Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

УНУ ДА, ДИЛИ ДА АК «АКУН»

№414 8-14-октябрь, 2010-жыл.


Бейне

Чыныбай Турсунбековду көпчүлүк “Акун” деп тааныйт. “Акун” жумурай журтту ун жана ун азыктары менен камсыз кылып келе жатканына кыйла мезгил болду. Бүгүн биз бул инсандын чыт курсак кези, Түркияда жүрүп жумушсуз калганы, акыркы убакта саясатка аралашкандыгы тууралуу баяндайбыз.

КИТЕПТИ “ТЫТЫП” ОКУЧУ
Чыныбай Турсунбековдун атасы тракторчу, кийин чабан болуп иштейт. Апасы болсо он баланы асыроо менен алек болот. Балдар чоңойгондо керектөөсү да көбөйөт эмеспи, атасы тракторун таштап, акчасы көп деп чабандыкка өтөт. Биздин каарман – Чыныбай кышы-жайы дебей ата-энесине каралашып жүрүп чоңоёт. Тирикарак болгондуктан, мектепте классташтарынын алды эле.
“Шарапат деген класс жетекчи эжем айтып калат. 5-класста экенимде биз менен 7-класстын окуучуларына бирдей текшерүү иш берип, деңгээлибизди салыштырбайбы. Мен текшерүү ишти 30 мүнөт ичинде туура чыгарып чыгып кетиптирмин. Ал эми 7-класстын окуучулары коңгуроо болсо деле былк этпей отурушкан экен. Математиканы эле эмес, адабий китептердин да сазайын бердим. Кошуна балдарды ээрчитип алып, китепканадагы китептердин баарын окуп чыккам. Ошонун таасириби, 5-класстан тартып ыр жаза баштагам”,- деп эстейт Чыныбай мырза бала чагын. Азыр ошол жеткинчек балалыгына сереп салып, “чоң турмушка ошондо эле такшала баштаган турбаймынбы” деп калат.

ГОНОРАРДЫН АКЧАСЫНА ҮЙЛӨНГӨН
Нарындык мотурайган улан 1978-жылы Улуттук университеттин журналистика факультетине тапшырганы борборго келет. "Материалдар жетишсиз, иштеген жеринен пикир жок" деп документтерин албай коюшат. Балалык кылган экен, ырлары боюнча Турар Кожомбердиевдин баасы бар болчу, ошону көрсөтпөй калыптыр. Анан кыргыз тили жана адабияты факультетине тапшырып, өтүп кетет.
“Сынакты жалаң бешке жооп берсем да, эмнегедир үч коюп салышты. Ошондуктан 1-курста алты ай стипендия алган жокмун. Бирок андан кийин окууну бүткүчө жогорулатылган стипендия алып окудум. Ошол эле учурда макалаларым, ырларым тынбай гезиттерге жарыяланып, артынан гонорар келип турду. 3-курстан баштап сыныктар үчүн гипс чыгаруучу заводдо кароолчу болуп иштей баштадым. Ошентип, стипендиямды, гонорарды, кароолчулукту кошкондогу акчам ошол кездеги мугалимдердин тапканынан да жогору эле. Акчам көбөйгөн соң ызы-чуудан арылбаган жатаканадан батирге чыгып кеттим”,- дейт каарманыбыз.
Тырмак алды “Жүрөктөгү жаңырык” аттуу ырлар жыйнагы, анан “Ала-Тоо” журналына көлөмдүү макаласы жарыя­ланат. Бул болочок ишкердин кыргыз интеллигенция чөйрөсүнө таштаган алгачкы, бирок бекем кадамы эле. Алган гонорары жакшы эле болгон окшойт, чети оюла электе үйлөнүп алат.
“Аспирантурага тапшыргандан кийин, эки жылда кандидаттыгымды жаздым. Ал кезде орусча жазчу элек. Жубайым Нуржан орус тили жана адабияты мугалими болгондуктан, жазгандарымдын баарын текшерип чыгат. Кандидаттыгымды жактап жатканымда Улуттук университеттин адабият кафедрасынын ошол кездеги башчысы Качкынбай Артыкбаевге жаккан окшойм, ал кишинин чакыруусу менен университетке мугалим болуп кирдим. Үч жыл ичинде декандын орун басарлыгына чейин жеттим”,- деп ишкер кебин улайт.
1992-жылы кыргызстандык миң­ге жакын окуучу жана студенттер Түркияга билим алуу үчүн бет алышат. Чыныбай мырзаны Билим берүү министрлиги атайын өкүл кылып дайындап, алар менен кошо жөнөтөт.
“Баары жакшы жүрүп жаткан эле. 1994-жылы министрлик мага айтпай туруп, ордума башка жигитти жөнөтүптүр. Кийин уксам, ошол кездеги президенттик администрациянын көзүрлөрүнүн бири ушундай чечкен экен. Айтор, бир паста ишсиз калдым. Анан тобокел деп, “Кыргызстанга барабыз” деп жүргөн түрктөр менен иш баштоого туура келди”,- дейт биздин каарман.

ҮЙЛӨРДҮ КҮРӨӨГӨ КОЮП, НАСЫЯ АЛГАН
1994-жылдын аягында нан чыгаруучу «Анталья-Бишкек» фирмасын түрктөр менен бирге ачып, батон чыгара баштайт. 1995-жылы Ысык-Көл районунда суткасына 20 тонна буудай салган тегирмен жана нан чыгарган жай, бир жылдан кийин Аламүдүн районунда бир суткада 30 тонна буудай иштетүүчү тегирмен курат.
1997-жылы мекенине биротоло кайтып келип, расмий фирма ачат. Ага өзү жетекчилик кылып, 91-жылы көзү өткөн атасынын урматына “Акун” атап, 60 тонналык тегирменди ишке салат.
“Бул ишканалар насыянын, туугандарымдын жардамы менен тургузулду. Агамдын, бажамдын үйлөрүн, өзүмдүкүн күрөөгө коюп, европалык банктан 170 миң доллар насыя алдым. Бул эбегейсиз чоң акча эле, ошондуктан туугандарым коркуп, кыйылып жатып беришкен. Алардын ишеничин актоо үчүн күнү-түнү уктабай иштеп, үйлөрүнүн документин кайтарып бердим, жыл сайын бирден ишкана да ача баштадым. Ошондо мени менен чогуу иш баштаган түрктөргө 70 000 доллар жедирип жибергениме карабай, үстөкө-босток чоң ишканаларды ачып, бара-бара кеңири журтка таанылдык”.
Эми “Акунду” билбеген жан жок чыгар. Бул фирманын продукциясы эң жогорку сапаты менен айырмаланат. Себеби жогорку сапаттагы буудайды гана пайдаланышат. Ага кошумча заманбап жабдууларынын баары Германия менен Италиядан алынып келинген.

"БЕТИМ КЫЗАРБАГЫДАЙ ИШ КЫЛАМ"
"Быйыл бардык жерде – бизде да, Казакстанда да, Орусияда да буудайдын түшүмү аз болду. Ошондуктан 2,5 миллион доллар насыя алып, буудай алдым. Мен, негизи, насыя менен жашайм. Өкмөттөн бир тыйын алган адам эмесмин. Өмүрүмдө мамлекеттен бир гана нерсени менчиктештиргем, ал – “Акун Ысык-Көл” пансионаты. 1999-жылы мамлекеттик ишканалар өз баасынан 2-3 эсеге арзан менчикке сатылган эле. А мен болсо өз баасынан эки эсеге кымбат алыптырмын. Эмне болсо да илгери-кийин эл алдында бетим кызарбагыдай иш кылам.
Ун кескин кымбаттаганда Монополияны жөнгө салуу агенттиги “унду арзандаткыла, болбосо, кымбаттаткандан берки пайданы мамлекетке алабыз” деп жар салды. Бул агенттик биздин фирманы бир топ жаманатты кылып жиберди. Анан өздөрү келип кампада канча буудай калганын көрүп, баасы жазылган документтер менен таанышышты. Анан “арзандаткыла” деп да, “пайдаңды алабыз” деп да тийишпей калышты”,- дейт Чыныбай мырза.

“ТАЗА ПАРТИЯГА БАРДЫМ ДЕП ОЙЛОЙМ”
Чыныбай мырза азыр Социал-демократиялык партиянын мүчөсү катары парламенттик шайлоого аттанды.
“Мурдагы эки бийлик тең мага ар кандай чоң кызматтарды, депутаттык мандатты да сунуш кылышкан. Бирок анда макул болгон эмесмин. Биринчиден, мен бизнесимди өз деңгээлине чыгарышым керек болду. Экинчиден, баары президенттик үй-бүлөнүн кызыкчылыгына багытталганы сокурга деле көрүнүп турган эле, жөн жерден жаманатты болгум келбеди. Азыр жагдай башка. Кыргызстандын акыбалы өтө оор. Колунан иш келгендер, мамлекеттин "акырынан жем жебегендер", бир сөз менен айтканда, коррупцияга малынбагандар бийликке келип өлкө үчүн иштебесе, эртең Кыргызстан жок болот. Бул жолу да мага көп эле партиялардан сунуш түштү. Көпкө ойлондум, түйшөлдүм. Акыры Атамбаевге жок дей албадым.
“Чыныбай, сен өз курсагыңдын тогуна эле курсант болуп жүрө бересиңби? Жалпы элге пайдаң азыр тийбегенде качан тиет?”- деп маселени кабыргасынан койду. Мага чоң ишеним артты окшойт, тизменин алдынан орун берди. Бул кишинин таза экенине бекем ишенем. Ошондуктан Атамбаев менен барсам, эл алдында абийирим булганбайт деп ойлодум”.
Маектешибиздин ою боюнча, Кыргызстанды каатчылыктан чакан жана орто бизнес чыгарат. Орто катмар түзүлгөндө утурумдук эмес, такай туруктуулук орнойт. Анткени кыларга иши жок, адам калбай калат, ар ким өз иши менен алек болот.
“Эмнегедир айрымдар бийлик аркылуу байлык топтоого жан талашып жаткандай туюлат. “Арам байлык аш болбойт” деп кыргыз таамай айткан тура. Биз өзүбүздү эле эмес, балдарыбызды да ойлошубуз керек. Мына, эки президентибиздин кайсынысынын баласы Кыргызстанда – ата конушунда ээн-эркин басып жүрөт? Балдарыбызга байлыкты адал мээнет менен табуу керектигин үйрөтүшүбүз керек. Ошондой болгондо гана бала-чакабыз башын бийик көтөрүп басып жүрөт”,- деп сөзүн жыйынтыктайт Чыныбай мырза.

БУЛ ДА ИШКЕР ТУУРАЛУУ

  • 1960-жылдын 15-октябрында Нарын районунун Жан-Булак айылында туулган.
  • Кыргыз, орус, түрк тилдерин билет.
  • 1978-жылы орто мектепти, 1983-жылы Кыргыз мамлекеттик университетин артыкчылык диплому менен бүтүргөн.
  • СССР Жазуучулар, СССР Журналисттер союздарынын мүчөсү.
  • Отузга жакын мамлекетте болгон.
  • Депутат болуп калса, ишкананы жетектөө милдети жубайы Нуржан айымга жүктөлөт.
  • “Акун” фирмалар тобунда азыр 1000ден ашык адам иштейт. Аймактарга таратуучуларды кошкондо 1500гө жетет.
  • Мүнөзү токтоо.
  • Ичимдик ичпейт, тамеки чекпейт.
  • Балдарына жакшы ата, жубайына татыктуу күйөө болгонго аракет кылат.
  • Достору көп, кан досу каза болуп калган.
  • Сүйүүсү үй-бүлөсүнө арналган.
  • Ырга жакын, бийге жок.
  • Буга чейин “китебимди чыгарып бер” деп суранып келген бир нече акын-жазуучуга сүрөөнчү болгон.
  • Акыркы жылдарда өзү окуп бүткөн мектепке 1 миллион сомго жакын жардам берген. Андан башка карылар, балдар, майыптар үйлөрүнө, 7-апрелде жарадар жана курман болгондордун туугандарына каралашып келет.

Сүйүн Кулматова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
09.10.2010. 13:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
32
Катталган:
05-07-2010
Соӊку аракети:
30-04-2012 11:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Чыныбай байке, бийликке келсенер элди ойлобосонор болбой калды, озунуз айткандай Кыргызстан жок болуп кетпесин,Сиздей озунун билими, тажрыйбасы менен чон ийгиликке жеткен байкелеримди ото сыйлайм, урматтайм, ишинизге ийгилик.
11.10.2010. 01:52 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
391
Катталган:
22-09-2010
Соӊку аракети:
29-12-2015 01:13
Жынысы:
Белгисиз
0
мен да бул кишини абдан сыйлайм... кыргыздарда сизге окшогон чыгаан жигиттер коп болсун...сизге уй булолук бакыт жана бар болунуз демекчимин
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: