реклама
Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАБЫШМАКТУУ ТИБЕТ

№407 20-26-август, 2010-ж.


Саякат

Сиз менен биз жашап жаткан Жер шарында бир аймак бар. Аны “Ааламдын чатыры” деп атап коюшат. Түштүгү аскалары асман тиреген Гималай, түндүгү Кара-Корум, батышынан Кунлун тоо кыркалары менен курчалган бул аймак ичине далай сырды катып жатат. Көңүлүңүздөрдү табышмактуу Тибетке бурабыз.

Тибет – Кытайдын курамындагы автономдуу район
Тибетче аталышы – Бё, кытайча – Сицзан
Аянты – 1,2 миллион чарчы чакырым
Административдик борбору – Лхаса шаары
Дини – Буддизм

7-КЫЛЫМДА ТҮЗҮЛГӨН
Тибет – биздин замандын 7-кылымында түзүлгөн өлкө. Моңголдордун жортуулунан соң 13-14-кылымдарда көчмөндөрдүн кол алдында калган. 17-кылымда будда дининдеги гелугпа деп аталган сектанын башчысы Далай-Лама руханий жана жалпы иштер боюнча Тибеттин жол башчысы болуп калган. Бул арада табышмактуу тоолордун курчоосундагы өлкөгө моңголдор менен кытайлар кызыгып, өз аймагына кошуп алуу аракеттери башталат. Бул тирешүүдө кытайлар жеңишке жетишип, Лхасага Цин династиясынын аскердик бөлүгү жайгаштырылат. Өлкөнүн ички маселелери боюнча Далай-Ламанын бийлиги Кытайдан көз карандысыз болгон. Цин династиясы ураганда, Тибет өзүн көз карандысыз өлкө катары жарыялаган.

КӨЗ КАРАНДЫСЫЗДЫК ҮЧҮН КҮРӨШ
Кытайда Коммунисттик партия бийликке келген соң 1951-жылы Тибетке кытай аскерлери кайрадан бастырып кирген. Тибеттиктер көз карандысыздык үчүн 9 жыл бою күрөшүшкөн. Башында Далай-Лама XIV турган партизандык күчтөр 1959-жылга барып жок кылынган. Баш-аягы 90 миңдей тибет өлтүрүлүп, Далай-Лама Индияга качып кетүүгө аргасыз болгон. Ошентип, 1965-жылы Кытайдын курамында Тибет автономдуу району түзүлгөн. Бул район тарыхый Тибеттин аймагынын жарымын гана түзөт. Мындан тышкары Цинхай, Юньнань провинцияларында жана Ганьсу, Сычуань уезддеринде Тибет автономдуу аймактары бар.
Тибеттер, негизинен, айыл жана мал чарбасы менен күн көрүшсө, ушул эле аймакта жашаган кытайлар соода, мамлекеттик башкаруу жана тейлөө кызматтарында иштешет.
Өткөн кылымдын 50-жылдарынан тартып бүгүнкү күнгө чейин тибеттер көз карандысыздыкка жетпей келишет. Тымызын да, ачык да кытай бийлигине каршы жүргүзүлүп келген күрөшүү 2008-жылдагы Бээжин Олимпиадасын үзгүлтүккө учуратып коё жаздаган. Далай-Ламанын жетегинде алар митингге чыгышып, ал кандуу кагылышка айланып кеткен. Учурда куугунтукталып жүргөн тибеттик өкмөттүн өкүлдөрү “бул тынч митинг болчу” дешсе, расмий Пекин “тынч митингден заматта Тибеттин аймагында жашаган кытайларды өлтүрүү, талкалоого айланып кеткен кандуу окуя” деп баалайт. Көтөрүлүштү Кытай аёосуз басып, Тибеттин аймагына чет жерликтерди киргизбей койгон. Дүйнөлүк коомчулук Кытайдын мындай күч колдонуу аракетин сынга алып, тибет диаспораларынын демилгеси менен Евробиримдиктеги көпчүлүк өлкөлөрдө Бээжин Олимпиадасына бойкот жарыялоо идеялары чыккан. Евробиримдиктин ошол кездеги башчысы катары Франция мындай демилгени моралдык жактан колдогону менен, бойкот жарыялоого деми жеткен эмес.

ТИБЕТ ПИРАМИДАЛАРЫ
Тибет пирамидалары окумуштуулардын кызыгуусун туудуруп келет. Кайлас аталган ыйык тоо негизги пирамида болуп саналат жана анын айланасында 100дөн ашуун майда пирамидалар орун алган. Алар тепкичтүү түзүлүшү менен айырмаланышат. Кайлас атактуу Хеопс пирамидасынан бийик.
Тибет жана непал ламаларынын ишеними боюнча, бул аймакта Кудайлардын шаары орун алган. Андыктан энергетикасы өтө күчтүү. Атактуу Өлүм өрөөнү да ушул Кайлас тоосунун түндүк бөлүгүнөн орун алган. Бул жерге йогдор өмүр менен коштошуу үчүн келишет.
Буддалар “Кайлас тоосун саат багыты менен айланып чыксаң, бардык күнөөлөрүңдөн арыласың, ал эми 108 ирет айлансаң, ыйыктардын катарына кошуласың” деп ишенишет.
Бул пирамидалар динчилдер үчүн эле эмес, окумуштуулар үчүн да сырдуу. Алар “Мисир жана Мексика пирамидаларынан айырмаланып, Тибеттеги пирамидалар көлөмү жагынан чоң жана байыркы” дешет. Бирок негизги өзгөчөлүгү – алардын курулушунда. Жарым айлана, тегиз же тескерисинче, ийилген таш конструкциялар менен курулган. Аларды образдуу түрдө “күзгүлөр” деп атап коюшат. Дал ушул “күзгүлөрдүн” арасында убакыт жайлап же тескерисинче, тездеп кетери тууралуу жоромолдор бар.
Байыркы тибет жазууларында Кайлас жана аны курчап турган тоолор беш элементтин (аба, суу, жер, шамал, от) күчүнүн жардамы менен курулган деп айтылат.

ШАМБАЛА
ималайдын кайсы бир жеринде Шамбала деп аталган ыйык аймак бар. Бул жерде биздин планетадагы байыркы баалуу цивилизацияны алып жүргөндөрдүн тукумдары жашашат. Алар медицина жагынан да, илим жагынан да, атүгүл технология жагынан да дүйнө жүзүндө алдыңкы орунда. Тибет медицинасы, медитация, левитация, антигравитация, биз менен параллель жашаган башка дүйнө менен байланыш, белгисиз учуучу объектилер (БУО) менен байланыш да ушул аймактан башталат...”
Мындай уламыштар кылымдардан бери адамзатын кызыктырып келет. Атактуу айрым окумуштуулардын айткандары уламыштарды ого бетер күчөтөт. Алсак, Тибет боюнча иликтөө жүргүзгөн Елена жана Николай Рерихтердин, Александра Давид-Ноэльдин, Елена Блаватскаянын айткандары. Алар адам баласы кыйынчылык менен жетчү аймактарда (Шамбала жана Агартада) “бардык нерселерди билген” сырдуу адамдар жашаарын, ошол жерден дүйнөнү башкарышары тууралуу айтып жазышкан.


Жылдыз-гид

Мелис Эшимканов:
"ӨЛБӨСТӨРДҮН ӨЛКӨСҮ" БАР ЭКЕНИНЕ ИШЕНЕМ"

Кыргызстандыктардан Далай-Лама менен бет келишип, баарлашкан эки гана адам белгилүү. Алардын бири – айтылуу доктор Жеңишбек Назаралиев, экинчиси – жазуучу Кубатбек Жусубалиев. Ошондой эле Тибетке барып, табияттын сырларына чөмүлгөндөр да көп эмес. Алардын катарында Мелис Эшимканов бар.

– Тибетке эмне максатта баргансыз?
– Тээ жаш кезимден бери өзүм ушул Непал, Тибет, Шамбалага кызыгып, барсам, көрсөм деп тилек кылып жүрөр элем. Тибетке барууга Кубат аке Жусубалиев да түрткү болду. 2007-жылы декабрда Асел жеңеңер, Кубат аке жана досум Бегалы Наргозуев болуп Индияга жөнөп калдык. Андан Непалга, Непалдан Катманду аркылуу Тибетке барып, Жаңы жылды ошол жактан тосуп кайтканбыз.
Бир нече жылдан бери Далай-Лама менен кытайлар чабышып келе жатышпайбы, ошондуктан кытайлыктардан башкаларды Тибетке таптакыр киргизишпейт экен. Ошентип биз Тибеттин Непал тарабын көрүп, этегинен эле кайтканбыз. Бир моторлуу самолёт менен алып чыгып көрсөтүшөт экен. Ошого чыгып Кайлас, Гималай тоолорун көргөнбүз. Картадан карап салыштырсам, биз Тибеттин 20-30 пайызын гана көрүптүрбүз.
– Тибетте Шамбала – “өлбөстөрдүн өрөөнү” бар дешет. Ошого ишенесизби?
– Ишенем. Шамбалага кызыгып, ал боюнча далай материалдарды окуп, маалымат чогултуп жүрөм. Атүгүл Ватикандагы китепканадан арамей тилиндеги материалдарды да таап, окуп чыккам. Эркектер 34, аялдар 16сында "өлбөс жашоого" өтөт деген маалыматтар бар. Курандын 28-сүрөөсү, Библия, Тоораттагы айрым маалыматтар да "өлбөс жашоо" бар экенине ишендирет. Кудай жакшы көргөн таза, аруу пенделерин өзүнө жакын "өлбөстөрдүн өлкөсүнө" чогултат окшобойбу.
– Тибет менен кеңири тааныша албаптырсыз. Деги эмне кызыктарды көрдүңүз?..
– Легендарлуу жерлерин көрө албасам да, ошол бийик тоо коюнунан келген кыргыздарды жолуктурдум. БУУ өңдүү уюмдардын жардамы менен Тибеттин бийик тоолуу аймактарында жашаган кыргыздар Непал тарапка түшүп, кадимки эле биздин туш кийиз, шырдак өңдүү буюмдарды сатып кетишет экен. Ошол Непалдан биз эки япон окумуштуусуна туш болуп, алардын чогулткан материалдарын окуп калдык эле. “Тибетте 3,5 миңдей кыргыздар бар. Алар “шерп” (туристтерди, илим изилдөөчүлөрдү топоз менен Тибеттин адам бара алгыс бийик тоолоруна алпарып, кайра алып келчүлөр) болуп иштешет” деген маалыматтарды кезиктирдик. Анан ошол Непалга түшкөн тибеттиктер менен таанышып калдык. Өздөрүн тибеттиктербиз дегени менен, кыргыз экенин билишет. “Түпкү тегибиз Орхон-Энисейден” дешет. Сөздөрү да биздикине окшош. Алар “топоз менен тоонун кайсы бир чегине чейин жакшы эле барабыз. Анан түшүнүксүз иштер башталат. Топоздор баспай, адамдар түтөктөп. Пенделерди андан ары өткөрбөй турган көзгө көрүнбөс дубал бардай. Ал чектен саналуу гана адамдар өтө алышат” деп кеп салып беришти. Айтып отурсаң, Тибетте кызыктар көп.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(3)
20.08.2010. 19:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
461
Катталган:
20-08-2010
Соӊку аракети:
10-06-2016 08:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кытай-Кызылсуу кыргыз автономиялуу областы
0
Кытайча Шизаң деп аталат
25.08.2010. 10:32 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
19-08-2010
Соӊку аракети:
17-01-2015 18:49
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
КЫТАЙ, ГУАНЧЖОУ
0
Kitaicha Tibettin Tuura atalishi:
Siler Urumchilikter "Шизаң" deisiner. Ozu "Сизаң" ele bolot. Siler "C" ni "Ш" kilip suiloisunor...
26.08.2010. 16:20 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
461
Катталган:
20-08-2010
Соӊку аракети:
10-06-2016 08:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кытай-Кызылсуу кыргыз автономиялуу областы
0
Шизаң деген кытайча аталышы, жердин атын кантип которуп колдонголу болсун, (С)ны с, (Ш)ны ш деп эле колдонобуз.
http://image.baidu.com/i?tn=baiduimage&ct=201326592&lm=-1&cl=2&word=%CE%F7%B2%D8
мынакей шизаң тууралуу маалыматтар, бул шилтемеден көрүңүздөр.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: