Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АЙЫЛ ЭТЕГИНДЕ ЖАЛГЫЗ ТАМ ТУРАТ...

№409 3-9-сентябрь, 2010-ж.


Ала-Тоо уламыштары

Ала-Тоо койну ар кандай уламыштарга, түркүн аңгеме-окуяларга бай. Ар аймактын аталышынын келип чыгышы да учугу узун уламышка келип такалат.
Бул жолку Ошко болгон сапарыбызда Өзгөн жергесиндеги бир там көңүлүбүздү бурду. Бизге жеткен маалымат боюнча, айыл этегиндеги мындан көп жыл мурун курулган үйдө жин-шайтандар ойноп, айтор, ал үйдүн "ээси" ак чач кемпир делинет. Кыскасы, эл арасында бир укмуш эле сөздөр жүргөнүнөн улам атайын ал айылды араладык.

ЖЫЙЫРМА ЖЫЛДАН БЕРИ КИШИ ЖАШАБАГАН СЫРДУУ ҮЙ
Өрүштүү Өзгөн жергеси. 11-кылымдан бери кыналып курулган кышы урабаган мунара көпчүлүктүн көңүлүн бурат. Анын жанындагы 3 күмбөз да кыргыздын тарыхый мурастарынын бири. Барпы акын ырга салган Өзгөндүн күрүчүн ким билбейт? Мына ушул өрөөндөн далай кыргыздын кыраандары, кыйындары чыккан. Алар жөнүндө тарыхта да, бүгүнкү күндө да айтылып келе жатпайбы.
Жогоруда айтып өткөндөй, Жазы дарыясынын боюндагы Кызыл-Дыйкан айылын көздөй сапар тарттык. Бул айылдын этегинде жайгашкан баягы биз издеген үйгө туш болдук. Кызыл кыштан курулган там бейиттин алдына салынган экен. Айланасында чөптөр өсүп, айрым кыштары урап, айтор, курулгандан бери эч ким жашабаганы көрүнүп турат. Анын үстүнө эшик-терезелери коюлбай, толук бүтпөй калыптыр. Эл арасында “үйдүн “ээси” ак чач кемпир, жин-шайтандар ойноп, айылдыктар даап баралбайт” деген сөздөр чындап эле ушул үйгө айтылганбы же башкагабы? Ошентип ойлонуп турганыбызда жашы 45тер чамасындагы бир киши өтүп бараткан экен. Жолун тосо кепке тарттык.
– Саламатсызбы, ушул айылда бир үйдүн “ээси” бар деп айтышат экен. Кайсы үй, билесизби?
– Ыя, ошондой бекен? Балким, силер издеген үй ушул болуп жүрбөсүн деп,- дал биз токтогон тамды көрсөтүп, жолун улады.

АЙЫЛДЫКТАРДЫН АЙТЫМЫНДА...
Тамдын бе­рирээк жа­гында жаңы үй салынып жатыптыр. Кожойкеси үй иштери менен алек болуп жүрөт. Кантсе да ушул эжеден сурайлы деп үйгө баш бактык.
– Эже, кандайсыздар?
– Жакшы, келгиле,- деп үй ээси тосуп алды.
50 жаштагы Арыкова Зульфия буларга токтолду:
– Менин бул үйдө жашаганыма 12 жыл болду. Үйүбүзгө жа­ңы көчүп келгенде айылдык кем­пир: “Балам, сен ыйык жерге келдиң. Өзүң таза келинсиң. Бала-чакаңды бейитти каратып тоспогун, этият бол”,- деп айткан эле. Ал кемпирдин көзү өтүп кетти. Сыягы, ошол адам бир нерсени билсе керек. Болбосо, антип айтпайт эле да. Кудай сактасын, бейиттин алдында жашайбыз, эч бир коркунуч болгон эмес. Ал эми силер айтып жаткан үйдүн “ээси” кемпир экен” дегенди мен да угуп калам, бирок көргөн эмесмин. Жолдошум деле, бала-чакамдын деле көзүнө көрүнгөн жок. Күүгүм киргенде балдарыма “ал үй тарапка баспагыла” деп айтып калчумун. Өзүм ошол тамга отун киргизип коёр элем. Караңгыда коркпой-этпей эле барып, келме келтирип, отун алып келчүмүн.
Зульфия эженин үйүндө отурган айылдык эки эже: "Эмне, үйүн сатат бекен? Үйдүн "ээси" бар-жогун билип бергиле деп силерди бирөөлөр жөнөттүбү?" деп таң калып отурушту. Кызыл тамды сүрөткө тартып жатсак, кичинекей бала чуркап келип, жардана карап:
– Эже, үйдүн ичине кире албаса­ңыздар мен кирип сүрөткө тартып берейинби?
– Эмне, сен коркпойсуңбу? Бул үйдүн “ээси” бар экен го?
– Күндүз келип, ушул жерге көп эле жолу ойноп кетебиз. Анан кеч кире баштаганда эле бири-бирибизди коркутуп баштайбыз. Балдар “бул үйдөн кичинекей баланын ыйлаганын уктук. Мурда бул жерге кичинекей бала көмүлгөн экен” деп айтышат. Анан да Артур деген баланын көзүнө ушул тамдан ак чач кемпир көрүнүптүр. Артур азыр аскерде, эгер болгондо баарын айтып бермек. Сиздерди ушул үйдүн кожоюнунун эжеси чакырып жатат, алпарып келейинби?- деди.
Ошентип, 13 жаштагы тыпылдаган баланы ээрчип жөнөдүк.

КӨЗҮ АЧЫК ДЕП ОЙЛОШУПТУР...
Жалгыз тамдан бир топ алыста жай­гашкан үйгө бардык. Үй ээлери небе­ре­лерин ойнотуп отурушуптур. Тамара эже: “Азыр мага кошунам “иниң Доорондун үйүнүн “ээси” бар экен го, ошону тазалаганы Бишкектен көзү ачыктар келишиптир” деди. Анан “кандай көзү ачыктар экен?” деп неберемди жөнөттүм”,- дейт. Көрсө, бизге биринчи жолуккан адам бизди көзү ачыктар деп түшүнүп алыптыр. Ошентип, кабарчылар көзү ачыкка айланып калдык.
Тамара эженин үй-бүлөсү менен бир сыйра күлүп алган соң кайрадан үй тууралуу кеп башталды.
Саматов Үсөн, айыл тургуну:
– Мындан көп жыл мурда апамдын үйүнөн келатсам, ошол тамдын алдынан алоолонуп от чыгып, караандар тегеректеп жүрүшкөнүн көрүп жүрөгүм оозума кептелген эле. Анан келме келтирип, араң өзүмө келгем. Менин көзүмө ошол тамдан от жаккан караандар бир эмес, үч-төрт жолу көрүндү. Ушундан улам жөн үй эмес го деп ойлойм. Курулгандан бери адам жашабаган үй ошентип сырдуу көрүнөт.
Ушул жерден Тамара эже сөзгө кошулду.
– Ал үйдү менин бир тууган агам Амал салган. Өздөрү Бишкекке көчүп кетишкен. Борборго кетерде иним Дооронбекке саткан. Доорон алгандан бери ал үйдө жашаган эмес. Орусияда жүрүп, эми башка жакка үй салып жатат. Бирок мен үйдүн “ээси” бар экенин билбейт экем. Жанагы “жыл сайын кан чыгарып, куран окутушат экен” деген сөз туура эмес. Атам ал үйдү эмес, өзүбүз жашаган үйдү айтып калчу эле, “үйдүн "ээси" коён, ал көзүңөргө көрүнсө коркпогула” деп. Ушул жашка келгенче көрүнгөн жок. Бирок бир иним “мага көрүнгөн” деп айтып калат.
Анан да атам: “Адыр­да албарсты бар. Чачы узун, эмчеги салаңдаган. Караңгыда атыңарды атаса, 3 жолу “ким?” дегиле”,- деп көп айтчу. Балким, үй мүрзөнүн алдында жайгашкандыктан, коркушаттыр. Сөзүм кур болбос үчүн иним Дооронго жолуктурайын,- деп эже биз иликтеп жүргөн үйдүн кожоюнуна ээрчитип жөнөдү.
Үсөнов Дооронбек:
– Жанындагы кошуналар эч нерсе көрбөй эле жашап жатышпайбы. Чынында, 20 жылдан бери ал үй салынган боюнча турат. Жашай элекмин. Мүмкүн, жашасам "ээсин" көрөт белем. Бул сөз, балким, мындан 30 жыл мурунку окуядан улам чыккандыр. Мен бала кезде коңшу айылдын балдары 11-классты бүтүп жатканда жек көрүп калган мугалимин ак шейшеп жамынып алып коркутушкан эле, так ошол менин үйүм тараптан. Анан эл арасына ар кандай сөздөр тарап кеткен болчу. Бирок үй жакшынакай эле турат, буюрса, бир күнү ремонт кылам. Балдардын бирине берем да.

КОРККОНГО КОШ КӨРҮНӨТ, КОШУ МЕНЕН БЕШ КӨРҮНӨТ
Дооронбек аганын сөзүнөн улам “чын эле кө­рүнсө, коңшу­ларына көрүнбөйт беле” деп ойлоп, ошол үйдүн оң тарабында жайгашкан үйдүн дарбазасын кактык. Үйдөн пайгамбар жашындагы аксакал чыкты. 62 жаштагы Авазбек аксакалга келген жөнүбүздү айттык.
– Мен 1978­-жылдан бери ушул үйдө түтүн булатып келатам. Башкача айтканда, тиги курулуп бүтпөй калган тамга жанаша турабыз. Бир да жолу көзүбүзгө эч нерсе көрүнгөн эмес. Тескерисинче, бейиттин жанындагы үйлөр ыйык болот.
Бир жолу коңшу айылдык бир киши келиптир. Өзү мас абалда экен,“жолдон өтүп баратсам, бутума бир нерсе илээшип алды” деп. Анан ошол жерге куран окуп, үйүнө жеткизип келгем. Көрүнсө мастарга, таза эмес жүргөн адамдарга көрүнөт окшойт. "Албарсты бар" деген сөз болсо, бир мугалим ичип алып адырды көздөй кетип, адашып калган экен. Ошондон улам “аны азыткы азгырып кеткен” деген сөз чыгып кеткен. Аксакалдын кемпири Бүажар эже да сөзгө кошулду.
– Эже, чочуп калган убактар болбойбу?
– Жок, караң­гыда деле, күндүз деле коркпой эле жашайбыз, айланайын.
Менин билишимче, абышкамдын мурунку жубайын чочуп калган деп айтып калышат. Бирок эмнеден чочуганын билбейт экем. Эми коркконго кош көрүнөт, кошу менен беш көрүнөт дегендей эле сөз.

КЕП СОҢУНДА...
Ким менен сүй­лөш­пөйлү, би­ри “бар, көрдүм” десе, экинчиси “жок, болбогон кеп” дейт. Айтор, сырдуу дүйнө, айта берсе өзүнчө эле жомок. Эң акыркы болуп айылдын имамы Төлөгөн аксакал менен баарлашканыбызда имам: “Бул жер ата-бабалар жердеген жер. Ар кандай уламыштар, кептер айтылып жүрөт эл арасында. Эгер адам мээсине коркуу сезимин киргизип алса, түшүнө кирип кыйналып калышы мүмкүн. Көрүмчү таза жүргөн адамдарга гана көрүнөт. Эгер үй сөөк жаткан жерге курулуп калса, анда жыт чыгарып, куран окуп туруш керек”,- деген сөзүн айтты.

Ошентип, Кызыл-Дыйкан айылынан кайттык. Ар кай жерде заңгыраган үйлөр курулуп, күрүчү талаасында турган бул айылдыктардын жашоо-турмушу жакшы экенине күбө болдук. Жогоруда сөз болгон жалгыз тамдын сыры дале табышмак бойдон кала берди.

Бурул Исмаилова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(11)
04.09.2010. 13:03 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
25-07-2010
Соӊку аракети:
24-03-2011 00:49
Жынысы:
Белгисиз
0
Андай уй менин айылымда да бар, бирок биздики реально эле ошондой демондорго бай))). Ал уйдо да коптон бери эч ким жашабайт. Кааласанар дарегин берейин, жолунар тушуп калса сураштыра келесинер!
05.09.2010. 17:44 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
21-08-2010
Соӊку аракети:
16-09-2010 19:19
Жынысы:
Белгисиз
0
мен андай нерселерге эч ишенбейм ошондон болсо керек козумо эч нерсе корунбойт,карангыда да коркпойм. андай нерселер нервтен болуш керек деп ойлойм. жин-албарстылар бар деп ишенип алып анан жанагы эже айткандай коркконго кош корунот кошу менен беш корунот дегендей
06.09.2010. 09:23 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
01-09-2010
Соӊку аракети:
06-12-2012 19:50
Жынысы:
Белгисиз
0
ABC sex, kizdardin duulukturuuchu organdary tuuraluu (erobeket) okugandan koro ushundaylar kizik emesbi, tem bolee ramazan ayinda oyunu jaman nerseden alis kilat. Maga jakti superchiler, rahmat.Bir demde okup chiktim. Detektive kinolorun korgondoy sezdim.Rahmaaatttt.
06.09.2010. 09:39 
Тайпасы:
Администраторы
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
14-08-2006
Соӊку аракети:
23-09-2018 21:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары, Фрунзе көчөсү 402 (Исанов көчөсү менен кесилиште)
0
Бул үй тууралуу маалымат көптөн бери эл оозунда айтылып жүргөндүктөн, мунун чын-төгүнүн билүүнү максат кылганбыз. Аны ар ким өз түшүнүгүнө жараша кабыл алат.
06.09.2010. 10:50 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
25-07-2010
Соӊку аракети:
24-03-2011 00:49
Жынысы:
Белгисиз
0
Бул реалдуу эле корунуш! Мындай нерсе азыркы учурда бар! Айтам го, айылымда ошондой уйду, ал уйдун жаныдан кээ бир учурда отуп калчуумун. Озундо кандайдыр бир сыр катылгандай сезилет! Бул макаладагы уйду жакшы кошуналар эле билиште экен, менин тушунгонум боюнча, а биздеги у
07.09.2010. 14:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
26-08-2010
Соӊку аракети:
20-09-2010 21:50
Жынысы:
Белгисиз
0
бирок туура чын жактары бар ишенсен озун коркосун корунгонго корунот мага деле коруно берет бирок силер андай нерселерден коркпогуло бир эки корунгондон кийин конуп каласынар кичине кыйналасынар
07.09.2010. 16:23 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
34
Катталган:
27-08-2010
Соӊку аракети:
10-09-2010 11:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Yoma, too dese bee dep jazganyn emnen? kaydagi sex, erotikany salystyryp jazgansyn? Krugozorun ospogon jash jan ekenin bilinip turat kommentariyinen.
07.09.2010. 16:26 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
34
Катталган:
27-08-2010
Соӊку аракети:
10-09-2010 11:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Yoma, detektiv degen emne janr ekenin jaksylap karap internetten, okup koy. Jasoodo myndai elementarniy nerselerdi bilboo uyat.
08.09.2010. 09:54 
Тайпасы:
Администраторы
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
14-08-2006
Соӊку аракети:
23-09-2018 21:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары, Фрунзе көчөсү 402 (Исанов көчөсү менен кесилиште)
0
Yoma, ABC, бул жакка жеке адамга эмес, макалага тиешелүү пикирлериңиздерди калтырсаңыздар!
09.09.2010. 15:07 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
07-09-2010
Соӊку аракети:
05-10-2010 08:57
Жынысы:
Белгисиз
0
Супердин жамаатына кайрылат элем, балким силер жарыялаган сериалдар (сандан-санга), жонокой бир аракты ээлеген суроттор, жанагы Америкалыктардын тушунуксуз сурот жомокторун окуган кишилер табылар бирок рейтинг кыла келгенде копчулугуно кызыксыз болсо керек, андан коро
26.10.2012. 17:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
14-04-2012
Соӊку аракети:
04-11-2012 18:51
Жынысы:
Белгисиз
0
Менин айылым.
,,,КДК...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: