Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ААЛАМГА КУЧАК ЖАЙГАН АЭРОПОРТТОР

№418 5-11-ноябрь, 2010-жыл.


Ата-бабаларыбыз учуп жүргөн канаттууларды көрүп, “биз да ушулардай болуп учсак...” деп кыялданышса керек. Алар кыялданган нерсе акырында ишке ашып, учурда кадимки көрүнүшкө айланып отурат. Ошентип, учакка түшө элек кыргызымдын саны күн санап азайып келет. А биз ошол учактарга асманга жол ачкан аэропорттор тууралуу сөз кылмакчыбыз. Анда кеттик, ой, учтук...

БИРИНЧИ ЖҮРГҮНЧҮ ЕСЕНИН БОЛГОН
XX кылымды адамзат тарыхындагы өзгөчө кылым десек жаңылбайбыз. Башка жетишкендиктерин айтып отурбай эле, ток этер жерин айтсам. Аэропорттун обого учактарды узата баштоосу ушул кылымдын 20-жылдарына туура келет. Тагыраагы, 1919-жылы Германиянын Кёнингсберг шаарында ааламдагы эң алгачкы “Девау” аэропорту иштей баштайт. “Девау” сөзү прусс тилинен которгондо “Кудай” деген маанини билдирет. Ошентип, азыркы заманбап аэропорттордун башаты “Кудайдан” башталган.
Андан соң 1921-жылы Кёнингсбергде орус-германдык “Дерулюфт” авиакаттамы түзүлөт. “Девау” аэропортунан эл аралык биринчи каттам 1922-жылы Кёнингсбергден Москвага учкан. Каттамдын алгачкы жүргүнчүлөрүнүн катарында белгилүүлөрдөн орус акыны Сергей Есенин болгонун кошумчалай кетели.
Кёнингсберг шаары II Дүйнөлүк согуштан кийин СССРдин карамагына өтүп, Калинин наамын алган. Ал кезде каттамдын убактысы 9 сааттык убакытты алса, азыр бул аралыкты учактар 2 саатта эле учуп өтүшөт.

КЫРГЫЗДАРДЫ АСМАНГА КӨТӨРГӨН “МАНАС”
“Манас” Эл аралык аэропортунун тарыхы XX кылымдын 70-жылдарына барып такалат. Аэропорт улуу жазуучубуз Чыңгыз Айтматовдун демилгеси менен “Манас” деп аталып калган.
Бул аба майданы 1974-жылы ­Ил-62 үлгүсүндөгү биринчи учакты кабыл алган. Учактын жүргүнчүсү болуп СССР министрлер кеңешинин төрагасы Н.Косыгин учуп келген. Ал Кыргызстан Компартиясынын 50 жылдыгын белгилөө салтанатына катышуу үчүн келген. Ал эми 1975-жылы жүргүнчү ташыган рейстик учак Москваны көздөй жол тарткан.
“Манас” аэропорту эски ордунан азыркы жайгашкан жерине 1981-жылы көчүрүлгөн. Андан 20 жыл өтүп, кылым жаңырган 2001-жылы “Манас” ААКсы “Манас” Эл аралык аэропорту болуп түзүлгөн.
Аталган аэропорт 4Е классына таандык. Бул бардык үлгүдөгү учактарды кабыл ала алат дегендик. Учак асманга көтөрүлгөнгө чейинки жолдун узундугу 4200 метрди түзөт.

АЭРОПОРТУН КӨРҮП ТӨРҮНӨ ӨТ
Дүйнөнүн ири деген аэропортторуна карап отуруп адам баласынын жөндөмүнө дагы бир жолу таң калбай коё албайсың. “Аэропорт – өлкөнүн дарбазасы” демекчи, ар бир өлкөнүн аэропортун көргүң келет. “Кыялдануунун зыяны жок” дечү беле? Анда, аэропорттор менен чогуу таанышалы.
Аэропорттор жүр­гүнчүлөрдү тейлөөсү, коопсуздугу, аянтынын чоңдугу жана келип-кеткен жүргүнчүлөрдүн саны боюнча өзгө­чөлөнүп турат. Учурда тейлеген жүр­гүнчүлөрдүн саны боюнча Лондондун “Хитроу” аэропорту алдыда. Жылына 84 миллион жүргүнчү тейлегенге жетишет.

МЫКТЫ ЖАНА НАЧАР АЭРОПОРТТОР
Төмөндө эң жакшы жана эң начар 20 аэропорттун тизмеси. Жыйынтык көрсөтүп тургандай, эң жакшы аэропорттор Азия чөлкөмүндө жайгашыптыр. Алар:

  1. “Чанги” (Сингапур)
  2. “Инчхон” (Сеул, Түштүк Корея)
  3. “Гонконг” (Кытай)
  4. “Амстердам” (Нидерланды)
  5. “Вантаа” (Хельсинки, Финляндия)
  6. “Будапешт” (Венгрия)
  7. “Куала-Лумпур” (Малайзия)
  8. “Сабиха Гөкчен” (Стамбул, Түркия)
  9. “Гардемоон” (Осло, Норвегия)
  10. “Афины” (Греция)

Дүйнөдөгү начар аэропорттор
Тизмеде көрүнүп тургандай, эң начар аэропорттордун биринчи үчилтиги – Европанын өкүлдөрү.

  1. “Шарль де Голль” (Париж, Франция)
  2. “Шереметьево” (Москва, Орусия)
  3. “Хитроу” (Лондон, Улуу Британия)
  4. “Лакс” (Лос-Анжелес, АКШ)
  5. “Жон Кеннеди” (Нью-Йорк, АКШ)
  6. “Бомбей” (Индия)
  7. “Дели” (Индия)
  8. “Манила” (Филиппины)
  9. “О’Хара” (Чикаго, АКШ)
  10. “Фумичино” (Рим, Италия)

Айта кетчү нерсе, жогорудагы рейтингди жүр­гүнчүлөрдү тейлөөчү абройлуу фирмалардын бири түзүп чыккан.
Ошондой эле Дубайдагы “Аль Мактум” аэропорту көлөмү жагынан дүйнөдөгү эң чоң аэропорт болуп саналат. Аянты 140 чарчы чакырымды ээлеп, курулушуна 8 миллиард АКШ доллары сарпталган. Жылына 12 миллион тонна жүк кабыл алып, 120-150 миллион жүргүнчүнү тейлей алат.

ЭҢ КООПТУУСУ КАЙСЫ?
Голландияга караштуу Сен-Мартен аралында “Ханбийке Юлиана” Эл аралык аэропорту бар. Учак учуучу жолдун узундугу 2180 метр болгонуна карабастан, бардык үлгүдөгү учактарды кабыл алат. Аэропортко конуу үчүн учактарга Махо Бич пляжынын үстүнөн 10-20 метр гана бийиктикте учуп өтүүгө туура келет.
Белгилүү футболчу Криштиану Роналдунун кичи мекени Мадейра аралында “Фуншал” Эл аралык аэропорту жайгашкан. Мындагы учактар үчүн айланадагы океан менен тоолордон сырткары учактын асманга көтөрүлүүсүнө чейинки жолдун кыскалыгы да учуп-конууга кыйынчылык туудурат. Бул нерселер аэропортту дүйнөдөгү эң кооптуулардын арасына кошот. Болуп өткөн кырсыктардын айынан учуп-конуучу жол 3 жолу узартылган.

АЭРОПОРТ КӨРККӨ КЕЛБЕЙТ УЧАКСЫЗ

  • Миң түркүн учактардын баарына эмес, алптарына токтоло кетсек. Дүйнөдөгү жүргүнчү ташуучу эң чоң учак – француз А-380 учагы. Узундугу 72 метр болсо, бийиктиги 24 метр, канаттарынын узундугу 79 метрди түзөт. Салмагы – бош турганда 276 тонна. Алп деп мына ушуну айтса болот.
  • Эл башкарган президенттер жеке учактар менен жүрүшөрү белгилүү. Орусия президенти ата мекендик Ил-96-300 үлгүсүндөгү учакта дүйнө кыдырат. Анын ичинде эки уктоочу бөлмө, мончо, эс алуу бөлмөсү, машыгуу бөлмөсү жана жыйын өтүүчү зал жайгашкан. Баасы 300 миллион АКШ долларын чапчыйт.
  • АКШ президенти Боинг 747-­200B үлгүсүндөгү учакта жүрөт. Анда операция жасоо үчүн бөлмө, 3 дарыгер, 85 телефон, 19 сыналгы бар. Учактын өзгөчөлүгү – ракеталардан, ядердик кол салуудан коргонууга жөндөмдүүлүгүндө. Баасы – 650 миллион АКШ доллары.
  • А бирок жогоруда айтылган учактардан да ашып түшкөн учак табылат экен. Баасы 1 миллиард АКШ долларын чапчыган учак орус олигархы Роман Абрамовичке тиешелүү. Учактын алтын жана жаңгак жыгачынан турган ички бөлүгү Швейцарияда жасалган . Үлгүсү – Боинг 747-200B.

Залкарбек Карабалаев
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -1 
Комментарийлер(13)
05.11.2010. 16:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
80
Катталган:
30-04-2010
Соӊку аракети:
03-09-2015 17:52
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Да, дуйнодо кандай гана кызыктар коп.
05.11.2010. 20:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
281
Катталган:
26-11-2009
Соӊку аракети:
18-09-2018 13:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жер эне
0
8. “Сабина Жоксен” (Стамбул, Түркия)
аба майдандын аты “Сабина Жоксен” эмес Сабиха Гөкчен.
06.11.2010. 02:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
23-10-2010
Соӊку аракети:
22-09-2018 14:19
Жынысы:
Белгисиз
0
dostor siler bilesinerbi bir joluamerikada abaga jani kotorulgon samalettun dirildegine 4im4ik urunup tigilip kalip al samalet u4a albay kelip suuga kongon,eldin baary samalettun kanatina 4igip kumurskaday bolup jardamga kel4uulordu kutup turuwkan...jiyintiginda bir da adam jabir tartkan emes....
06.11.2010. 03:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
16-12-2008
Соӊку аракети:
25-10-2017 01:29
Жынысы:
Белгисиз
0
эптеп эле интернеттен алып которуп койбой туурабы туура эмесби текшкрбейсинерби. канча миндеген адам окуйт газетаны
06.11.2010. 03:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
150
Катталган:
22-09-2010
Соӊку аракети:
29-12-2015 01:13
Жынысы:
Белгисиз
0
ошону айтсанар...
06.11.2010. 05:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
578
Катталган:
01-08-2010
Соӊку аракети:
31-07-2015 09:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
USA Bishkek Kyrgyzstan
0
Sharl de Gol aeroportu nachar aeropot emes, tan kalichtuu,men os kozum menen korgom.
06.11.2010. 15:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
16-12-2008
Соӊку аракети:
25-10-2017 01:29
Жынысы:
Белгисиз
0
кийинки санынарда ондоп жазып койгула уят кылбай.САБИНА ЖОКСЕН деген жуз каралыгынарды
07.11.2010. 01:36 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
07-06-2010
Соӊку аракети:
20-05-2014 18:33
Жынысы:
Белгисиз
0
Men Londondogu Hitrou jana New-Yorktogu JFK aeroporttoru arkiluu uchkam, nachar dep ayta labaym, en sonun
07.11.2010. 11:42 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
31-07-2010
Соӊку аракети:
02-06-2011 03:51
Жынысы:
Белгисиз
0
“Хитроу” airportun emne uchun eki ""jakshy,"jaman" degen bolumgo koshup koydunaar?
08.11.2010. 01:30 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
09-10-2008
Соӊку аракети:
02-06-2012 12:36
Жынысы:
Белгисиз
0
Туркиянын эн жакшы аэропорту Ата Турк, (Стамбул), андан кийин Эсенбога (Анкара), Сабина Жоксен эмес, СабиХа ГӨкчен деп аталган аэропорт 3-орунда турат...
08.11.2010. 09:29 
Тайпасы:
Администраторы
Комментарийлердин саны:
138
Катталган:
14-08-2006
Соӊку аракети:
22-09-2018 22:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары, Фрунзе көчөсү 402 (Исанов көчөсү менен кесилиште)
0
Маалымат такталды. Сиздерге рахмат!
08.11.2010. 16:07 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
55
Катталган:
17-09-2010
Соӊку аракети:
27-11-2011 00:38
Жынысы:
Белгисиз
0
Маалыматынар такталды го гезит бетинде кантет?Эн жамандардын арасына биздин аэропортторду кошсонор болмок.же бизде аэропорт болгонун билишпесе деле керек.Кыргызстанда университет барбы деп сураган акмактар да коп.
09.11.2010. 15:03 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
142
Катталган:
04-11-2010
Соӊку аракети:
17-08-2011 13:23
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Upsalla, Sweden
0
Кызык, аталган Хитроу, Шарль де Голь ж.б. аэропорттор начар деп эсептелсе, анда биздин Манас каяка барат? Алардын алдында биздин аэропорт жер тамдай эле болуп калат да.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: