Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АЛИППЕ ТААНЫТКАН ЭҢ УЛУУ АДАМ

№414 8-14-октябрь, 2010-жыл.


Кесип

Жаш бөбөктү жетелеп, алгач ирет тактага «А» тамгасын жазып тааныткан ыйык инсан, ардактуу кесиптин ээси бул – МУГАЛИМ. Чындыгында эле алар чоң тамга менен жазылууга татыктуу. Эчен залкар адамдар, өлкө башкарган президенттер да бир кезде мугалимдин окуучусу болгонун, алар берген билимдин үрөнү менен бийиктикке жеткенин тана албаспыз.

КЕСИПКЕ ЭҢ КЕРЕК САПАТТАР
Сурамжылоонун негизинде мугалимдер бул кесипти балдарды сүйгөндүктөн тандаганы белгилүү болду. Андыктан мугалим болууну кааласаңыз, жүрөгүңүздөгү сүйүү мелт-калт төгүлүп турушу зарыл. Андан тышкары кандай абал болсо да сабырдуу, тамашакөй, ошол эле учурда тапкычтык менен жол таап чыкканга аракет кылышы керек. 
Окуучуга жөн гана өзүнүн предметин таңуулай бербей, анын жөндөмүнө, табитине жараша иш жүргүзгөнгө аракет кылуусу оң.

КЕСИПТИН КӨЙГӨЙҮ
Билим берүү министринин билдирүүсүндө, кыргыз мектептеринде 3130 мугалим жетишпейт. Азыркы учурда республикабыздын мектептеринде эмгектенген мугалимдердин саны 72 миңден ашык. Ушуга карабай, жыл сайын 3 миңден ашык мугалим жетишсиз болот. Эмнеге? Жыл сайын бул кесипти тандаган жаштар азайгандан азаюуда. Албетте, бул көрүнүштүн себеби, мугалимдин маянасынын аздыгына барып такалат. Көп эмгек талап кылынып, аз маяна төлөнгөн иштен көрө, бул кесиптин ээлери башка нерсе менен алектенишүүдө. “Ушундай темп менен бара берсек, бул кесиптин келечеги кандай болот?” деген кооптонуу да жаралбай койбойт. Азыр мугалимдердин аздыгынан бир мугалим бир нече предметтен сабак берип жатса, дагы 20 жылдан кийинки келечекти элестеттиңизби?

КЫСКАСЫ...
Мугалимдик кесип – эң байыркы кесип. Байыркы доордо адамдар уруунун эң картаң адамынын алдына барып, андан тамак тапканды, кийим тиккенди, коркунуч туулганда бири-бирине белги берүүнү үйрөнүшкөн. Ошондон бери бул ардактуу кесип жашап келет.
Түйшүгүнө карабай мугалимдер кесиптин ырахатын эч нерсеге алмаштырбайт. Жыл сайын мугалим үчүн жашоосунун жаңы барагы ачылат. Мектепке кадамдап кирип келген бөбөктүн кадамы аларга айтып бүткүс кубаныч тартуулайт. Ар дайым балалыктын дүйнөсүндө жүрүүгө не жетсин?!


ЗИНА ОСМОНОВА:
“БАЛДАРДЫН ЧУРУ-ЧУУСУ МЕКТЕПКЕ КӨРК КОШУП ТУРАТ”

Түйшүктүү милдетти аткарып келсе да, кесибин сүйүп, ага бардык күчүн арнаган мугалимдер да аз эмес. Алардын бири окуу-тарбия иштери боюнча директордун орун басары, математика сабагынын мугалими – Осмонова Зина Кудайбергеновна.

– Эже, мугалимдик кесипти кандайча тандап калдыңыз?
– Кичине кезимден эле математика сабагын жакшы көрчүмүн. Эсимде, 5-классымда бир оор маселени чыгара албай, сүрөтүн тартып жатып араң чыгаргам. Ошондон баштап мага маселе чыгаруу кумарга айланган десем болот. Ал кумарым мени мугалимдик кесипке алып келди.
– Мугалимдикти тандаганы­ңызга өкүнбөйсүзбү?
– Жок, эч качан өкүнбөйм. Жыйырма жыл болобу, он жыл болобу, окуучум алдымдан чыгып салам айтса, мен өмүрүмдүн текке кетпегенин сезем. Алардын ийгилигине сүйүнөм. Мугалимдер балдарга ушунчалык көнүп калат экенбиз. Башка адамдар балдардын чуру-чуусунан башы ооруп кетсе, мага, тескерисинче, томсоруп турган мектеп жакпайт.
– Биринчи жолу мугалим катары класска киргенде кандай сезимге кабылгансыз?
– Ал кездерде мугалимдер атайын буйрук менен алыскы райондорго жиберилчү. Мен Баткенге бөлүндүм. Болгондо да унаа жоктугуна байланыштуу ал айылга араба менен жеткем. Алгач 4-класска кирдим. Бир саат өтө турган теманы он мүнөттүн ичинде түшүндүрүп салдым. Анан да үй тапшырма бергенге, таанышканга үлгүрдүм. Деги бир саат өтпөйт десең. Анан да мөлтүрөп тигилип турган бөбөктөрдү карап, сүрдөгөнүмдү сураба. Ушул жоругумду көп эстейм.
– Мисалы, хирург “адамга туура эмес операция жасап аламбы” деп кооптонот. Учкучтун моюнунда бир канча адамдын өмүрү турат. Сиздердин кесибиңиздердеги кооптуу нерсе эмне?
– Биздин кесип адамдын өмүрүнө кескин кооп туудурбаганы менен, өз кезегинде андан да чоңураак жоопкерчиликти, кылдаттыкты талап кылат. Мугалим баланы өз убагында түшүнбөй калса, экөөнүн ортосунда түшүнбөстүк, чыр келип чыкса, бул өтө кооптуу нерсе. Анткени экөөнүн ортосундагы чынжыр үзүлүп калат. Мугалим үчүн окуучунун “мен ал мугалимдин сабагына кирбейм, анткени жаман көрөм” деген сөзүнөн өткөн оор жаза жок болуш керек.
– Кийинки кезде жаштар арасында мугалимдик кесипке кызыккандар аз болуп бара жатат. Бул тууралуу оюңуз...
– Менин оюмча, азыркы жаштар жеңил, бардар жашоону каалашат. Ал эми мугалимдик кесип өмүр бою эмгектенүүнү, өзүңдөгү энергияны бирөөгө берүүнү талап кылат. Азыркы жаштар андай курмандыкка баргылары келбейт. Дагы бир себеби, мамлекет мугалимдик кесипке кызыктырып, тартуусу керек. Жаштардын арасында мугалим болуп, балдарды окутууну каалагандар жок эмес экенине ишенем. Бирок маянанын аздыгынан башка жумуш менен алек болгонго аргасыз.
– Кесибиңизге байланыштуу кызыктуу окуялар көп эле болсо керек...
– Бир жолу бир кызды бүтүндөй класс бөлүп салышкан экен. “Бүтүрүп жаткан жылы ушинтип бөлүнүп-жарылышабы?..” деп ойлоп, катуу таарындым. Ошентип, классым менен таптакыр сүйлөшпөй койдум. Сабагымды өтөм да, чыгып кетем. Кээде атайын эле саламын албайм. Мурункудай бажылдашып сүйлөшүү, сырдашуу болбой калды. Ошентип капа болуп жүрсөм, балдарым атайын сүрөтчү чакыртып, “кечирип коюңуз, кемчилик бизден кетти” деп кабинетиме кирип келишти. Мен “сүрөткө түшпөйм” деп бултуңдап качып, алар мени кууп алышкан. Акыры таарынычым жазылып, сүрөткө түшкөнбүз. Ошол сүрөт азыр кабинетимде илинүү.


Жылмайып коюңуз

Картайып калган мугалим мезгили жетип каза таап, жаңылыштык менен тозокко туш келип калат. Бир аз убакыт өткөндөн кийин, ага тозоктун дарбазасында отурган күзөтчү тизмесин карап:
– Кечирип коюңуз, сизди жаңылыштык менен алып келип калышыптыр. Сиз бейишке барышыңыз керек экен,- дейт.
Мугалим:
– Ой, жок, мага ушул жер эле ыңгайлуу,- дей бериптир. Буга таң калган күзөтчү андан эмне себептен бейиштен качып жатканын сурайт.
Анда мугалим:
– Мектептен кийин мага тозок бейиштей эле сезилип жатат, - деген экен.


ЖАШ АДИСТЕР ЭМНЕ ДЕЙТ?

Жаш мугалим Гүлзат Мукамбетованы кесиби тууралуу сөзгө тарттык.

– Гүлзат, мугалимдиктин түйшүгү сени тажатпайбы?
– Жок, анткени мен кичине кезимден эле мугалим болгум келчү. Окуучулар менен иштеген жагат. Бир кезде университетке да иштөөгө сунуш түшкөн. Бирок мен кичине балдар менен иштегенди жактыргандыктан, андан баш тартып койгом.
– Жашыруун болбосо, маянаң канча?
– 5000 сом. Бул айлык, албетте, аз. Өзүбүз батирде жашайбыз, эки балам бар. Күйөөм болбосо, бул акчаны эмнеге жеткирмекмин билбейм.
– Эгер сага бир фирмадан 50 миң сомдук айлыгы бар сунуш түшсө, мугалимдикти таштайт белең?
– Жок, фирмада иштеп, бирөөгө көз каранды болгум келбейт. Анын үстүнө жеке ишканаларда келечек жок деп ойлойм. Кийин пенсия да албай калышым мүмкүн. Анын үстүнө улам бир башка кесипти которуп кете бергенден пайда жок. Менин ордум мектепте, окуучулар менен.

Ал эми адистиги боюнча мугалим, бирок учурда башка кесипте иштеп жаткан Майрам Радмирова төмөнкүчө ой бөлүштү.

– Майрам, эмнеге кесибиң боюнча иштеген эмессиң?
– Мен информатика жана математика боюнча адисмин. Мугалим болсом да, программисттик кесипти аркалап келе жатам. Негедир өзүмдү мугалим катары элестете алган жокмун. Өзүм математика сабагына кызыккандыктан, ушул факультетке тапшыргам. Экинчи себеби – мугалимдердин маянасы аз. Ошондуктан учурда башка кесипте иштеп жүрөм.
– Эгерде мамлекет тарабынан мугалимдердин эмгек акысы көбөйүп калса, өз кесибиңди аркалайт белең?
– Албетте, иштемекмин. Мен эле эмес, көп мугалимдер эмгек акы аз болгон үчүн мугалим болуп иштебей жүрүшөт.

Нуржамал Жийдебаева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
11.10.2010. 02:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
269
Катталган:
06-09-2010
Соӊку аракети:
03-07-2018 19:51
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Italia,Sardegnia.
0
Men da mugalim bol4umun ailigim 2000som bol4u,eger mugalimderge konul jakwi bursa mintip 4et elde jurboit elek.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: