Архив
944   945   946   947   948   949   950   951   952   953   954   955   956   957   958   959   960   961   962   963   964   965   966   967  
897   898   899   900   901   902   903   904   905   906   907   908   909   910   911   912   913   914   915   916   917   918   919   920   921   922   923   924   925   926   927   928   929   930   931   932   933   934   935   936   937   938   939   940   941   942   943  
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889   890   891   892   893   894   895   896  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

Эдуард Кубатов, альпинист: “ЭВЕРЕСТТИ БАГЫНТУУ КЫЯЛЫ МЕНИ ӨМҮР БОЮ КОШТОП ЖҮРДҮ”

№965 3-9-июнь, 2021-ж.


Мекендешибиз Эдуард Кубатов орусиялык альпинист Александр Абрамовдун экспедициялык тобунун курамында дүйнөдөгү эң бийик Эверест чокусун багындырып тарых жаратты. Ал бул чокуну багындырган алгачкы кыргыз уулу. Эдуард Кубатов менен жүрүш кандай болгону, альпинизмге кантип кызыгып калганы тууралуу баарлаштык.

КААРМАН ТУУРАЛУУ

Туулган жылы – 1972-жыл, 2-январь

Туулган жери – Ысык-Көл облусу, Түп району, Кутургу айылы

Билими – Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетин жана Орусиянын Тышкы чалгындоо академиясын аяктаган.

– Арыбаңыз, Эдуард Жумакадырович! Альпинисттердин негизги максаты болгон Эверест чокусун ийгиликтүү багындырганыңызга кубанычтабыз. Учурда ден соолугуңуз жакшыбы?

– Чоң рахмат. Буюрса, баары жакшы. Азыркы тапта Непал өлкөсүнүн Катманду шаарындамын. Ден соолукту калыпка келтирүүдөбүз. Учурда Непалда карантинден улам эл аралык каттамдар токтотулган. Азыркы тапта кандайдыр бир жолун таап мекенибизге кетүүгө аракет көрүп жатам.

– Сизде альпинизмге болгон кызыгуу эмнеден улам ойгонгон?

– Эверестке чыгуу балалыктан берки кыялым. Кичинекей кезимде атам мага Хан-Теңир, Кайлас, Эверест тууралуу көп айтып берчү. 6-7 жашымда эле менде Эверестке чыгам деген кыял пайда болгон. Бул каалоо мени өмүр бою коштоп жүрдү. 2014-жылдан тартып кыялым иш жүзүнө ашып, Эверестке чыгууга даярдык башталды. Дал ошол жылы Кыргызстандагы эң бийик чокулардын бири болгон Ленин (7134 метр) чокусуна чыктым. Ошондо орусиялык легендарлуу альпинист Сергей Богомолов “Эдуард, сенин бийик чокуларды багындырууга физикалык да, моралдык да мүмкүнчүлүгүң бар. Эверестти багындыра аласың, болгону өзүңө ишен” деген. Ленин чокусуна чыккандан кийин бир күнү кыялымды жүзөгө ашырам деген ишеним пайда болду. Андан кийин Аконкагуа (6961 метр), Эльбрус (5742 метр), Килиманжаро (5885 метр), Косцюшко (2228 метр) сыяктуу ар кандай бийик чокуларга жүрүш жасап, альпинисттик чоң долбоорлорго катыша баштадым.

– Эверестке болгон сапарда кандай кыйынчылыктарга дуушар болдуңуздар?

– Эки айга созулган экспедицияны көптөгөн кыйынчылыктар коштоду. Биринчиден, биздин экспедиция пандемия маалына туш келди. Алгач бизди коштоп жүрүүчү шерптер, андан кийин экспедициянын мүчөлөрү ооруп калышты. Экинчиден, бул жылы Эверестте аба ырайы өтө катаал болду. Эки айдын ичинде 3-4 күн гана чыгууга ылайыктуу учур болду. Ушул себептүү быйыл Эверестке чыгуучулардын саны анча көп эмес. Бул акыркы 10 жылдыктагы эң аз көрсөткүч. Башында Эверест чокусуна чыгууга кетип жатканым тууралуу эч кимге айткым келген эмес. Бирок биз социалдык тармактардын заманында жашап жаткандыктан сапар аларда кандайдыр маалымат тарап, элдин көңүл чордонунда болуп калдым. Элдин, жаштардын колдоосу мага дем-күч берип турду. Экинчиден, бул чоң жоопкерчилик. Тоскоолдуктар болбосо экен деп дайыма тынчсызданып жаттым. Аба ырайы, ден соолугум мүмкүнчүлүк берсе эч качан артка чегинбейм, чокуга чыгам деп чечим кылдым.

– Артка кайтуу мүмкүн эмес экенин билип, максатыңызга жакындаган сайын сизге кандай ойлор келип жатты?

– Мени Лакпа аттуу шерп коштоп жүрдү. Экөөбүз эң оор учурдан өттүк. 23-майда чокуга чыгып бара жатканда саатына 50 чакырымга жеткен шамал, –35 градус суук болуп жатты. 10 килограммдык жүктү артынып бараттык. 8500 метр бийиктиктеги Балкон деген жерден шерпимдин биринчи кычкылтек бет кабы тоңду. 8600 метрге көтөрүлгөндө экинчи бет кабы тоңуп калды. Лакпа көз алдымда эс-учун жоготуп баратты. Ага өзүмдүн запастагы бет кабымды тактым. Ал эми 8800 метрдеги Хиллари тектиринен менин бет кабым тоңуп, мен эс-учумду жогото баштадым. Лакпа мени көрүп дароо ага берген бет кабымды бере салды. Абалым оор болуп турду, себеби өлүмгө жакындаганымды сездим. Лакпа тез аракет көрбөгөндө, балким, аягы жаман болмок. Ошентип биз Жараткандын буйругу менен 8848 метр бийиктиктеги чокуга чыктык. Мен кыргыз калпагын кийип, Кыргызстандын желегин булгаладым. Бул маалда деле кыйналып турдум. Ага карабай элге маанилүү кайрылуумду жасадым. Абдан чарчаңкы абалда болгондуктан чокуда эч кандай кубаныч, эмоция, пафос болгон жок. Жөн гана Гималайга көз чаптырдым. Качан гана ылдый, 8000 метрге түшкөндө эмоциялар пайда болду. "Кандай болбосун максатыма жеттим жана аман-эсен түшүп келе жатам. Менде мекениме кайтууга, үй-бүлөмө жолугууга мүмкүнчүлүк бар" дедим.

Саясий, коомдук ишкерлерден, бизнес өкүлдөрүнөн, курулуш жана автомобилдик компаниялардан көптөгөн кайрылуулар болду, жеңишиңди бизге же мага арнап сүйлө деген. Жеңиш жеке тараптыкы болбошу керек. Бул жүрүштү балдарыма же дүйнөдөн өтүп кеткен ата-энеме эмес, мекениме, элиме арнадым.

– Чокуну багындыргандан кийин өзгөрүү пайда болдубу? Кандайдыр бир ички күчтү сезе алдыңызбы?

– Менин жашоом эми Эверестке чейин жана кийин деп бөлүндү. Жашоону баалап калдым, эми убакытты майда-чүйдөгө коротпой, жакшы жашап өтүүгө аракет кылам. Өлкөгө, коомго пайда алып келүү, жаштарга туура багытта үлгү көрсөтүү мен үчүн маанилүү. Мындан ары өзүмө, балдарыма болгон мамилем, айтор, көп нерсе өзгөрөт.

– Күтүлүп жаткан кыйынчылыктарды билип туруп Эверестке чыгууга бел байладыңыз. Мындай күчтү, энергияны кайдан аласыз? Бул жүрүштү жакындарыңыз кандай кабыл алышты?

– Эвересттин өзү энергия берет. Анткени бул ар бир альпинисттин кыялы. Альпинисттер үчүн Эверест Олимпиада оюндары, Дүйнө чемпиондугундай эле мааниге ээ. Эверестке чыгуу – бул өлүм менен өмүрдүн ортосундагы нерсе. Азыркыга чейин ал жакта адамдардын сөөктөрү жатат. Көптөгөн альпинисттер өлөт. Балдарым кооптонуп, каршы болушту. Бирок мен аларга “кыялыңа карай аракет жасабасаң жашооң маңызын жоготот” деп түшүндүрдүм жана аман-эсен кайтарыма ишендирдим.

– Спорттун дагы кайсы түрү менен алектенесиз?

– 1989-жылы бокс боюнча СССРдин спорт чебери болгом. Андан кийин көк бөрүдө ойноп жүрдүм. Бул спорт мага абдан жагат. Накта кыргыздын жигиттери ойной турган оюн. 2012-жылы жеңил атлетика, 2014-жылдан тартып профессионалдык түрдө альпинизм менен алектене баштадым. 2017-жылдан бери триатлон менен алектенип, өзүмдүн жаш курагымдагылар арасында жакшы жыйынтыктарга жете алдым.

– Учурда эмне иш менен алексиз?

– 2004-жылга чейин Улуттук коопсуздук кызматында иштедим. Отставкадагы подполковникмин. 2005-жылдан тартып бизнес жаатында жүрдүм. Азыр эл аралык консалтинг менен алектенем. 2013-жылдан бери Индонезиянын Кыргызстандагы ардактуу консулумун. Жылына 2 ирет отчёт менен Жакартага барып турам.

– Маегиңизге рахмат. Мекенибизге жакшы келип алыңыз.

– Сизге да рахмат. “Супер-Инфонун” окурмандарына ийгилик каалайм.

Динара Акимова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(1)
08.06.2021. 12:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
19-01-2021
Соӊку аракети:
22-06-2021 13:44
Жынысы:
Белгисиз
0
Кумторго тиешен жок беле тууган. 60 мин долларды каяктан алдын Эверестке барыш учун.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
25710;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2021 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Турусбеков 109/1
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: