Архив
897   898   899   900   901   902  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

АРЗАН ВАКЦИНА ЖОК ҮЧҮН ГЕПАТИТ ЖАЙЫЛЫП ЖАТАБЫ?

№901 6-12-февраль, 2020-ж.


Убагында дарылабаса циррозго өтүп кете турган гепатит оорусу бар. Анын айынан боорун алмаштырууга тиешелүү каражат таба албай элден жардам сурагандар, ал тургай каза болуп жаткандар көп. Кыскасы, өлкөдө гепатит оорусу жайылууда. Бул дартты жугузбоо жолу – эмдөө алуу. Бирок эмдөөгө мамлекеттик деңгээлде көңүл бурулганбы? Вакцинанын баасы учурда канча сом? Ушул жаатта маселе козгоп, адистердин пикирин угуп көрдүк.

ГЕПАТИТ ООРУСУ ЖАЙЫЛУУДА. КИМ КҮНӨӨЛҮҮ?

Эмдөө – заманбап медицинадагы жугуштуу ооруларга каршы эң таасирдүү жана экономикалык жактан пайдалуу ыкма. Саламаттыкты сактоо министрлиги 2017-жылы “Кыргыз Республикасында 2017-2022-жылдары вирустук гепатит оорусуна каршы күрөшүү стратегиясы” деген программаны кабыл алган. Программанын максаты – гепатит ооруларынын алдын алуу, ооругандардын санын азайтуу, комплекстүү профилактика менен камсыздоо. Жыйынтык кандай болду? Болгону ымыркайлар гана B гепатитине каршы мамлекеттик деңгээлде эмделип келе жатат. Бирок гепатиттин A, E, D, C түрлөрү да бар. Булардын ичинен балдар A түрү менен көп ооруйт. Бирок ага каршы вакцинация жүргүзүлбөйт. Чоңдор гепатиттин бардык түрүнө каршы арзаныраак вакцина ала албай келишет. Гепатит оорусу болсо жайылып, учурдун курч маселесине айланууда.

Саламаттыкты сактоо министрлигинен өлкө боюнча Бишкекте гана 4 жеке клиниканын B гепатитине каршы чоңдорго эмдөө жүргүзүүгө лицензиясы бар экендигин билдик. Аларда кандын анализи 400-470 сом, ал эми вакцинанын баасы 600-750 сомдун тегерегинде. Мындай баа жумушсуздук көп, айлык аз учурда карапайым элдин чөнтөгүнө оор келүүдө.

“МАМЛЕКЕТ ЭЛДИ ЧӨНТӨККӨ ЧАК ВАКЦИНА МЕНЕН КАМСЫЗ КЫЛУУСУ КЕРЕК”

Сапарбүбү Тобокалова, “Цадмир” гепатологиялык борборунун директору, гепатолог, профессор:

– Гепатит – боордун вирустун айынан сезгенип, клеткаларынын талкаланып, иштөөсүнүн бузулушу. Ооруну жугузуучу башкы булак болуп гепатит менен ооруган адам эсептелет. Гепатиттин A, E, B, D, C деген түрлөрү бар. A, E гепатити тамак-аш аркылуу жугуп, курч формада кармайт, өнөкөт түргө жана боордун циррозуна өтпөйт. Дарыланса толук айыгат. B, D, C гепатиттери кан жана жыныстык катнаш аркылуу жугат. Энеден балага да төрөт учурунда жугушу мүмкүн. D гепатити B гепатити барларга гана жугат, аны коштоп жүрөт. C гепатитинин белгилери билинбей жүрүп өнөкөткө, андан ары 20-25 жылда циррозго айланып кетет. Дарылабаса B гепатити 10-15 жылда, D түрү 5-7 жылда циррозго өтөт. Бирок 1-2 жылда циррозго өткөн учурлары да кездешет. Гепатиттин B түрүндө дарылоо 1,5-2 жылды талап кылат.

Вирус кандан кеткенден кийин вирустун бир бөлүкчөсү (HBsAg) организмде бир нече жылга чейин кала берет. Адам өзүн дени сак сезет, бирок анын канын башкага куюуга болбойт. Ооруну үй-бүлө мүчөлөрүнө жугузат (жубайлар ортосунда жыныстык жол менен, калган үй-бүлө мүчөлөрү анын тиш щётка, сакал алгычын колдонсо жугат). A, B гепатитине каршы вакцина бар. B түрүнүн вакцинасын мамлекет балдарга бекер сайдырат. B түрүнүн вакцинасы D түрүнөн да сактайт. C гепатити үчүн вакцина иштелип чыга элек. Гепатиттин B түрү менен ооруп калбоо үчүн чоң адамдар вакцина алышы зарыл, өзгөчө үйүндө ал дарт менен ооруган адамы барлар. Дартын циррозго өткөрүп жибергендер боорун алмаштыруу үчүн 40 000 доллардын тегерегинде акча таппай кыйналышат. Айрымдар каражаты жок, өмүрү менен коштошууда. Андыктан мамлекет элди чөнтөккө чак вакциналар менен камсыз кылуусу зарыл. Жеке клиникалардагы вакцина кымбат болгондуктан, эл аны ала албай жатат.

Өлкөдө 2012-2013-жылдары A гепатити менен ооругандардын саны 22 000ге жеткен. Кийинки жылдардагы көрсөткүчтү алсак, A гепатитинен 2017-жылы 8395, 2018-жылы 9747, 2019-жылы 10 059, B гепатити менен 2017-жылы 327, 2018-жылы 325, 2019-жылы 254 адам ооруган. C гепатити менен 2017-жылы 67, 2018-жылы 57, 2019-жылы 254 адам катталган. D түрү менен 3 жылда 4 адам ооруган. Бул фактылар биздин эл чет өлкөлүктөргө караганда гепатит менен 7-8 эсе көп ооруй тургандыгын далилдейт. Кыргызстанга вакциналар негизинен Орусиядан алынып келинет.

Кыргызстанда мен жетекчилик кылган Инфекционист жана гепатологдордун ассоциациясы бар. Биз өлкөдөгү гепатит ооруларын азайтуу жана алдын алуу максатында атайын программалар менен иштейбиз. Ошонун негизинде Саламаттыкты сактоо министрлигине кирип жатып, бир максатыбызды жарым-жартылай ишке ашырдык. Башкача айтканда, Бишкектеги №6 жана №1 үй-бүлөлүк медициналык борборлорунда В гепатитине каршы 50 пайыз төмөнкү баада вакцина жасоо башталды. Медициналык кызматкерлер жана студенттер 350 сомдон, эл 390 сомдон төлөп ала башташат. Вакцина алардан мурун тапшырылуучу анализди да жарым баасында төлөшөт. Вакциналарды жана аны саюуга керектүү кебез, спирт, шприц сыяктууларды ассоциация камсыз кылды. “Цадмир” клиникасында гепатиттин B түрүнөн тышкары A түрүнө да вакцина жасалат.

“В ГЕПАТИТИНЕ КАРШЫ 1 ВАКЦИНАНЫН ӨЗ БААСЫ 130 СОМ”

Зуридин Нурматов, Вирустук инфекцияны көзөмөлдөө боюнча Республикалык илимий-изилдөө борборунун жетекчиси, эпидемиолог, медицина илимдеринин доктору:

– 2000-2018-жылдар аралыгында Кыргызстанда А гепатити 66,6 пайызга азайган. Бирок салыштырмалуу алып карасак, оорунун көрсөткүчү Орусиядан 55,1, Казакстандан 46,7 пайызга көп. Орусиянын калкы 146 миллион 745 миң, Кыргызстандыкы 6 миллион. Эми өзүңүз ойлой бериңиз, Орусияга салыштырмалуу эли аз биздин өлкөдө гепатиттин эпидемиясы жайылып жаткандай эле болуп жатпайбы? Өлкөдө ымыркайларга 2002-жылдан бери В түрүнө каршы вакцина жасалып келүүдө. 2018-жылдын статистикасын алып карасак, жаңы туулгандан баштап 19 жашка чейинки балдардын саны 2 миллион
516 миң болсо, арасында B гепатити менен ооруган 30 (эмдөө албай калгандар), A гепатити менен ооругандардын саны 9508, C түрү менен ооругандар 3өө, D гепатити менен ооругандар жок. Ушунун өзү балдарды A гепатитине каршы шашылыш эмдетүү керектигин айгинелейт. Өзгөчө A түрү менен ооругандардын саны 2-7 жаштагылардын арасында өтө көп.

B гепатитине эмдөө 2002-жылдан бери башталган дедик. Ага чейин туулгандар ал эмдөөнү алышкан эмес. Демек, чоңдор гепатиттин бардык түрүнө каршы вакцинага муктаж. 2018-жылы 29 жаштан 60 жашка чейинкилердин арасында В гепатити менен 269, C гепатити менен 43, A түрү менен 553 адам ооруй турганы такталган.

Эми вакцинага келсек, азыр B гепатитине каршы чоңдорго вакцинаны жеке клиникалар сайып жатышат. Алар 1 дозасы үчүн 650-750 сомду айтышат. Ошол 1 доза вакцинанын өз баасы Кыргызстанга алып келген чыгымдарды кошкондо 130 сомду түзөт. Бир адамга вакцинанын 3 дозасы керектелет. Ошондо 650 сомдон дегенде эле 1950 сом кетип жатпайбы. Вакцина аларда анализ тапшырганга да 400-500 сомдой акча төлөө керек.

Мамлекет вакциналарды өзү алып келип, элди ошол баадагы вакцина менен камсыз кыла албай жатат. Камсыз кылса 3 доза 390 сомду түзмөк. Бир адамга A гепатитинен айыгууга 11 000-15 000 сом, C гепатитинен айыгууга 45 000дей, В гепатитинен айыгууга 36 000дей сом керек. Бул акчалар оорулуунун өз чөнтөгүнөн кетет. Анткени мамлекет каражаттын жетишсиздигинен вирустарга түз таасир этүүчү дарылар менен ооруканаларды камсыз кыла албайт. Эгер мамлекет 130 сомдон вакцина алып келсе, адамдар вакцинага аз акча жумшамак да, оорунун алдын алышмак. Бул оорудан айыгууга караганда адамдарга экономикалык жактан пайдалуу болмок. Муну Саламаттыкты сактоо министрлиги алда качан ойлонуп, бир чара көрүшү керек эле. Азыркы учурда өлкөдө гепатология ооруканасын куруу мезгил талабы болуп турат.

Канымжан Усупбекова
koom@super.kg



Республикалык кан борборунда кандын курамын залалсыздандырган аппарат жок

Автор: Гүлшат Ысамамат кызы
Оператор: Батырбек Зарлыков

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(10)
10.02.2020. 14:30 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
110
Катталган:
14-11-2019
Соӊку аракети:
20-02-2020 12:25
Жынысы:
Белгисиз
+2
Эмнеге анда арзандатып 390сомдон сайып жатабыз деп мактанып атат, өз баасы 130сом болсо!
11.02.2020. 00:44 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
48
Катталган:
08-12-2019
Соӊку аракети:
20-02-2020 01:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Belek1710,
Кыргызстанда козомол жок.
Чет олкодон келген тоок эттери (гриль) ден-соолукка канчалык денгээлде пайда жана зыян.
Грилдин баасы 140-160 сом бышканы.
Саламатыкты сактоо тармагындагы жетекчилер жооп беришеби зыяндуу тамак-аштарга?
11.02.2020. 13:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
400
Катталган:
27-11-2015
Соӊку аракети:
19-02-2020 22:59
Жынысы:
Белгисиз
-1
Belek1710,бир адамга 3доза 390сом болот 130дан
11.02.2020. 13:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
400
Катталган:
27-11-2015
Соӊку аракети:
19-02-2020 22:59
Жынысы:
Белгисиз
+1
Медицина министирлери онолбоду эч эле
11.02.2020. 20:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
64
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
19-02-2020 17:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек.
0
Башкы маселе, гепатит дартын алдын алуучу вакцинаны сатып алууну мамлекет өз колуна алыш керек. Азыркы күндө ар ким ар кай жерден алып келип,сайып жатат. Ар кайсы далилсиз имишке ишенбей, Балдарыңарды эмдеткиле!
11.02.2020. 21:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
127
Катталган:
25-01-2017
Соӊку аракети:
17-02-2020 03:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Мигранттар жашаган шаар
+1
Бир ийнени спиртке салып (эконом дешип), ошол ийне менен эки үч адамды эмдеп жаткандарда болотпу?
13.02.2020. 10:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
104
Катталган:
07-10-2015
Соӊку аракети:
19-02-2020 22:51
Жынысы:
Белгисиз
0
Гепатитке чондорго вакцина региондордо барбы же бишкекте элеби. Супер инфо ушул жонундо билип бергилечи. Менчик клиникаларга ишенсек болобу вакцинациясына. Гепатит Б жонундо кененирээк маалымат берип койгулачы.
13.02.2020. 12:20 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
19-11-2013
Соӊку аракети:
20-02-2020 13:08
Жынысы:
Белгисиз
0
tina-Tin, саламатсызбы! Сунушуңузга рахмат, тиешелүү бөлүмгө жеткирилди.
14.02.2020. 07:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
160
Катталган:
21-01-2015
Соӊку аракети:
20-02-2020 13:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан-Москва
0
Биздин Кыргызстанга эми жетти,адамдар боор оорудан оло баштаганда,Россияга 5-6 жыл болду гепатитке каршы привывка берилгенине.Баары бекер.Ал эми бизде болсо акчага деп жатышат,уят! Коррупция!
14.02.2020. 21:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
424
Катталган:
28-05-2012
Соӊку аракети:
18-02-2020 17:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
нарын
0
Геппатит рак деген оору кобойду,Скорый чакырган жерге барсан ар бир 3адам гепатит же рак.Бийликтен эч кандай пайда жок жок дегенде акчасына вакцина таап бере алышпайт.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23623;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2020 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: