгер көмкөрөдөн жатууну кааласаңыз, анда жаздык жазданбай койгонуңуз туура. Бул учурда моюн омурткасына көп күч келбейт. Мындан сырткары эмчеги чоң айымдарга мындай абалда жатуу ыңгайсыздык жаратат.

ТУУРА АБАЛДА ЖАТУУ ООРУНУ БАСАҢДАТАТ

Бел ооруганда. Белдеги ооруну басаңдатуу үчүн омуртка түз абалда болушу шарт. Ал үчүн чалкалап же капталдап жатуу туура. Капталдап жатканда эки тизенин ортосуна чакан жаздыкча коюп алуу сунушталат. Бул абалда жатууда белге күч келбейт.

Ийин ооруганда. Мындай учурда экинчи ийин тарап менен же болбосо чалкалап же көмкөрөдөн жатуу шарт. Алдындагы төшөнчү өтө катуу да, өтө жумшак да болбошу шарт.



Жамбаш сөөгү ооруганда. Оорутууну басаңдатуу үчүн чалкалап жатуу керек. Бул абалда омуртка түздөлүп, жамбаш сөөгүнө күч келбейт.



Моюн ооруганда. Бул учурда сизге туура тандалган жаздыктар жана чалкалап жатуу гана жардамга келет. Баш салаңдабай, аны менен катар өтө бийик болбоосу керек.


Тизе, бут ооруганда. Уктап жатканда буттар бири-бирине тоскоолдук жаратпоо үчүн ортосуна жука төшөк же жаздыкча коюп жатуу сунушталат.



Дем алуу кыйындаса. Эгер 10 секундга чейин дем ала албай тумчуга турган болсоңуз, анда сөзсүз дарыгердин текшерүүсүнөн өтүп, себебин аныктаңыз. Уктап жатканда дем жетпей калуу апноэ оорусу деп аталат. Мында адам 10 секунддан 2-3 мүнөткө чейин дем ала албай калат. Бул оору чалкадан жаткан адамдарда көп катталат.

Зарна болгондо. Зарнаны азайтуу үчүн сол капталдан жатуу туура.


 



Бырыш түшүүнүн алдын алуу. Эгер сиз бир капталдап жатууну адатка айлантсаңыз, анда бырыштар түшпөй койбойт. Андыктан уктоонун абалдарын алмаштырып туруңуз.



Дамира Арстанова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  14 
Комментарийлер(1)
22.02.2019. 02:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
08-06-2014
Соӊку аракети:
28-03-2019 21:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Жактыыыы
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
22453;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: