Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АКЫРКЫ АДАМ-ЖАПАЙЫНЫН АРЗУУСУ

№406 13-19-август, 2010-ж.


(Башы өткөн сандарыбызда)

Отунчу ээсинин айтканын кантип аткарбай койсун? Ата-энесин, бир туугандарын билбеген ага ата да, эне да, бир тууган да ушул киши. Эс тарткандан бери баш-аягы отуз жылдай болгондур ушул токой ээсин гана угуп, ушул токой ээсин гана билип келатпайбы.
Отунчу ары басып кетти. Жабалактаган адамдар аң ичиндеги адам-жапайыны тамаша кыла, тарабай турушту.

***

Мерген кырк күн дегенде ордунан араң турду. Кайда экенин жакшылап ажырата албады. Бир убакта ооруксунуудан улам көзүнөн чууруп жаш чыкты. Башын мыжыкты. Жанынан бир нерсени издеген болот. Таппады шекилдүү, кайра көзүн жумду.
Ургаачы адам-жапайы мергенди колтуктап көтөрүп, тоо боорундагы мөңгүгө алпарды. Муздак мөңгү суусу менен кишинин бетин жууду, буттарынын жаратына мөңгүнүн муздак карын басты. Аска-таштардан мумиё алып келип сыйпады, ичирди. Мерген азыр бир нерселерди аңдап-билип, өзүн бул жаныбардын дарылап жатканын туюп жатты. Бетин, бутун түктүү колдору менен сыйпалап турушу анын денесин жибитип, көшүтүп, жанына жагымдуу сезим тартуулагандай мемиреп уктап кетти…

***

Талыкшып катуу уктаган экен, эртеси мерген ойгонуп караса, жанында баягы апсайган неме дале отурат. Куду энесиндей акырын башынан сылап жатат. Энеси да кичинесинде ушинтип башынан сылап, ырдап берчү. Бир гана окшобогону, алдыдагы түктүү жандын ыры да, сөзү да жок.
Бир убакта ал мергенге бир нерсе сунгандай болду. Караса, таяк. Бул эмнеге деп барып, анан өзүнүн буту жок калганын эстеди. Таякты колуна алып, ордунан туруу керектигин түшүндү. Жанагы адам-жапайы мергенди колтуктап жөлөдү. Мерген бир бутун чолоңдотуп, таякты эш кылып, бир кыйладан соң үңкүрдүн оозуна чыкты. Жарыкка көзү уяла түштү эле, килтейген адам-жапайы аны түшүнө коюп, денеси менен мергенди күндөн калкалай берди. Мерген дагы басты. Баскан сайын адам-жапайы күндү көлөкөсү менен калкалайт.
Ошентип, бир топ күндөр өттү. Мерген чолоңдоп басууга көндү. Көнбөгөнү эле чийки эт. Тигиниси анын маңдайына отуруп бышпаган, кээде жыпжылуу этти үзгүлөп, тытмалап жеп кирет. Көп жейт. Мерген болсо чийки этти таш үстүнө коюп, күнгө бир топ кактайт да, тоорсуй түшкөндө гана оозуна салат. Оттук ташы баягы чагылган урганда жоголгон белем, от жок кыйын эле болду.
Бир күнү ал ташты ташка тийгизип отуруп кургак отундан куу жасап, от күйгүздү. Ташты аябай кызытты. Анан таш менен этти эзгилеп, оттон кызарып чыккан таш бетине жапты. Кызуу ташка муздак эт тийгенде чыз-чыз этип доош чыкты эле адам-жапайы чочуп кетти. Колундагы этти ыргытып ийип, аттап-буттап ары качты. Айлана күйүк жыттанып, мергендин шилекейи куюлуп, ичтейи ачылды. Адам-жапайы болсо күйүк жытына чыдай албай, арыдагы таштын үстүнө сопоюп отуруп алды.

***

Эркек адам-жапайы өзү түшкөн ордон качып чыгуудан түңүлдү. Баягыдай түнү-күнү уңулдап боздобойт да, жаткан жерин оюп тепкилебейт да. Ал эле эмес, кишилер алып келген тамактарды кайра өйдө көздөй ыргытпай да койду. Тамактары жакпайт, күйүк даамданып, от жыттанат. Оттон болсо аябай коркот. От дегенде асмандан түшкөн чагылганды жана анын күчүнөн улам күйүккө айланган нерселерди гана түшүнөт. Ошол чагылган түшкөндө кээде тоодогу жаныбарлар күйүп калат да, тегерек-чет чыдай алгыс жыттанып кетет. Мындай эттер алардын кускусун гана келтирет. Алар үчүн эт деген – жаныбардын башын жулуп алып, ысык каны менен буртулдатып, аймалап-жулмалап жеш. А жанагы кишилер алып келип таштаган эт менен тамак эптеген эле бир нерсе.
Ошол тамак-аш алып келгендердин ичинен бирөөнүкү башкача. Ал дайыма эмес, анда-санда гана келет. Билгендей эле бышпаган эт алып келет да, аң ичине алыстан таштап, өзү өңү-түсүн көрсөтпөй жоголот. Анын эти өйдөдөн түшүп келе жатканда эле жыттанып, каңылжаарды жарат. Шап илип алат да, бурдап жеп кирет. Ким ыргытканын билбей, аз гана шоола түшкөн зындандын төбөсүн тиктеп жалдырап кала берет.

***

Адам-жапайынын ургаачысы үңкүрүндөгү эки буттуу жандыктын жакшы болуп баратканына көңүлү тынды. Эми эркегин жакшылап издөөгө киришти. Өзү көрүп-билген жердин баарын кыдырып, издебеген жери, акмалабаган адыр-коктусу калбады. Баягы алматтардын жети үйүнүн жака-белиндеги долонолуу токойдон анын качанкы бир жатагын, издерин таап, көкүрөгүн кусалык тээп чыкты. Көзүнө жаш алып, ал жерге кайра-кайра барып, жыттап да жүрдү. Ал жерге улам барып, мүмкүн, ушул жерге кайра келип калар деп үмүт этти. Бирок акыры келбешине көзү жетти. Анан калса үңкүр-үйүндөгү киши баласы эмне болуп кетти деп санааркап, түнөк жайына кайтып келет.
Бир жолу кайтып келатса, үңкүрүнө жакын жерде киши жүрөт. Өзү карап айыктырган киши бир нерселерди издеп, улам-улам аксак буту менен таштарды оодарып коёт. Бул болсо ага билдирбей карап тура берди.

***

Мерген бир топ күч жыйнап калганда бул жерге кантип келип калганын, өткөн турмушун эсине түшүрүүгө аракет кылып көрдү. Жамгыр, чагылган... Анан эс-учун билбей жыгылганы, үңкүрдөгү жапайы адам менен өткөргөн күндөр…
Анан “кайда барса артынан калбаган бул жапайы жандыктан кантип кутуулуу керек?” деген ой келди. Ой келди да, мылтыгын эстеди. Чагылган түшүп, эс-учун жоготкон күнү жанында таянычы – мылтыгы бар эмес беле? Анысы кайда? Ошону эстеп, ордунан ыргып туруп, таягын алып, баягы чагылган түшкөн жерге болжолдоп барды. Мына ал жер! Ошондо өзү жанталашып жашына калган чоң таш тең ортодон бөлүнүп турат. Аны бөлгөн ошондогу чагылгандын күчү экенин эстегенде дагы бир жолу жүрөгү ордунан козголо, жакасын карманды.
Мылтыгын дагы издеди. Таппады. Кийинки күнү, андан кийинки күнү да… Такыр таппады.
Анан бир күнү корумдалган таштарды оодарып кирди. Мылтык ушулардын алдында болуусу мүмкүн деп шагылдарды оодарып жатып, жүрөгү болк этти, анын көзүнө бут көрүндү.

Тойчубай Анаркулов

(Уландысы кийинки саныбызда)


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: