Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

САНЖАРБЕК КЫДЫРАЛИЕВ: «СПОРТ ЧӨЙРӨСҮНДӨГҮ КЛИЧКАМ «КАРЫШКЫР» БОЛЧУ»

№241 15-21-июнь, 2007-ж.


Мезгил агымы менен мамлекеттеги 3 бийлик бутагынын бири болгон Жогорку Кеңеште сөзгө дыйкан, жүрөгүндө оту бар жаштар пайда боло баштады. Алардын бири – эң жаш депутат Санжар Кадыралиев. Санжар өзүнүн курч сөздөрү, орундуу сунуштары менен аз убакыттын ичинде парламентте ордун табууга жетише алды. Жаш депутат ушул темп менен кете берсе, маалына келгенде жалпы кыргыз элинин сыймыгына айланган инсан болуп калыптанаарынан шек жок. Шайлоочулары жана элди келечегинен көптү үмүттөндүргөн Санжарбек 1977-жылдын 16-ноябрында (көпчүлүк маалымат каражаттары Санжар мырзаны 1976-жылкы деп туура эмес маалымат берип жүрүшөт) Ош облусунун Өзгөн районуна караштуу Куршаб айылында туулган. Азырынча үйбүлө кура элек.

ААЛАМГА КЕТКЕН ЖОЛ
– Санжарбек Кармышакович, “ааламга кеткен жол өз айылыңдан башталат” демекчи, балалык чагыңыз кайда жана кандайча өткөн?
– Бала чагым Өзгөндүн Куршабында өткөн. Кичинекейимде өтө шок, көк жана өжөр болуптурмун. Ал мүнөздөрүм азыр да бар. Кээде “Санжар катуу күйдүрөт, ага чыдаш гана керек”,- деп атам айтып калат. Тентектик кылганымда атам көп сабачу, бирок, аларга таарынып качып кетүү, тамак ичпей коюу деген адат менде жок эле. Башынан дарыгер болуп иштеп келаткан атам, апам аз убакыттан соң пенсияга чыкканы турушат.
Өспүрүм кезимде атам шашки ойногонду үйрөтүп койгонунан улам ага абдан кызыгып кеттим. Төрт жашымдан баштап өзүмдөн бир топ жаш улуулар менен шашки ойноп, аларды утуп койгон учурларым болуптур. Эгер жеңилип калсам, ыйлачу экенмин. Окуучулук күндөрүм математика сабагына өзгөчө басым жасап окуткан Ысмайыл Бектемиров атындагы лицейде өттү. Тарыхый жана адабий китептерге жакын болуп чоңойдум. Себеби, үйбүлө­бүздө китеп окуган адам көп болчу. Мектепте окуп жүргөн кезимде эле “Каныбек”, “Сынган кылыч”, “Зар заман”, “Келкел” сыяктуу романдарды окуп, абдан таасирленчүмүн. Эми ошол китептеги окуялар менен азыркыларды салыштырып, абдан кейиймин.
– Эмнеге?
– Себеби, кыргыз эли ошол учурда эле уруучулукка, кокту-колотко бөлүнүп келишкен. Тилекке каршы, ошол түшүнүк аз-аздан унутулуп бара жатканда азыр кайра жанданып отурганы мени ойлонтпой койбойт. Мындай түшүнүктөн арылбасак экиге бөлүнүп, душмандарга жем болуп калышыбыз ыктымал.
– Түндүк-түштүк маселесин кантип жок кылсак болот?
– Уруучулук, түндүк-түштүк маселесин курчутуп жүргөн саясатчы сөрөйлөргө катуу жаза колдонушубуз керек. Анткени, алар бул сөздү курал катары колдонуп, өз максаттарына жетип жүрүшөт. Алакандай кыргыз элинин түндүгү менен түштү­гү бөлүнүп-жарылбастан куда-сөөк, дос болуп келатканы баарына эле маалым. Бирок, “бир карын майды бир кумалак чиритет” дегендей болуп жатат.
– Канча бир туугансыз?
– Өзүм 8 бир тууганмын: 4 кыз, 4 эркекпиз. Мен алардын төртүнчүcү болом.
– Ар бир адам өспүрүм кезинде келечектеги кесиби тууралуу кыялданып, сөз кылат. Сиз ким болууну каалачу элеңиз?
– Врач-академик болууну самачумун. Бирок, ал тилегим ишке ашпай калган. Себеби, “ойлогон ойду кыстаган турмуш жеңет” дегендей, мектепти аяктап, бир эле убакта Оштогу Мамлекеттик университеттин медициналык факультетине жана Кыргыз-өзбек университетинин экономика факультетине тапшырып, экөөнө тең өтүп кеткем. Бирок, атамдын врач болуп иштеген досунун: «Азыр көптөгөн врачтар дарыканаларда жана базарларда дары-дармек сатып, фармацевт болуп иштеп жүрү­шөт. Андан көрө экономист болсоң саясий чөйрө менен аралашууңа шарт түзүлөт. Дарыгер болсоң элдин агымынан да, саясаттан да четте каласың» деп айткан кеңеши медицина факультетинде окубай калышымдын башкы себеби болгон. Анын үстүнө, окуучулук күндө­рүмдө математика сабагынан мыкты окуганым да экономика тармагында окуума таасир берди десем болот.

«САЯСАТ – АДАМДЫ ТЫНЧ УКТАТПАГАН НЕРСЕ»
Аяш атаңыздын сизге саясатка болгон жолду көрсө­түп бергени, учурда саясаттын чордону болгон парламенттеги кабинеттердин бирин ээлеп отурганыңызга жеткирген тура. Бирок, сурайын дегеним, чоң саясатка аралашканыңызга өкүн­­бөй­сүз­бү? Себеби, айрымдардын айткандарына кулак салсак, саясат деген сасык жана ыплас иш экен.
– Саясий оюндарда утулуп, саясаттын чыныгы маңызын мыкты түшүн­бө­гөндөр ошондой ойду айтышы мүм­күн. Себеби, саясат – адамды бушайманга салып, тынч уктаттырбай турган нерсе. Кыскасы, аргасыздан турмуштун ысыгына күйүп, суугуна тоңуп чыдаш керек.
Жашоо өзү жунгли, тагыраак айтканда, чытырман токойго окшош. Аны аралаган сайын ошончо кызыктуу жана коркунучтуу. Алдыңдан чыккан жырткычтар менен таймашып, аларга жемиңди жедирбей, таймашууң керек. Аларды жана алдындагы тоскоолдуктарды жеңип чыккан адам гана жашоодо да, саясатта да жашап кете алат деп айтаар элем. Биологияда жазылгандай, жашоо үчүн күрөштө күчтүүлөр гана калып, алсыздары жок болуп кете берет. Бул мыйзам ченемдүү көрүнүш. Саясатка аралашканыма өкүнбөймүн.
– Сизди парламенттеги эң жаш депутат катары билгенибиз менен Жогорку Кеңешке келүүдөгү башкы максатыңыз тууралуу укпаптырбыз.
– Менин башкы максатым – жаштардын кызыкчылыгын коргоп, аларды иш орундары менен камсыз кылууга салымымды кошуу. Эгер жаштар татыктуу жумушта иштеп жү­рүшсө, ата-энесинин да, өзүнүн да, курсагы ток болуп, мамлекетке да пайда келип, экономикалык кризистен чыгууга шарт түзүлөт эле. Тилекке каршы, учурда тоону томкоро турган жаштардын күч-кубаты, энергия­сы, курчтугу колдонулбай жатканына өкүнөм.
– “Жаштарды бийликке тартыш керек” деген сөз саясий чөйрөдө көп колдонулат. Карапайым калк арасынан “жаштар бийликке келет, бирок, картайганда” деген пикирди угууга болот. Мунун азыркы учурга кандайдыр бир тиешеси бардай. Дегеле мындай пикирге сиз кандай карайсыз?
– Жаштарга бийликте орун же жумуш жок деген түшүнүк терең жаңылыштык. Эгер жаштар өздөрү уюмдуу, ынтымактуу болушса, бири-бирин жетелеп азыр да бийликке келишсе болот. Бирок, биримдиктин жогунан жаштардын арасында саналуу гана чыгаан жигиттер алдыга суурулуп чыгып жатышат. Андыктан, күнөөнүн баары жаштардын өздө­рүндө. Жаштар жаш курагында бийликке келбесе да, кийинчерээк келишет. Себеби, саясаттагы аксакал чиновниктер бийликти өздөрү менен кошо тигил дүйнөгө алып кетпейт. Алардын ордун башкалар басат. Бир аксакал өз кезегинде: “Эй, уулум, мен да болгом сендей, сен да болосуң мендей”,- деп айткан экен. Андыктан, алардын кылгандарын сындап, айткандарынын баарын туура эмес дегенден көрө, алардын тажрыйбасын үйрөнүп, жакшы жактарын, сапаттарын алып калууга аракет кылышыбыз керек. Кудай өмүр берсе, биз дагы ошолордун жашына жетээрбиз.

«ДЕПУТАТ НАПСИСИНИН ЖАНА ПЕЙИЛИНИН КОЖОЮНУ БОЛУШУ КЕРЕК»
– Депутат болгондон кийин досторуңуздун сизге же сиздин досторуңузга болгон мамилелеринде кандайдыр бир өзгөрүү болдубу?
– Андай болгон жок. Себеби, адамга кандай мамиле кылсаң, алар да сага ошондой мамиле жасашат. Ал эми менде бой көтөрүп, текеберчилик кылуу, теңсинбөө деген сапаттар жок. Тескерисинче, ошол досторум мени депутат кылышты десем аша чапкандык болбос. Казактарда мындай жакшы сөз бар: “Жакшы адам жаман досун да “бул – биздин келечегибиз, баатырыбыз” деп жатып аны көтөрөт. Жаман адам болсо жакшы досун да “бул бизди курутат” деп жамандап отуруп, анын түбүнө жетет”.
“Кайратың тоону бузса да,
Кашыгың көлдү сузса да,
Оозуңдан чыккан сөзүңдөн,
Зоо кулап учса да,
Дос менен сен бийиксиң,
Досу жок сен кийиксиң”,-
деген жакшы сөз бар.
– Элдин атынан сүйлөө үчүн кайсы сапаттарга ээ болуу керек?
– Эл өкүлү үч нерсеге, тагыраак айтканда, өзүнүн сөзүнө, напсисине жана пейилине кожоюн болушу зарыл деп эсептеймин. “Ооздон чыкканга чейин сөз сенин кулуң, ооздон чыккандан кийин сен сөздүн кулусуң” дегендей, депутаттар ар бир сөзгө аяр мамиле кылып, “ойго келгендин баарын эл угуп жатат” деп айта бербөөлөрү керек. Напсини тыйып, бирөөнүн ийгилигине көз арткан жарабайт. Пейилди сактап, обу жок ырсалактай берген болбойт. Себеби, элдин көңүлү өтө назик болот.

ПАНКРАТИОН БОЮНЧА ЧЕМПИОН
– Сиздин эрежесиз мушташ боюнча чемпион болгонуңузду калың элдин катмары биле бербесе керек. Кантип спорт дүйнөсүнө аралашып калгансыз?
– 1996-жылдан тартып Ошто дзюдо менен машыга баштадым. Төрт айдан кийин Ошто өткөрүлгөн панкратион боюнча мелдеште чемпион болуп, “Карышкыр” деген наамга татыганмын. Ошол эле жылы эрежесиз мушташ боюнча Азия чемпионаты өтүп, 40 күндүн ичинде 21 беттешүү өткөрүп, 3 адамдан утулуп, калганынын баарын жеңип чыкканмын. Менден кийинки бир тууган инилерим Орунбек менен Канжар да спорт менен машыгып, эрежесиз таймашта Кыргызстандын намысын коргоп келишет. Атап айтсам, 1982-жылы туулган Канжар 21 жашында, 1978-жылы туулган Орунбек 23 жашында панкратиондон Евразия чемпиондору аталышкан. 1998-жылы Кыргызстандагы панкратион федерациясына вице-президент болуп шайлангам. Учурда эрежесиз мушташка чыгып жүргөн жигиттерге демөөр­чүлүк кылуудамын.
– “Учурунда айтылбаса сөз атасы өлөт” демекчи, аз күн мурда “депутат Санжар Кадыралиевдин иниси Ошто милиционерлерди сабап салган” деген маалымат тарады эле. Ошонун канчалык деңгээлде чындыгы бар?
– Чынын айтыш керек, бул маалымат менин аброюма шек келтирүү максатында атайын жасалган “чёрный пиар” деп айтсам туура болчудай. Анткени, менин иним досу менен кафеде отурса, он чакты милиция кызматкери атайын алардын жанына барып, чыр чыгарууга аракет кылышкан. Ошентип, алардын ортосунда мушташ эмес, жөн гана чатак чыгып кеткен. 9 күн өткөндөн кийин гана милиционерлердин жетекчилиги кол алдындагыларды коркутуу-үркүтүү жолу менен менин иниме карата арыз жаздырган. Эң кызыгы, арыз жазууга алардын да баары эмес, төртөөсү гана макул болот. “Эки жигит 10 милиционерди сабады” деген жалган жалаага ким ишенсин? Демек, милиционерлердин ойлогон ою ошентип ишке ашпай калган. Айрым таза эмес милиция кызматкерлери “постанова”, “шантаж” жана “провокация” кылууну адатка айлантып алганы эч кимге жашыруун эмес.

«БЕЙ-БЕЧАРАГА ЖАРДАМ БЕРГЕНДЕН РАХАТ АЛАМ»
– Сиздин жеке турмушуңузга да бир аз токтолсок...
– Учурда бойдокмун. Менден кийинки иним үйлөнүп-жайланып калса да, өзүмө түбөлүк жар болуп бере ала турган кызды жолуктура элекмин. Анын үстүнө, депутат болгондон кийин кыздар менен мамиле курууга убакыт деле таппай калат экенсиң. Себеби, аларды киного, кафеге, концертке алып барып же паркты аралап басышың керек.
– Азыр убакыт таппасаңыз анан качан убакыт табасыз?
– Кудай буюрса, жайкы эс алууга чыкканда.
– Кыздардын кандай сапаттарын баалайсыз?
– Турмушка терең көз караш менен караган түшүнүктүү, назик жана айланага нур чачыраткан жылдыздуу кыздарды жактырам.
– Сиз айткан сапаттарга ээ болгон кыз менен баш кошкон соң ал “үйдө отурбайм, карьера жасайм” деп чыкса эмне кыласыз?
– Аял үчүн жылуу-жумшак үйдө отуруп, балдарына өзүнүн мээримин төгүү менен аларды мыкты тарбияласа, мына ошол эң чоң карьера. Эркек болсо иштеп, аларды багып, кароосу керек.
– Майрамдардын кайсынысын чыдамсыздык менен күтөсүз?
– Мурда Жаңы жыл майрамын аябай күтчүмүн. Азыр болсо эмнегедир жаз мезгилиндеги майрамдарга жакын болуп кеттим.
– Сезимдерди ойготкону үчүнбү?
– Жок, жаз мезгилинде алдыга, келечекке болгон умтуулуу, пландар пайда болот. Жаздын үмүтү чоң деп айтаар элем.
– Эмнеден рахат аласыз?
– Бей-бечарага жардам бергенден рахат алып, ички дүйнөм жеңилдей түшөт. Менин бирөөгө пайдам тийсе, ошол мен үчүн кубаныч.
– Жашоодогу девизиңиз?
– “Ийилгенге ийилгин,
Атаңдан калган кул эмес.
Керкейгенге керкейгин,
Кудаяр хандын уулу эмес“,- деген сөздү баалайм.

Маектешкен Улан МАМБЕТОВ



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: