Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

YЙ ЖАНА БАЛА. БАЛАГА ҮЙДҮН СҮРӨТҮН ТАРТТЫРЫП, КАЙГЫ-КУБАНЫЧЫН БИЛЕ АЛАСЫЗ

№861 2-8-май, 2019-жыл


Баланын тарткан сүрөтү – жан дүйнөсүнүн күзгүсү. Жан дүйнөсүндө эмне болуп жатканын билүү үчүн психологдор балага сүрөт тарттырып көрүүнү жана аны анализдеп, ошого жараша иш алып барууну сунушташат.


Баланын тарткан сүрөтү – ал сөз менен айтып бере албаган кайгысын, кубанычын, ички туюмдарын, жан дүйнөсүнүн тынчтыгын же ичтен кыйнаган көйгөйүн, мүнөзүнүн өзгөчөлүгүн чагылдырган маалымат. 3 жашка чейинки балдардын оюн бир жерге топтоп сүрөттү аягына чейин тартышы кыйын. Анын үстүнө алар барактын каалаган жерине тарта беришет. Бир сызыкты сызып калтырып, кайра башка жактан сызып да башташат. Демек, алардын тарткан сүрөтүнөн бир нерсени “окуп, билүү” кыйын. Ал эми 4 жаштан баштап балдардын акыл-эси, ой жүгүртүүсү, кабыл алуусу мурдагыдан бир топ өнүгүп баштайт, сүрөттү да аягына чейин чыгарып тарта алышат. Психологдор балдардын кайгысын, кубанычын, өзүн кыйнаган маселени сөз менен айтып бере албаган курагы деп көбүнчө 4төн 7 жашка чейинки маалын эсептешет.

СҮРӨТ-ТЕСТ

Эгер сиздин 4-7 жашка чейинки балаңыз болсо жана анын жан дүйнөсүн “окугуңуз” келсе, анда алдына ак барак менен түстүү карандаштарды коюп, үй тартууну сунуштаңыз. Ал тартып жатканда кийлигишпеңиз, мунусу же тигиниси калып калды дебеңиз. Өз алдынча калтырып, оюн топтоп сүрөт тартууга мүмкүнчүлүк бериңиз. Тартып бүткөн соң төмөнкү маалыматтар боюнча чечим чыгарыңыз жана ошого жараша иш жасаңыз. Мүмкүн, психологдун жардамына кайрыласыз.

Үй

Чоңдор үчүн үй көп кабаттуу, же алдында бассейни бар чоң үй, же дагы башкача болушу мүмкүн. Психологдор үй дегенде балдар үйдү чатыры, терезеси, эшиги, мору менен чогуу элестетиши керек дешет. Эгер сүрөттө аталгандардын баары болсо жана үй барактын ортосунда чоң да, кичине да эмес, орточо көлөмдө жакшы тартылса, анда балада баары жайында. Эгер сүрөттө эшик, терезе, мор тартылбаса, балада психологиялык маселе бар: адамдар менен тил табыша албайт, түнт. Эгер үй чоң болсо, анда бала адамдар менен бат тил табышып кете алат жана меймандос. Жаман, урай тургандай, ошондой эле кичинекей тартылган үй үйдөгү мамиленин начар жана бекем эместиги. Барактын четине тартылган үй – өзүн четке кагылган адам катары сезүү, өзүн төмөн баалоо. Эгер үй улам өчүрүлүп тартылса, же сызыктары даана билинбесе, же эшиги жок үйгө тепкич тартылып коюлса, үйдө чыр-чатактар бар деп түшүнсө болот. Үйдүн жанына тартылган кошумча курулуштар балага чөйрөсүндө бирөө жолтоо болуп жатканын же бала бир нерседен коркуп, кооптонуп жатканын билдирет. Үй короо менен тосулуп коюлса, бала бир нерседен тынчсызданып, өзүн коргогусу келет.

Чатыр

Эгер баланын тарткан үйүнүн чатыры бийик жана өзгөчө формада болсо, анда баланын фантазиясы жакшы өнүккөн. Жалпак, ошондой эле жаман тартылган чатыр баланын акыл-эсин өнүктүрүү керектигин билдирет. Чатырдын учтуу кырлары ички кайгысын, өзүн бир нерсе боюнча күнөөлөп жаткандыгын же күнөөлөй тургандыгын айтып турат.

Мор

Мор – психологияда мамиленин жылуулугунун символу. Эгер мор жок болсо же мордон түтүн ичке болуп, сызылып гана чыгып жатса, балага үйдө катаал мамиле жасашат, ага жылуу мамиле жетишпейт. Эгер мор чоң жана андан абдан коюу түтүн чыгып жатканы тартылса, бала көп маалымат алып, чарчап жатканы. Анын жаш курагына жараша гана үйрөтүңүз. Мор чатырдын аркы тарабына бекитилип тартылса, бала үйдөгүлөр менен мамиле түзгүсү келбегендигин түшүндүрөт.

Эскертүү: шаарда жашаган бала үйдүн морун жана андан чыккан түтүндү тартканды билбеши мүмкүн. Андыктан алар тартылбаса, кемчилик эмес.

Эшик

Эшик баланын баарлашууга канчалык даяр экендигин билдирет. Эгер эшик үйдүн ортосуна тартылса, тынчсыздануунун кереги жок. Эшик жок болсо, бала эл менен мамиле түзүүдө кыйналат. Кичинекей эшик – өзүнө ишенбөөчүлүк.

Эшик дубал четине, капталга, арт жакка тартылса бала түнт, ошондой эле жалгыз болууга умтулуп, үйдөн жадап бир жакка качып кетүүнү самап жатканын билдирет. Эшикке тартылган кулпу да баланын түнттүгүнөн кабар берет.

Терезе

Терезе – жан дүйнөнүн күзгүсү. Эгер алар жок болсо же бир нерселер менен кагылып, бекитилип тартылса, бала көбүнчө өз дүйнөсү менен жашайт. Терезелердин чоңдугу кыялкечтик, кичинелери тартынчаактык, түнттүк. Терезелердин көптүгүнөн баарлашууга, мамиле түзүүгө суусап турганын билсе болот.

Терезеге темир тор тартылса тартынчаактык, өзүнө ишенбөөчүлүктү билдирет.

КАНЧА ТҮР КАРАНДАШТЫ КОЛДОНДУ?

Көп түрдүү карандашты колдонсо балада баары жайында жана ал чыгармачыл бала. Эгер түстүү карандашты дегеле колдонбосо, мисалы, жалаң кара менен тартса, аны бир нерсе капалантып, кыйнап жаткан кези (депрессия). Кара түс ошондой эле тартынчаактык менен коркоктуктан да кабар берет. Кызыл түстү көп колдонуу сүйүүнүн, жылуу мамиленин жетишпестиги. Кызыл түс ошондой эле энергиянын көптүгү, агрессия, эгоизм.

Жалаң жашыл түс – көбүрөөк эркин болууну жана ар тараптан өсүүнү самоо, өзүн көрсөткүсү келүү, тыя берүүдөн тажаганын түшүндүрөт. Жалаң күрөң, ошондой эле жалаң көк түс бир нерседен тынчсыздануу, учурдагы абалга канааттанбоо. Сыя көк – баланын фантазиясынын өнүккөндүгү. Сары түс – канааттануу, өзүн жакшы сезүү.

Негизи сүрөттү бир же 2 түрдүү карандаш менен тарткан балдар эмоциясын сыртка толук чыгара албагандар да болуп эсептелет.

БАЛДАРДЫН СҮРӨТТӨРҮНӨ АНАЛИЗ

Сүрөттү тарткан Айбийке Жеңишбек кызы, 6 жашта

Түстүү карандаштарды колдонгону чыгармачыл бала экендигинен кабар берет. Терезелердин көптүгү баланын баарлашууга, мамиле түзүүгө суусап жаткандыгы. Демек, ага көп көңүл буруп жана баарлашып, суроолоруна жооп берип, жылуу мамиле жасоо керек. Үйдүн жанында кошумча курулуштун бар экендиги балага чөйрөсүндөгүлөрдүн биринин жолтоо болуп жаткандыгы же бала бир нерседен коркуп, кооптонуп жатканы. Андыктан үйдө бала кимди жаман көрөт же ким ага тынчтык бербейт жана жадатат, эмнеден же кимден эмне үчүн коркушу мүмкүн деп анализ жүргүзүп, ошого жараша чечим кабыл алышыңыз керек. Балдар психологунан кеңеш алсаңыз да туура болот.

Сүрөттү тарткан Ариет Абылкасымов, 4 жашта

Сүрөттө көп кабаттуу үй тартылган. Демек, бала эл менен бат тил табышып кете алат, меймандос десек жарашат. Чатырдын жалпактыгы акыл-эсин дагы көбүрөөк өнүктүрүү керектигинен кабар берет. Атайын ийримдерге берүү керек же үйдөн сүрөт тарттырып, атайын акыл-эсин өнүктүрүүгө жардам берген мультфильмдерди көрсөтүп, оюндарды ойнотуп, жаныбар, канаттуулар тууралуу айтып берип аракет кылуу кажет. Терезелердин көптүгү көбүрөөк баарлашууну эңсеп турганын түшүндүрөт. Балага көбүрөөк убакыт бөлүңүз. Жашыл түстү колдонгону көбүрөөк эркин болууну жана ар тараптан өсүүнү самап, өзүн көрсөткүсү келип жаткандыгы. Тыя берүүдөн жадаган бала да жашыл түскө жакын болот.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(10)
06.05.2019. 12:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
05-03-2019
Соӊку аракети:
18-06-2019 21:12
Жынысы:
Белгисиз
+1
Жакшы, пайдалуу экен
06.05.2019. 18:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
232
Катталган:
11-04-2012
Соӊку аракети:
24-06-2019 22:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
тынчтык
+1
Кана тарттырып көрөйүнчү
06.05.2019. 22:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
96
Катталган:
09-04-2012
Соӊку аракети:
10-06-2019 07:28
Жынысы:
Белгисиз
+5
Менин торт жаштагы кызым сурот тартуудан отказ кылды..
08.05.2019. 01:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
355
Катталган:
19-04-2014
Соӊку аракети:
24-06-2019 03:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ala-Buka
0
Kurbanalieva1991, ;)
07.05.2019. 04:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
06-02-2012
Соӊку аракети:
25-06-2019 02:29
Жынысы:
Белгисиз
0
Биздиуи деле чиймелеп сурот тартат жаныбарларды.
08.05.2019. 03:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
88
Катталган:
15-10-2011
Соӊку аракети:
24-06-2019 16:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
чуй
+1
Экинчи сүрөттү тарткан бала этаж үйдө жашайттыр да
08.05.2019. 19:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
196
Катталган:
26-03-2014
Соӊку аракети:
19-06-2019 11:28
Жынысы:
Белгисиз
0
Кандай үйдө жашаса ошондой сүрөт тартат да, үйүнүн жанында курулуш бар болсо ошону тарткандыр да
09.05.2019. 23:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
01-02-2019
Соӊку аракети:
03-06-2019 10:59
Жынысы:
Белгисиз
-1
Болбогон нерсе
10.05.2019. 09:53 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
20-03-2019
Соӊку аракети:
15-06-2019 13:11
Жынысы:
Белгисиз
0
Туура эмес нерсе. Кандай уйдо жашаса ошондой сурот тартатта. Кичинекей балдар жакшы жаман уй деп билбейтта
12.05.2019. 22:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
109
Катталган:
26-11-2016
Соӊку аракети:
24-06-2019 23:44
Жынысы:
Белгисиз
0
Биз айылда эле турабыз кызым эки этаж уй тартат баарын кошо тартат,коп тусторду колдонот. А кичине кызым только кара карандаш же ручка мн чиймелеп тартатда жаман уй жамман мас киши деп тартып коет болбосо))) атасы ичпейт бирок!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
22453;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: