Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Чолпонбек Абыкеев: «БРИЛЛИАНТ ЖЫЛАНДЫН ӨЗГӨЧӨ СЫРЫ БАР»

№424 17-23-декабрь, 2010-жыл.


Бейне

Биздин каарман адабият айдыңында из салганга, беш баланы тарбиялап өстүргөнгө, эркин гезит ачканга, атүгүл ажого кеңешчи болгонго да жетишкен. Легендарлуу “Бриллиант жыландын” автору Чолпонбек Абыкеев назарыңыздарда.

КААРМАНЫБЫЗ ТУУРАЛУУ
– Туулган жылыңыз...
– 1957-жылы 16-августта Кочкор районундагы Ормон-Хан айылында туулгам. Жылым – Тоок, жылдыз белгим – Арстан.
– Боюңуз, салмагыңыз...
– Боюм – 190 сантиметр, салмагым – 100 килограмм.
– Сиз баалаган музыка...
– Классикалык музыкалардан, күү уккандан рахат алам.
– Кандай тасманы тажабай көп ирет көргөнсүз?
– Орустардын “Москва көз жашка ишенбейт” тасмасын.
– Спорттун кайсы түрү менен машыгасыз жана машыккансыз?
– Жаш кезде баскетболду жакшы ойночумун. Кийин “Бриллиант жыланды” жазганда чыгыш мушташы менен машыгып калдым. Азыр эртең менен бир аз чуркап коём.
– Чарчаганда кантип эс аласыз?
– Жайында тоого булак боюна барып, машинамдын эшик-тере­зелерин ачып коюп эки саат уктап алсам эле сонун эс алып калам.
– Акыркы жолу эмнеге аябай кубандыңыз?
– Төрт ай мурун неберелүү болгондо кубандым. Атын Манап деп өзүм койдум.
– Мүнөзүңүзгө кандай баа бересиз?
– Мүнөзүмдү сууга салыштырам. Суунун алдын бөгөп коюуга мүмкүн эмес. Баары бир жырып кетет. Кайната берсең, колуңду күйгүзүп жиберет. Тоңдуруп алсаң, эриши тозок. Эгерде өз пайдаңа пайдалансаң, сен каалагандай болот.

– Агай, редакциябызга куш келипсиз!
– Рахмат.
– Балалык бардык нерсенин башаты болот эмеспи. Атактуу жазуучубуздун балалыгы кандай жагдайда өткөнүн билгибиз келет.
– Менин ата-энем көп жылдар бою тоодо жүрүп мал баккан адамдар болгон. Апамдын айтуусунда, тоодо толгоосу кармап калып, Ормон-Ханга жетпей, булактын боюнда төрөлгөн экем. Мектеп жашына келгенимде гана айылга түштүм. Катар-катар салынган үйлөрдү биринчи жолу көргөндө таңданып, атамдан "эмнеге булардын үйлөрү жакын? Алардын малы бири-бирине кошулуп кетпейби?" деп сураганым эсимде.
1-классты бүткөндө кайра тоого кеттим. Ошондо колума “Каныбек” романы туш келип, үч ай бою ошол китепти окуп бүтүп, күзүндө агайыма айтсам, таптакыр ишенбей, таң калган эле. Азыр ойлосом, китепти жарым-жартылай эле түшүнсөм керек. Бирок китепкөйлүгүм өмүр бою калды. 6-классымда журналист тууралуу бир китеп окуп, журналист болом деп дегдедим да калдым. Атама фотоаппарат саттырып алып сүрөт тартып, макала жазып, өзүмдү журналистмин деп жарыялап салдым. Жаштын тилегин берет экен, минтип сизге интервью берип отурам.
– Атактуу “Бриллиант жылан” романы көп жылдар элди кызыгуу торуна чырмады. Ушул китептин жаралыш тарыхын айтып берсеңиз...
– Ириде чыгарма табышмакка оролгон болушу керек. Романда ошол сыр катылган. Бриллиант жылан эмес, чындыгында, алтын жылан. Жаралуу тарыхына келсек, менин бир тууган агам тентектик кылып түрмөгө түшүп, Молдовановкада отурган. Ал “авторитет, положенец” эле. Кичине кезимде алардын үйүндө көп жүрүп калдым. Мени бала деп маани бербей, үйүнө чогулган таасирдүү адамдар өз ара “алтын жылан бул жылы баланчанын колунда дейт, түкүнчө алып кетиптир” деп сүйлөшүп калышчу. Зирек болсом керек, бул нерселер көкүрөгүмдө калган экен.
Көлдөгү бир үй-бүлөнү бүтүн­дөй атып кеткен окуя болбоду беле. Ошол жылдары сенсация жараткан окуя китептин өзөгүн түзгөнү эмнеден?
– Ошол райондун прокурору менин өкүл атам эле. Ал ошол окуя тууралуу: “Кызык, мындай кылмышты көргөн эмесмин. Акча да, алтын да каалашынча чачылып жаткан экен. Бирок эч нерсеге тийбептир. Алтын жыланды издеген окшойт”,- деп калды. Баягы кичине кезимдеги окуялар эсиме түшүп, кызыгып калдым. Изилдеп отуруп ушул чыгарманы жараттым.
– Демек, алтын жылан бар экен да...
– Бар. Ал жылан кумар оюндарын мыкты ойногон адамдын символикасы катары белгилүү дешет.
– "Бул китеп менен Абыкеев байыган" дешет. Ошол чынбы?
– “Бриллиант жылан” 75 миң нуска менен басылып, 3 миллион сомго жакын киреше алып келди. Мени, үй-бүлөмдү, “Аалам” гезитин 15 жылга жакын бакты. Демек, байыган деген сөздүн чындыгы бар.
– Кызыкканым, кандай учурларда чыгарма жазасыз?
– Менин эргүү күтүп эркелегендей убактым болгон жок. Билесиз, гезит конвейер сыяктуу эмеспи. Чыгарма жазып, ошол эле учурда гезиттин макалаларын жазып, чыгарганга жетишишим керек эле. Негизи, мен чыгармаларыма өтө кызганчаак окшойм. Жакшылап бышырмайынча жарыкка такыр чыгара албайм. Алгач көп жылдар бою мээме жазып алам. Кийин агын суудай эле атырылып кагазга түшө баштайт.
– Эми жеке жашооңузга келсек. Ар бир күчтүү эркектин аркасында аялзаты турат эмеспи. Үй-бүлөңүз тууралуу айтып берсеңиз...
– Келинчегим Калбүбү менен Таласта иштеп жүргөндө таанышып калгам. Эжелерим аны тамашалап “келин кылып алабыз” дей беришчү экен. Таанышып, бир-эки жолу жолуккандан кийин ала качып кеткем.
– Сүйлөшүп эле алып келсе­ңиз болбойт беле?
– Калбүбү да орус мүнөз, кыйынсынган кыз экен. Мен дагы ааламга батпай, кыйын болуп турган кезим эле да. Эжем “булар кыр көрсөтүп, сынашып, көпкө барып калышат. Андан көрө ала кача берели” деп ойлоду окшойт. Ошентип, биздин сүйүүбүз үйлөнгөндөн кийин катуу башталган. Минтип 27 жылдан бери бактылуу жашап келе жатабыз. Ортобузда 3 кыз, 2 уул бар. Жакында чоң ата болуп, бир толкунданып алдым.
– Саясатка аралашып кал­ды­­ңыз...
– Саясат туруктуу жана убактылуу болуп экиге бөлүнөт. Туруктуусу – мекенди сүйүү, элге кызмат кылуу, инсандык парз. Убактылуусу – кайсы бир топтун же бийлик өкүлүнүн кызыкчылыгы. Мен азыркы саясаттан өз ордумду көрбөдүм. Ошондуктан аралашкым келбейт. Бирок туруктуу саясатымды жүргүзүп келем.
– Курманбек Бакиевдин ке­ңеш­чиси болуп иштеп кал­дыңыз. Адам катары экс-прези­дентке кандай баа бересиз?
– 2005-жылы көтөрүлүштүн алдында болдум. Курманбек Салиевич менен иштешкен 3 жыл ичинде бийликте анын бир да жакыны жок эле. Эми ал кеткенден кийин табакташы деле, таптакыр билбеген адамдар деле жерден алып көргө салып жатышат. Мен анте албайм. Адамгерчиликтүү, кичи пейил адам катары эсимде калды. Ошол жылдары апам каза болду. Адатта кечирээк келчү президент эрте келип мага көңүл айтып, айылыма жөнөткөнү эсимде. Уулу Максим саясатка аралашпаганда, балким, баары башкача болмок.
– Манаcтын Кароол-Дөбө­сүнөн казына табылат деген имиштер бар эле. Ошол окуянын аягы эмне болду?
– Ал жакта да саясий оюндар башталып кетти. Негизи, 16 метр казыш керек эле. 15 метр казылгандан кийин токтотууга туура келди. Жеке пикиримде, ал жерден казына табылбаса да, археологиялык табылга тапсак, чоң жеңишибиз болмок.
– Пир туткан жазуучуңуз ким?
– Жыл өткөн сайын адамдын табити да өзгөрөт экен. Чындыгында, көп китеп окуп, менин да табитим өзгөрдү. Өзгөрүлбөгөн бир гана нерсе, Чыңгыз Айтматов мен үчүн ошол бийиктигинде гана кала берди. Ал менин абдан сыйлаган жазуучум.
– Канча мамлекетте болгонсуз? Ошол элдердин арасынан кыргыз эли эмнеси менен айырмаланат?
– Чындыгында, көп жерлерде болдум. Менин оюмча, кыргыздай ток пейил, меймандос калк жок. Жаман жагы – ээрчиме калкпыз. Бирде немистердей так болгубуз келет. Же япондордой акылдуу болсок дейбиз. Өзүбүздөгү улуулукту, рухту сезбей, башка элдин жаман илдетин тез жуктуруп алабыз.
– Маегиңизге рахмат. Сизден да­гы мыкты чыгармаларды күтө­бүз.

Нуржамал Жийдебаева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(9)
18.12.2010. 14:31 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
98
Катталган:
22-05-2008
Соӊку аракети:
14-06-2014 17:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Алма-Ата
0
Менин байкем!!! Мен дагы Орман Хан айылынанмын,уруубуз да бир,аяш атамды бир тууган иниси:)) Мен абдан сиз менен сыймыктанам,Бактылуу болунунуз!!!Ишинизе ийгилик!!
19.12.2010. 10:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
122
Катталган:
19-12-2010
Соӊку аракети:
17-03-2018 09:03
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен ушул китепти олло жакшы коруп окугам абдан кызыктуу, тушумо чейин кирген .
19.12.2010. 12:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
05-08-2010
Соӊку аракети:
26-03-2015 00:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Мен үчүн кыргызда чыныгы жазуучу экөө эле. Анын бири Ч. Абыкеев, чыгармаларынын мааниси аябай терең анан жөнөкөй. Бриллиант Жыланды кино кылып чыгаруу менин мечтам. 200 млн долларга мыкты актерлор менен мыкты режиссер менен дүйнөлүк деңгээлге чыга турган чыгарма.
20.12.2010. 10:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
153
Катталган:
26-05-2008
Соӊку аракети:
19-07-2018 08:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
0
Бриллиант жылан убактылуу эле элдин кызыгуусун жарата алды, мумкун агай жеткиликтуу денгээлде чыгарманы жарата албагандыр...? Азыр эмне менен алектенет болду экен?
21.12.2010. 08:44 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
42
Катталган:
26-03-2010
Соӊку аракети:
24-02-2012 11:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Макаланын аталышы кызыктуу экен. Бирок мааниси жок. Эч кандай брилиант жыландын сыры айтылган деле эмес. Просто интригу придумали.
14.07.2011. 06:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
04-12-2010
Соӊку аракети:
31-07-2018 10:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Кызы жакшынакай экен...
23.02.2015. 11:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
16-12-2013
Соӊку аракети:
21-09-2018 03:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
токтогул
0
Админ бриллиант жыланды толук кайсы жагынан окусак болооот
23.02.2015. 11:38 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4715
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
20-09-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
i_see_you, саламатсызбы!
Төмөнкү шилтеме менен өтүңүз:
http://www.super.kg/superstan/index.php?showtopic=50199
09.10.2015. 22:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
27-12-2014
Соӊку аракети:
30-01-2016 01:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Мүмкүн болсо агайдан ушул "Бриллиант жылан"чыгармасы жөнүндө,анын уландысы барбы,азыркы жазып жаткан чыгармалары жөнүндө маек курсаңыздар жакшы болоор эле
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: