Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧОҢ БОКСТУН ТИРҮҮ ЛЕГЕНДАСЫ МАЙК ТАЙСОН

№247 27-июль-2-август, 2007-ж.


Өзүнүн темирдей соккулары менен бир канча жыл рингде укмуш ажиотаж жаратып, чыныгы шоуну көрсөтүп келген Майк Тайсон 2005-жылы чоң спорт менен биротоло кош айтышканын билдирген эле. Майк өз өмүрүнүн 20 жылдан ашыгын бокско арнап, профессионалдык рингде эле айыгышкан 50 таймашты башынан өткөргөн. Анын 44үндө нокаут менен жеңишке жетишсе, 6сында утулууга дуушар болгон. Эмесе, Майктын спорттук карьерасы менен жакындан таанышуу үчүн артка бир кылчайып, анын урунт­туу учурларын көз алдыбыздан өткөрсөк...

1966-жыл. 30-июнда Майк Нью-Йорк шаарында жарык дүйнөгө келген. Тилекке каршы, ал төрөлгөнгө чейин эле атасы алардын үй-бүлөсүн таштап кетип калган. Ал эми жалгыз бой калган эне Майк менен бирге анын агасы жана карындашын алып, кара терилүү адамдар отурукташкан Нью-Йорктогу райондордун бирине көчүп келет. Үйбүлөнүн финансылык абалы жарды болгонуна байланыштуу, ысык суусу жана жылуулугу жок үйдө бир канча жыл жашоолоруна туура келет.
Майк бала чагында башкалардан өзүнүн жумшак мүнөзү менен айырмаланганынан улам коңшу балдары жана классташтары аны дайыма уруп-согуп, мазактап, апасы берген тыйындарын тартып алышчу.

1977-жыл. Тайсон 11 жашка чыкканда анын жашоосунда чукул бурулуш болот. Майктын эскерүүсүндө, ал тынчтыктын символу болгон көгүчкөндөрдү багууну жакшы көргөн. Күндөрдүн биринде көчө “бандасынын” башчыларынын бири, андан бир топ жаш улуу бала Майктын колунан көгүчкөнүн тартып алып, башын жулуп таштайт. Мындай көрүнүштү карап тура албаган Тайсон жинденип, жанындагы баланы аябай сабап салат. Майк дал ушул эрдигинин арты менен көчөдөгү жаш “бандиттер” арасында кадыр-баркка ээ болуп, алардын катарын толуктап, чөнтөккө кол салууну, дүкөндөрдү тоноону үйрөнө баштайт.

1978-жыл. 12 жашында өспүрүм курактагы темир муштум бирөөнүн чөнтөгүнө колун салам деп кызыл шапкечендердин кылтагына түшүп, балдардын түзөтүү колониясына жиберилет. Тайсондун айтымында, тартип бузган балдарды түз жолго салууга үгүт жасоо үчүн барган легендарлуу мушкер Мухаммед Али менен жолугушкан соң Майк бокс менен машыгуу тууралуу ойлоно баштайт.

1979-жыл. 13 жашында теңтуштарынан күч жагынан өзгөчөлөнгөн өспүрүм жаш кылмышкерлердин атайын мектебине жөнөтүлөт. Бирок, Майк анда да тартип бузуп, карцерге жайгаштырылат. Төрт дубалдын ичинде камалып, бук болгон Майк анда дене тарбиядан сабак берген мурдагы боксёр Бобби Стюарт менен кездешүүнү суранат. Стюарт келгенде Майк ага мушкер болууну каалаганын билдирген, бирок, Бобби Тайсондун тартипти бузбай, сабагына көңүл бурса гана машыктыраарын айткан. Алдыга коюлган дал ушул шарт Майкка кандайдыр бир таасирин көрсөтсө керек. Анткени, окууда теңтуштарынан бир кыйла артта калган Майктын билим алуусунда жылыштар байкала баштаган. Ал бокс менен машыгууга баш-оту менен кирип, ошол учурда “Алтын мээлей” мелдешинин жеңүүчүсү болгон өзүнүн машыктыруучусу Бобби Стюарт менен ринг үстүнө чыгып, аны бир нече жолу жеңип алат. Мындайды байкаган Бобби шакирти устатынан өтүп кеткенин түшүнүп, ага чоң рингге жол ачып берүү максатында эки дүйнөлүк чемпионду тарбиялап өстүргөн легендарлуу машыктыруучу Касу Дамато менен тааныштырат. Касу Майкты көрөөрү менен эле: “Буга окшогон жаш кылмышкерлерди эмне менен багасыңар?”- деп кызыгып сураган. Анткени, 13 жаштагы Майктын салмагы 80 килограммга жетип, булчуңдары кадимкидей чыгып калган эле. Бир канча убакыттан соң Майк Даматонун үйүнө көчүп келип машыга баштайт. Тайсондун энеси көз жумгандан кийин машыктыруучусу анын документтерин өзүнө которуп, Майкты багып-өстүрүү жүгүн моюнуна алат.

1981-жыл. Темир муштум 15 жашында “боксту сүйүүчүлөр” рингинде 25ке жакын беттешүү өткөрүп, анын 6сында жеңилүүгө дуушар болуп, машыктыруучусу күткөн ийгиликти жарата алган эмес.

1984-жыл. Тайсон АКШнын Олимпиадалык курама командасына талапкер катары киргени менен эки жолу тең Генри Тиллманга утулуп, Олимпиада оюндарына барбай калат. (Генри Олимпиадада чемпион болот, бирок, кийинчерээк Тайсон менен болгон матч реванштын 1-раундунда эле нокаутка кетет).

1985-жыл. 6-март күнү Майк алгачкы жолу профессионалдык рингге эч кандай музыканын коштоосу жана халаты жок эле чыгып, 1-раундда эле атаандашын нокаутка жө­н­ө­төт. Ушул жылы 15 беттешүү өт­кө­рүп, бардыгын беттеш убактысы бүтө электе эле жеңип чыгат. Спорт адистери: “Дамато оор салмактагы идеалдуу боксёрду тарбиялады. Эми дал ушул адам дүйнө чемпиону болот”,- деген пикирлерин ортого сала башташкан. Тилекке каршы, анын машыктыруучусу Майктын дүйнө чемпиону болгонун көрбөй, ошол жылы 77 жаш курагында дүйнөдөн кайтат. Өз атасындай болуп калган Даматонун өлүмү Майк үчүн оор жоготуу болуп, аны чоң кайгыга салат.

1986-жыл. 22-ноябрда Тайсон бокстун тарыхында эң жаш дүйнө чемпиону аталат. Жыйырма жашында эле бокстошкондордун дээрлик бардыгын нокаутка кулатып, өз буттары менен рингден кеткен атаандаштарынын санын азайткан.

1987-жыл. 22-июнда бирөөнү муштап салгандыгы үчүн Майк камакка алынат. Бирок, 105 миң доллар төлөгөндөн кийин иши жабылып, эркиндикке чыгат.
1-августта Тони Таккерди жеңип, Майк оор салмак боюнча бокстогу 3 титулдун ээси болуп калат. Бул убакта Тайсондун атаандаштары рингге аны жеңүү үчүн эмес, аны менен мушташууга чыккандыгы үчүн миллиондогон гонорарларды алып турушкан. Себеби, темир Майктын соккусуна кабылгандардын мээси чайкалып, көзү айланып, 3 раунддан ашык убакыт бутунда тура албай калышкан.

1988-жыл. 9-февралда Майк Робин Гивенс аттуу актрисага үйлөнөт. Бул нике дүйнө чемпионунун боксёрдук карьерасына жана психологиялык абалына терс таасирин тийгизген. Себеби, анын жубайы Майк туура эмес сүйлөп койсо эле элдин көзүнчө аны бетке чабууну адат тутуп алган. Акырында эси жок аялынын мүнөзүнө чыдабаган мушкер аны менен ажырашып тынган. Акылсыз сүйүктүү­сүнөн айрылганынан улам стресске кабылган Майк өзүн-өзү өлтүрүү үчүн машинасы менен атайын даракты сүзүп, мээсин катуу чайкап алат.

1990-жыл. 11-февралда Японияга барып, өзүнүн чемпиондук титулун Жеймс Дугласка алдырып коёт. Бул жеңилүү сенсациялуу окуялардын бири болуп калат.

1991-жыл. 18-июлда кара терилүү айымдардын “Американын кара сулуусу” сынагынын катышуучусу Дезире Вашингтон менен таанышат. Экөө Майктын машинасы менен көчө кыдырган соң мушкердин үйүндө түнөп калышат. Бирок, Дезире: “Майк мени зордуктады”,- деп сотко арызданат. Экөөнүн сүйүү кумары эки тараптын каалоосу менен болгонуна карабай, сот Тайсонду 6 жылга эркинен ажыратып жиберет.

1995-жыл. Бирок, берилген мөөнөттүн аягына чыкпай 3 гана жыл түрмөдө отуруп, 25-мартта ислам динин кабыл алып, эркиндикке чыгат. 19-августта эркиндикке чыккандан кийинки алгачкы беттешүүсүн Макнили менен өткөрүп, 89 секунданын ичинде атаа­ндашын 2 жолу нокдаунга жиберип, темир Майк күчтөн тая электигин эл аралык коомчулукка далилдеп көрсөтөт.

1996-жыл. 7-сентябрда Майк Тайсон Леннокс Льюис менен беттешүүдөн баш тарткандыгы үчүн Леннокско 4 миллион доллар төлөп берет.
9-ноябрда Эвандер Холлифилд менен бокстошуп, 11-раундда андан техникалык нокаут менен утулуп калат.

1997-жыл. 19-апрелде Майк Моника Тернер аттуу айым менен тагдырын байлайт.
28-июнда Холлифилд менен матч реваншка чыгып, Эвандер Тайсонду бир нече жолу башы менен сүзгүлө­гөндүгү үчүн 3-раундда Майк анын оң кулагын тиштеп жулуп алган. Бирок, врачтар Эвандерди текшерген соң ага беттешүүгө уруксат беришкен. Бир канча убакыттан кийин Тайсон кайрадан Эвандердин соо калган сол кулагын тиштеп алганда беттеш токтотулган. 9-июлда атлетикалык комиссия Тайсондун жогорудагыдай жоругу үчүн анын боксёрдук лицензиясын тартып алып, 3 миллион доллар айып салып коюшат.

1998-жыл. 5-мартта Майк өзүнүн промоутери Дон Кингди “бирге иштешкен убагында көптөгөн зыяндарды алып келген” деп күнөөлөп, “100 миллион доллар компенсация төлөп берсин” деп аны сотко берет.
31-августта Тайсон жол чыракта токтоп турган кезинде башка машина келип артынан сүзүп алса, сыртка чыга калып, анын айдоочусун ур-токмокко алат.
19-октябрда атлетикалык комиссия Майктын боксёрдук лицензиясын кайтарып берет.

1999-жыл. 5-февралда жогоруда айтылган айдоочуга кол көтө­ргөндүгү үчүн 3 айга темир тор артына айдалып, 200 сааттык коомдук иштерге тартылат.

2002-жыл. 18-январда 2 балалуу болууга жетишкен экинчи жубайы Моникадан да кол үзөт.
22-январда Тайсон менен Льюис пресс-конференция өткөрүп жатканда Тайсон Льюистин жансакчысын бир уруп жыгат. Бирок, ош­ол замат Льюистин муштум менен жооп берген катуу соккусуна кабылат. Мушташ убагында Тайсон Льюистин бутун тиштеп алууга үлгүрөт.
25-мартта эки дөөнүн беттешүүсү өтүп, 8-раундда Льюис Тайсонду утуп чыгат. Экөөнүн таймашына сатылган билеттердин жалпы суммасы 23 миллион долларды түзгөн.

2003-жыл. 11-августта Тайсон 300 миллион долларын коротуп салганын жана банкротко кабылганын айтып чыккан.

2004-жыл. 30-июлда көп деле белгилүү эмес британиялык мушкер Дэнни Уилямстан Тайсон жеңилип, жылдызы жанган убактысы өтүп бараткандыгынан кабар берет.

2005-жыл. 11-июнда ирландиялык Кевин Макбрайд менен беттешип, 7-раундда Майк атаандашы менен бокстошуудан баш тартып, өзүнүн спорттук карьерасынын аяктаганын калың элге минтип угузган: “Мен үчүн бокс 1990-жылы эле бүткөн. Бирок, мен өзүмдү-өзүм алдап, акча үчүн гана рингге чыгып жүрдүм. Себеби, мен кыздарды жакшы көрчүмүн, алар болсо акчаны жакшы көрүшчү. Ички дүйнөм­дөгү мурдагы от-жалынды азыр сезбей калдым. Ошондуктан, Макбрайд сыяктууларга утулуп, өзүмдүн сүйүктүү спортумду уят кылбастан, бокс менен кош айтышам”,- деген сөзүн ортого салган.

2006-жыл. 20-октябрда акча табуу максатында дүйнөлүк турнеге кетип, ар кайсы өлкөлөрдү кыдырууну баштаган.
19-ноябрда бокс боюнча бир кездеги абсолюттук чемпион Майк Тайсон айымдарды жыныстык жактан канааттандыра турган эркектердин сойкуканасында иштөөгө макулдугун берген.

2007-жыл. Ушул жылдын январь айында түнкү клубдан чыгып келе жаткан Майк баңгизат менен кызыл шапкечендердин колуна түшүп, АКШнын аймагынан чыкпоо тууралуу эскертүү алган. Бирок, соту ушул күнгө чейин боло элек.
Тайсондун жүрүш-турушу, кылык-жоругу коомчулук тарабынан сындалып келсе да, спорттун туу чокусуна чыгууда Майк дагы турмуштун ар кандай кыйынчылыктарын башынан өткөрүп келгенин айтып коюшубуз керек. Боксту сүйбөгөн­дөрдүн да эсинде Мухаммед Али менен Майк Тайсондун ысымдары сакталып кала бермекчи. Тайсондун рингден кеткени бокс дүйнөсүндө бир жылдыздын өчкөнүнөн кабар берет. Бирок, бири кетсе, анын ордуна экинчиси сөзсүз келет эмеспи. Алардын канчалык деңгээлде экендиги башка сөз. Анткени, жылдыздардын баары эле бирдей жанып, айланага окшош жарыкты тартуулай алышпайт. Майк болсо бокс дүйнөсүндөгү жаркыраган жылдыздардын бири экендигин эч ким тана албайт.

Даярдаган Улан Мамбетов



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: