Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КУМАР ОЮНУНУН КЕСЕПЕТИ же ӨЗ ЭНЕСИН ӨЛТҮРГӨН КАНКОР

№240 8-14-июнь, 2007-ж.


Жигит сунала жерде жаткан энесинин башын кучактап ыйлап жатты. Эненин чала ачылган көздөрү ушул учурда да уулуна боору ооругандай жалдырай тигилет. «Апаке, кечир мени, акылсыз акмак уулуңду кечир...» Ушинтип күбүрөй апасынын ажалына өзү кириптер болгон жигит жерден боорун көтөрө албай өксүй берди. Бирок, бардыгы кеч эле...

Майып ата, көпкөн уул

– Балам, кайда барасың?
– Балдар менен...
Баласынын “күңк” эткен жообуна ичиркене түшсө да, апасы кайрадан үн катканга аргасыз болду.
– Менин бүгүн кечинде жумушка кетээримди билесиң да. Атаңдын жанында болсоң болот эле.
Апасынын күңкүл сөзү кулагынын сыртынан кеткен уул күзгүдөн өзүн сынай карап, чачын кайра-кайра тарап кайдыгер унчукту.
– Дарыларын, тамагын жанына коюп койсоңуз эч нерсе деле болбойт. Мен эмне, өмүр бою майып күйөөңдүн жанынан чыкпай жүрөт белем? Мага да көңүл ачыш керек. Ансыз да...
Салый апа күрсүлдөгөн уулуна үн ката алган жок. Көңүлү канчалык ооруп турса энеге тиешелүү кечиримдүүлүк менен кечирүүгө аракет кылды. «Мейличи, азыр ойной турган маалы. Менин кыйналганымды, атасынын оорукчан экенин азыр ойлой турган учуру эмес. Окууну эми бүтүп, урунаарга тоо таппай турган немеге таарынып эмне кылайын. Эптеп өзүм...»
– Апа, мен кеттим.
Ушул сөзгө эле улай эшиктин “карс” эте жабылганынан «селт» чочуй түштү апа. Терезеге барып эч кимге көңүл бурбай, кайдадыр шашып бара жаткан уулуна ичинен сыза карап турду.
– Кой, анча эмне шалдайдым? Абышкама тамак даярдайын.
Мындан бир нече жыл мурун куу турмуштун айынан күйөөсү Россияга кеткен эле. Ал жакта бир-эки жылдай жакшы иштеп, мынабул үйдү алышкан. Бирок, Россиянын суугунда куруучу болуп иштеп жаткан күйөөсү ооруга чалдыгып келди. Ошол оору күчөй берип, акыры бутун кестирип салууга аргасыз болгон. Врачтар “мындан башка арга жок” деп айтышты. Нары карап күлүп, бери карап ыйлап жатып араң макулдугун берген. Мына ошол убактан бери үйбүлөнүн тапшисин өзү жалгыз тартып келет. Салый апанын жалгыз үмүтү уулунда эле. «Эрмек чоңоюп эр жетсе жүгүм жеңилдейт»,- деп ойлочу. Бирок ...
Күйөөсүнүн өзүн чакырып жатканын уга салып, Салый апа оорулуунун бөлмөсүнө жөнөдү.
– Эмне болду?
– Эрмекти көрбөйм да, кайда кеткен?
– Ал тигил... “балдар менен сабакка даярданам” деп кетти.
– Аны жайына койчу болдуң го, байбиче. Арты кандай болоор экен? Менин түрүм бул болсо...
Экөө тең тунжурай түшүштү. Кандайдыр бир жүрөктү кыскан коркунуч алкымына тыгылып турган апа оор үшкүрө берди.

«Мага бай жигит керек»

Эрмек кичинекейинен эрке өскөн­дөнбү, эч ким менен эсептешпеген өзүмчүл мүнөзү бар эле. Атасынын оорукчандыгы, апасынын жалгыз иштеп кыйналып жатканы капарына да келчү эмес. Алтургай ошол нерсени ата-энесинин кемчилиги катары сезчү. «Менин ата-энем жашашты билбейт. Мен булардын жашына жеткенде экиден машиналуу, заңгыраган тамдуу болом. Эптеп ушулардын кепедей үйүнөн кутулсам...»
Азыр да кыялы менен байып бара жатты. Шашканынын себеби бар эле. Чогуу окуган достору менен бүгүн дискотекага барышмак. Эрмектин тагдырына жолуккан капсалаңдуу окуя мына ушинтип башталды.
Дискотеканын ар түстөгү күйгөн жарыктарынын алдында чачы тармал, шыңга бойлуу, көздөрүнөн кумар оту төгүлгөн кыз жан-алы калбай бийлеп жаткан эле. Эрмектин көңүлү ошол кызга түштү. Кантсе да кыздын жанына жакындап даап бара албай турду. Бирок, ушул кыз менен таанышпай калса бир нерседен куру калчудай шашып да турду. Акыры бардык күч-кайратын жыйып, кыздын жанына барды.
Бийкеч адегенде жанында өзүн шынаарлап турган жигитти элес алган жок.
– Сизге мүмкүнбү?
– ...
Кыз кылчайып жанында турган боз уланды көрдү да, оолжуй күлдү.
– Ха-ха-ха... Мүмкүн тургай зарыл...
Диананын шайкелең күлкүсүнө курбулары да кошулуп калышты. Өздөрүнүн тобуна кошулган жигитти сынай карашты. Капканга белчесинен чалынып турганын билбеген Эрмек ошол күнү өзгөчө бактылуу эле. Дискотека бүтүп калганда кыз Эрмекке шыбырай берди.
– Ну, бизди жеткирип коёрсуң... Машинаң кайда?
Мындайды күтпөгөн Эрмек машинасы жок экенин айта албай шашып калды.
– Жеткирип коём. Такси менен болсо да жеткирем.
– Машинаң менен келген эмес белең?
– Жок, менин машинам жок.
– Ошондойбу? Жүргүлө, кеттик анда.
Кыз жактырбагандай мурчуя калды.
– Диана, токтосоң... Мен... мен сени жеткирип...
Эрмектин сөздөрү караңгылыкка сиңип кетти. Курбулары менен шарактай баскан кыздын карааны алыстай берди. Шалдая түшкөн Эрмектин артынан келген досу аягандай үн катты.
– Эмне кыласың андайларды? Көрбөй турасыңбы кандай неме экенин? Мындайлар «бедный студенттерге» карабайт. Жалаң акча­луу­лардын колтугунда болушат.
Ызаланган Эрмек үн каткан жок. Бирок, көкүрөгү адаттан тыш тыбырчылап жатканын сезип турду. Ушул кечеден кийин Эрмек бийкечти артынан издеп барды. Ал көңүлүнө жагып калганын айтты. “Бирге бололу” деп жалынды. Бирок...
Диана бирөөнүн көзгө басар жалгыз кызы болчу. Бирок, шайкелең жүрүш-турушунан улам атасы өткө­рүп койгон окуудан чыгып, «көпө­лөк» жашоого көнүп кеткен. Ата-энеси аны жаман жолдон четтетүүгө канчалык аракет кылышканы менен эч натыйжа чыгара алышпай, акыры аргасыздан кызын жайына коюшкан. Эми Диана капчыгы калың адамдарды издеп, алардын эсебинен жашоого көнүп алган эле. Эрмекке да: «Сен мага убара болбо. Мага бай жигит керек. Сенин акчаң менин күнүмдүк тамекиме да жетпейт»,- деп ачык айтты.
Бирок, бул сөздөр Эрмекке эч кандай таасир эткен жок. Эми анын алдында бир гана максат бар болчу. Ал максаты – эптеп акча таап Дианага тең болуу. Андан башка эч нерсени ойлой албай калган эле.

Акча табуу көйгөйү

Башын мыкчыган жигит эч нерсеге көңүл бурбай кете берди. Оюнда ал: «Кантип акча табуу керек? Окууну таштасамбы?»- деп кетип баратты. Азыр байкуш апасы эптеп акча чогултуп жүрүп ушул окууга өткөрүп койгону эсинен чыгып кеткен эле.
– Эй, сен эмне шаабайың сууп келе жатасың?
Жан-жагынан угулган үнгө Эрмек жалт карады. Жалжая күлүп келе жаткан Турсунбекти көрдү. Бул өзүнөн көп жаш улуу жигит болчу. Мурун кошуна болуп жашап калышкан. Көңүлүндөгү бурганакты эч кимге айта албай буулугуп турган Эрмек тез эле Турсунбекке болгон окуяны айтып берди.
– Хм-м, абалың мышык ыйлагандай экен, досум. Бирок, мен сага жардам бере алам.
– Кантип?
– Мени менен жүрсөң тез эле оңой акча табуунун жолун үйрөнөсүң. Ал үчүн азыраак акча менен киришиң керек.
– Эгерде азыр мага жардам берсең мен сени өмүр бою унутпайм. Айтчы, андай акчаны кантип табууга болот?– Кумар ойноп...
– Кумар ойноп дейсиңби?
– Ооба. Азыр сен эч нерсени билбейсиң. Мен сага баарын үйрөтөм. Мени эмне кылып акча табат дейсиң? Ушул оюндун аркасы менен...
Эрмек андан аркысын ойлонгусу да келген жок. Азыр бара калса эле көп акча утуп, анан периштедей Диана кучагында боло тургандай элестетип кетти. Өрөпкүй берип, тез унчукту.
– Макул, мен даярмын.

Эненин көз жашы

Оңой акчанын кулу болуп, биротоло кумар оюнун өнөкөт кылып алган Эрмек тез эле окуудан чыгып калды. «Окубайм, мага кереги жок. Мен акчаны башкача жол менен эле табам». Күңкүлдөгөн Эрмек апасынын көз жашына караган жок. Ал эми атасын ал эбак эле киши санынан чыгарып койгон. Ал жаткан бөлмөгө кирип да койбойт. Качандыр бир кезде азизиндей ыйык көргөн атасы ага азыр бар болгону майып чал болчу.
Кир жууп жаткан апа көз жашын шыпырып алды. Апанын ыйлаганынын жөнү бар эле. Мындан үч күн мурун үйдү тазалап жатып Эрмектин керебетинен көп акча таап алган. Мынчалык көп акчаны көрбөгөн апанын жүрөгү мыкчыла түштү. «Кайдан тапты муну? Дегеле эмне кылып жүрөт бул бала? Бул соо акчалар эмес...» Уучундагы акчаларды селдейип карап тура берген эле апа. Ушул учурда баласы кирип келген. Иштин жайын дароо түшүнгөн Эрмек апасына «корс» этип бир тийди.
– Менин бөлмөмө кирбе дебедим беле! Эмнеге менин буюмдарымды аңтарасың? Эмне издегениң бар?
– Бул кайдагы акчалар, Эрмек?
– ...
– Эмне болуп баратасың, балам? Мен сени ушундай адам болсун деп чоңойткон жок элем го... Атаң...
– “Атаң... атаң...” дей берип тажатып бүтүрдүң мени. Майып немени багып өз башыңды азапка салганча карылар үйүнө өткөрүп бер да. Мындайларды бага турган жерлер бар.
– Эмне? Эмне деп жатасың? Өз атаңа ушинтип айтканга кантип оозуң барды?
– Жалаң ошонун айынан ушундай жашоодо жашап жүрөбүз. Болбосо...
– Акмак!
Көзүнөн жаалы чачыраган апа Эрмекти чаап жиберди. Бетине акчасын ыргытты.
– Ме! Көзүмө көрүнбө экинчи! Сенин арамдан тапкан акчаңдын кереги жок бизге...
Эрмек бир топко апасын карап тур­ду да, эшикке бет алды. “Карс” жабылган эшикти тиктеген апа өксүп жыгылды.

Өлүм

Атасы менен апасынын үйүнөн чыгып кеткенден кийин да Эрмек “чыныгы эркиндик эми колго тийди” деп ойлогон. Андан бери эчен күн өттү. Бирок, ал эркиндик капканга айланаарын билген эмес. Алдынан чыга калган эки караанды көргөндө денеси муздай түштү. Жакындай бергенде бири кекээрлей үн катты.
– Акчаны таптыңбы?
– Жок.
– Эмне, өлгүң келип жүрөбү?
– Балдар, коё тургулачы?! Мен акчаңарды табам. Азыр жок болуп жатат.
Чырылдаган Эрмекти уруп-согуп коркуткан экөө акыркы күндү белгилеп кетишти: «Ошол күнү таппасаң бул дүйнөгө жашайм деп ойлобо!»
Денеси жанчылып, эмне кылаар айласын таппай онтогон Эрмек ойлонуп отуруп калды. Кайдан табуу керек? Тааныштары да жок. Эмне кылаарын билбей ойлонуп отуруп, апасынын акча чогулткан карапасы эсине түштү. Эсинде, кичинекейинен бери апасы ошол карапага акча бекитчү. Эч качан ал карападан акча үзүлчү эмес. Ошол карапа көз алдынан кетпей койду. Акыры ал карапаны уурдап чыкмай болду.

ххх

Караңгы түндө түйшөлүп уктай албай жаткан эне акырын ордунан турду. Абышкасынын демин тыңшап бир аз турду да, өзүнүн каны катып суусап кеткенин туюп ашканага жө­нөдү. Ушул учурда кимдир бирөөнүн шарпасын уга койду. Дабыш төркү үйдөн чыгып жаткандай. Ууру! Калтырап кеткен денесин түздөй акырын төркү үй жакка басты. Эрмек ушул учурда чыгып келе жаткан эле.
– Сен... Сен белең?
Эненин көмөкөйү ката түштү. Баласынын колунан акча чогулткан карапаны көрө салды.
– Сен... өз үйүңө ууруга кирип... Жетээр жериңе жеткен экенсиң го, шордуум.
– Эмне десең ошол де. Мага акча керек, апа. Сен баары бир түшүн­бөйсүң.
Эрмек эшикти көздөй баса берди.
– Ташта дейм, Эрмек! Ал атаңдын дарысына деп чогулткан акча. Сен аны алып кете албайсың. Ташта дейм!
Апа чырылдап колуна жабышты. Эрмектин ансыз да кайнап турган жини кычап кетти. Ачуу менен колундагы карапа менен апасын уруп жиберди. Күчтүү урулган соккудан апасы кулап түшүп, дымы чыкпай калды.
– Апа...
– ...
– Апаке...
Чочуп кеткен Эрмек аттап-буттап жетип апасын кучактай калды. Анын денеси муздап бара жаткан эле. Денеси «дүр-р» эткен уул апасын баса жыгылды.
– Апаке, кечир мени...
Анын өксүгөн үнү караңгылыкка сиңип жатты.

Нуржамал Жийдебаева



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: