реклама
Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ОРОЗО - АР БИР МУСУЛМАН ЭҢСЕГЕН АЙ

№405 6-12-август, 2010-ж.


Рамазан айыңыз кут болсун!

Кыргызстан мусулмандарынын Уламалар кеңешинин жыйынында ушул жылдын 11-августу Орозо айынын алгачкы күнү деп белгиленди. Андыктан орозо кармоого ниет кылган мусулмандарды ыйык Рамазан айы менен куттуктап, орозоңуздар кабыл болсун дейбиз.

ОРОЗО – ТАРБИЯЛООЧУ ЫЙЫК КҮЧ
Орозо – милдеттүү адамдардын атайын ниет менен таң аткандан күн батканга чейин жеп-ичүүдөн жана напси кумарларынан өзүн-өзү тыюусу.
Рамазан айындагы бир айлык орозо исламдын 5 парзынын бири болуп саналат. Мухаммед пайгамбар: “Ислам беш нерсенин үстүнө курулган. Алладан башка кудай жок. Мухаммед Алланын кулу жана элчиси экендигине күбөлүк берүү, намаз окуу, зекет берүү, Рамазан айында орозо кармоо жана чамасы жеткендер ажылыкка баруу”,- деп айткан.
Орозо – мусулман, акыл-эси толук жана балакат жашына келген (орточо 15 жаш) бардык адамдарга парз болуп эсептелет. Балакат жашына чейинки жаш балдар (7-15 жаш) туткан орозо да кабыл болот.
Айыз (этек кири) жана нифас (төрөттөн кийин келген кан) абалындагы аялдар орозо тутушпайт. Аялдар бул абалдары бүткөн соң, тутулбай калган күндөрүн каза кылып тутушат.
Орозо кармагандын эрки күчтүү болот. Мээ кайнаткан ысыкта таңдайы катып суусаса да, оозуна бир тамчы суу албайт.

ЭМНЕ ҮЧҮН ОРОЗО ЖЫЛ САЙЫН ТҮРДҮҮ МЕЗГИЛДЕРДЕ КАРМАЛАТ?
Биздин чөлкөм күн календары менен жашайт. Ал эми исламдын жыл санагы ай календары менен эсептелгендиктен, аны күн календарына салыштырганда 12 күнгө аз келет. Ошондуктан ар жылы Рамазан айы жылып отургандай сезилет. Жай мезгилине туш келген орозо башка мезгилдеги орозодой эле болот. Болгону, орозо кармаган адам чын ыкласы менен орозо кармап, ыйман келтириши керек.

ОРОЗО КАРМАБООНУН КЕЧИРИЛЧҮ СЕБЕПТЕРИ

  1. Сапарда болуу. Шарият боюнча жолоочу (үйдөн белгиленген аралык ж.б. шарттары бар) орозо тутпаса болот. Бирок орозону баштап койгондон кийин сапарга чыга турган болсо, анда орозосун тутууга туура келет. Эгер орозосун бузса, казасын гана орундатат. Жолоочулар үчүн эң жакшысы – Рамазан убагында орозо тутуу.
  2. Оорулуу болуу. Орозо тутууга тоскоолдук кылган кандайдыр бир сыркоосу болгон же болбосо орозо туткан маалда сыркоосу күчөй турган болсо, анда ал адам орозо тутпай койсо болот. Өтө катуу ачка болуу же денеде суунун жетишсиздигинен ден соолук начарлап бузула турган болсо, бул учурда дагы орозо токтотулат.
  3. Карылык.
  4. Кош бойлуу болуу же бала эмизүү. Кош бойлуу аял орозо тутканда баласына же өзүнө зыян келе турган болсо, анда орозо тутпайт. Тутулбай калган күндөрүн кийинчерээк орозо кармап толуктайт.
  5. Согуштагы аскерлерге орозо тутпоо уруксат.
  6. Кыйноо же коркутуу сыяктуу нерселерге дуушар болгондор ооздорун ачса болот.

ОРОЗОНУ ЭМНЕЛЕР БУЗАТ?

  • Билип туруп бир нерсе жеп-ичүү;
  • Жыныстык байланышта болуу;
  • Атайылап кусуу орозону бузгандыкка барабар.

ОРОЗОНУ ЭМНЕЛЕР БУЗБАЙТ?

  • Эсинде жок жеп-ичүү, билбестен жыныстык катнашта болуу.
  • Кан алдыруу.
  • Тиш пастасын этияттык менен колдонуу, бирок суу кекиртектен ары өтпөшү керек.
  • Көзгө дары тамызуу, сурма коюу.
  • Тиш жулдуруу орозого кедерги туудурбайт. Бирок кан же дары сыяктуулар ичке жутулбашы абзел.
  • Ооз менен мурунга суу алып чайкоо, тек гана сууну жутпаш керек.
  • Сергүү үчүн жуунуу, сууда сүзүү же нымдалган кийим кийүү. Сууда сүзгөндө ооз-мурундан кекиртекке суу кирбөөсү зарыл.
  • Ушак-айың, жалган сүйлөө сыяктуу арам иштер орозону бузбайт. Бирок буларды жасаган адам оор күнөөгө батат.
  • Кекиртекке ыш, түтүн же ун, топурак, цементтин чаңы кирсе, чымын кирип кетсе.
  • Эрксиз кусуу ооз толтура болсо да орозону бузбайт.
  • Ооздун ичиндеги, мурундун ичиндеги түкүрүк-какырыкты жутуудан орозо бузулбайт.
  • Күндүзү уктап калганда түшүркөп бел суусу аккандан орозо бузулбайт.
  • Кулакка суу кирсе.
  • Тиштер арасында калган тамак калдыгы төө буурчактан кичине болсо жана ал жутулса, орозону бузбайт. Анткени майда тамак калдыктары түкүрүк сымал каралат.
  • Гүл, байчечекей сыяктуу жыттуу нерселерди искөө.

ОРОЗО КАРМАП АРЫКТАЙМ ДЕЙСИЗБИ?
Орозо айында организм чегинен тышкары иштесе да адам арыктабайт. Анткени орозо денеге керектүү азык-заттардын өз өлчөмүндө болушун талап кылат.
Орозо айында аз да болсо кээ бир адамдарда күтүлгөн арыктоо орозо кармоодон эмес, уйкусуздуктан жана эс алуу убактыларынын азайышынан улам пайда болот.
Кээде адам орозо кармоодон улам семирип кетиши да мүмкүн. Анткени орозо тамакты бат сиңирүүгө ыңгай түзөт. Орозо учурунда адамдын тамакка болгон табити көбүрөөк ачылып, тамак сиңирүү системасы жакшы иштей баштайт. Ашказан бош болуп турганда дене дайыма жеңил болуп, жакшы иштейт.

ОРОЗОГО КАЧАН, КАНТИП НИЕТ КЫЛЫНАТ?

  • Орозодо түн киргенден баштап, эртеси күн так төбөгө келгенге чейин ниет кылса болот.
  • Күн так төбөгө келгенден кийин ниет кылуу убакыты бүтөт.
  • Күн бата электе эртеңки күн үчүн ниет кылынбайт. Эртеңки күнгө ниет кылуу үчүн күн батып, түндүн кирүүсү зарыл.
  • Орозо убагынын ар бир күнүнө өз-өзүнчө ниет кылынат.
  • Рамазан орозосуна “орозо кармоого ниет кылдым” деп айтуу жетиштүү болот. Бирок бул ниет чын жүрөктөн айтылышы кажет.

КАСИЕТТҮҮ РАМАЗАН АЙЫ
Рамазан – кечирим, мээримдүүлүк, береке жана жакшылыкка толгон убакыттардын эң касиеттүүсү, он эки айдын эң кайрымдуусу. Ошондуктан бул айда чын ниети менен Аллага тобо келтирип, жалбарган адамдардын күнөөлөрү кечирилет. Рамазан айында орозо кармагандын касиети ушунчалык көп жана берекелүү. Ошондуктан ал соопторду ар кандай өлчөм-ченемге сыйдыруу мүмкүн эмес. Орозо кармаган адам өзүнүн колу-бутун, көз-кулагын, тилин жаман нерселерден сактай билүүсү, башкача айтканда, арам нерселерден коргонуусу, бирөөлөр менен талашып-тартышпоосу зарыл.

10-СЕНТЯБРЬ, ЖУМА КҮНҮ – ОРОЗО АЙТ МАЙРАМЫ
16-ноябрь, шейшемби күнү – Курман айт майрамы.
Эскертүү! Жогоруда көрсөтүлгөн күндөр айдын чыгуусу боюнча 1 күнгө айырмалануусу мүмкүн.
Битир-садага киши башына 14 сомдон.

СААРЛЫКТА ООЗДУ БЕКИТҮҮ ДУБАСЫ:
“Навайту ан асуума савма шахри рамадана минал фажри илал магриби, халисан лиллахи тьала, Аллаху акбар”.

Кыргызча мааниси:
“Алла Тааланын ыраазычылыгы үчүн таң аткандан күн батканга чейин Рамазан айынын орозосун кармоого ниет кылдым, Аллаху акбар”.

ИФТАРДА ООЗДУ АЧУУ ДУБАСЫ:
“Аллахумма лака сумту, ва бика ааманту, ва алайка таваккалту, ва алаа ризкика афтарту, фагфирли ма коддамту ва маа аххарту, бирохматика йа архамар роохимиин”.

Кыргызча мааниси:
“Аллахым, өзүң үчүн орозо кармадым, өзүңө чындап ишендим, өзүңө таяндым, өзүң берген ырыскы менен ооз ачуудамын, баштан-аяк кетирген ката, күнөөлөрүмдү кечир”.
Рамазан айынын 26-27не караган түн – Кадыр түн.
Көрсөтүлгөн убакыттар Бишкек убактысы менен берилди. Ош аймагы 15 мүнөт кийин.


Бир собол

– Исламда бардык нерсенин өз орду бар, сиздин оюңузча, орозонун исламдагы чыныгы орду, табияты кандай?

Мыктыбек ажы Арстанбек,
тележурналист:
– Чынында, кээ бирлер орозону арыктоо үчүн кармашса, кимдир бирөөлөр ыйманын бекемдөө үчүн, үчүнчүлөрү жөн гана милдетин аткаруу үчүн кармашат. Исламды көтөрүп турган беш түркүк – күбөлүк келмеси, беш убак намаз, орозо, зекет, ажылык. Ар бири мусулмандын жеке аткара турган, анын исламын тургуза турган милдеттүү ибадаттар. Мисалы, сиз миңдеген кыш куйдуңуз, токойдон жыгач кыйдыңыз, аны бутап, тактай кылып тилдиңиз, бирок эмнеге? Эгер там салбасаңыз кынаган ташыңыздан, куйган кышыңыздан не пайда? Эмнеге сиз беш убак намаз окуйсуз? Кышында тоңуп, жайында кайнап орозо кармайсыз? Байлыгыңыздан бөлөсүз жана алыска ажылыкка аттанасыз? Албетте, Алланын ыраазычылыгы үчүн, бирок Ал сиздин ибадаттарыңыз толук максатына жеткенде гана ыраазы болот. Ошондуктан орозо – ибадаттардын төрөсү. Мусулман психологиялык, физиологиялык ар кандай шартта моюн сунуу, мусулман болуу абалын жоготпоо керек. Орозо зор эркти талап кылып, эрк-акылдын негизинде ыктыярдуу ишке ашса, ага өтө зор сооптор убада кылынат.


– "Орозо диета кармоого чоң өбөлгө" делет. Орозо кармап арыктайм деген ой болду беле?

Фарида Карбосова,
ырчы:
– Кичинекей кезимде чоң энем менен бирге орозо кармайм деп алып, уурданып тамак жеп алат элем. Негизи, орозо кармабай эле диетага отурам. Камыр тамактарды жегенди токтотсом эле арыктап кетем. Тескерисинче, орозо семиртет, себеби орозо кармаган адам күчтүү тамактарды жейт, анан уктайт. Уйку менен күчтүү тамак семиртет да. Эмнегедир орозо кармай албайм. Бирок кармоого ниеттенип жүрөм.


– "Машыгууну ачка эле баштаган оң" дешет. Орозо кармап жүрүп машыгууга барган учуруңуз болду беле?

Атай Койчукулов,
балбан:
"Ачка болуп туруп машыгуу керек" дегенге толугу менен кошулам. Мен 4 жылдан бери орозо кармап келем. Орозонун касиети күч экендигин мындан билиңиз, Москвада өткөн турнирде орозо кармап машыкмак тургай, 1-орунду жеңип алгам. Чын ниетим менен орозо кармап, ошол эле убакта спорттон ачка болуп алсырабай, кайрадан күч-кубат алам. Байкап көрсөм, жеңишке жеткен ийгиликтерим орозо кармаганда ишке ашат.


«Супердин» сурак бурчу

БЫЙЫЛ ОРОЗО КАРМАЙСЫЗБЫ?

Айгүл,
22 жашта, студент:
– Ата-энемдин таасиринен болсо керек, 8 жылдан бери орозо кармап келем. Быйыл орозо жай мезгилине туш келгендиктен, "суусап кетсем кантип чыдайм?" деп өзүмдөн чочулап турам. Бирок улуулар “орозонун касиети күч” деп айтышат. Эми убакыт көрсөтөт го...

Рахимжан,
50 жашта, ашпозчу:
– Негизи, орозо кармаганыма 10 жылдын жүзү болду. Бул жолу да орозо кармоого ниетим бар. Быйыл өлкөбүздө көп жаман окуялар болуп кетти. Ошон үчүн мусулмандар орозо кармап, жакшы тилек кылалы. Тактап айтканда, Алладан элге тынчтык, бейкуттук, ынтымак, ырыс, анан ыйман сурайлы.

Даткайым,
17 жашта, окуучу:
– Жок, орозо кармабайм. Орозо тууралуу кенен түшүнүгүм жок. Анын үстүнө ден соолугума байланыштуу да кармай албайм. Окуучумун, азыр эс алууда жүргөндүктөн, суусундук сатам. Ысык күндө орозо кармап алсам, өзүм саткан суусундуктан ичким келе берсе керек. Студент болгондо орозо кармайм деген ойдомун.

Нурдин,
36 жашта, айдоочу:
– Мен орозо кармабайм. Буга чейин кармаган да эмесмин. Себеби орозо кармоо үчүн ал жөнүндө жеткиликтүү түшүнө билүү керек. Көпчүлүк адамдар диндин кадырын жаман кылык-жоруктары менен кетирип жатышат. Орозо кармоону ниет кылган адам өзү моралдык жактан даяр болушу керек. Ошондо гана орозонун сообу тиет.

Топчубай,
68 жашта, инженер-механик:
– Мектепте окуган кезде кызыгып 3 күндөн эле орозо кармачумун. Азыр орозо кармабайм. Анткени орозо кармабай деле Кудайга ишенсе болот жана ишенем. Дин жакшылыкка үндөйт. Жаратканга шүгүр, мусулманмын. Бирок айтып кеткендей, бала кездегини кошпогондо ушул жашка келгени орозо кармай элекмин.

Кудайберди,
60 жашта, мугалим:
– Баткенденмин, бул жакка баламдын үйүнө келгем. Бардык мусулмандардай эле мен да ыйык Рамазан айын чыдамсыздык менен күтүүдөмүн. Көп жыл мурда да орозо жайкы чилдеге туш келген эле. Чын жүрөгүм менен берилип ошондо деле кармагам, быйыл да кармайм. Орозо адамды ток кармайт, суусатпайт.

Айшакан,
55 жашта, үй кожойкеси:
– 10 жашымдан тарта орозо кармап келем. Айылда жашагандыктан, шарт болсо да, болбосо да орозо кармаган күндөр болду. Күндүз талаада иштеп, үйгө келип бала багып деле орозо кармачумун. Быйыл да орозо кармайм.

Бурул Исмаилова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  15 
Комментарийлер(7)
08.08.2010. 08:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
134
Катталган:
18-07-2010
Соӊку аракети:
28-02-2018 09:52
Жынысы:
Белгисиз
0
Ассаламу алейкум мусулмандар Аллах журогубузго ыйман, конулубузго сабырдуулук берсин.
09.08.2010. 01:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
23-05-2010
Соӊку аракети:
30-08-2012 11:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Рамазан айынар кут болсун!!!!
09.08.2010. 14:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
28-06-2010
Соӊку аракети:
05-07-2018 21:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Рамазан айынар кут болсун!!! жалпы мусулман элине тынчтык,
09.08.2010. 15:29 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
11-11-2009
Соӊку аракети:
26-06-2012 18:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Baarynyzdardy kirip kelgen Ramazan aiy menen chyn jurokgumdon kuttuktaim!!!Baarynardyn jurogunorgo Allahym yiman bersin! Dua,tilekterinerdi Allahym kabyl kylsyn!!!
12.08.2010. 19:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
32
Катталган:
19-05-2009
Соӊку аракети:
20-11-2018 04:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Биша
0
Орозонор кабыл болсун туугандар
13.08.2010. 12:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
12-08-2010
Соӊку аракети:
09-07-2015 17:28
Жынысы:
Белгисиз
0
+5
05.08.2011. 09:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
82
Катталган:
14-05-2011
Соӊку аракети:
20-08-2018 19:58
Жынысы:
Белгисиз
0
орозону кармоо эрежелеринен кобуроок жазышса сонун болмок.Алла ыразы болсун.Мусулмандар.Кыргыз элимдин баары орозо кармаса кандай сонун болмок.Алахым ошого жеткирсин.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: