Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МУЗЫКАНЫ КАТУУ КОЮП УГУУНУ СҮЙСӨҢ, КЕРЕҢ БОЛОСУҢ

№247 27-июль-2-август, 2007-ж.


Учурда кичинекей аудиоплеерлер, анын ичинде mp3-плеерлери популярдуу. Көчөдөбү, коомдук унаалардабы, айтор, кайда болбосун, аудиоплеерлерден музыка уккан жаштарга учурайсың. Бирок, тамеки кутуларындагыдай болуп, жакында плеерлерде да денсоолукка зыяндуулугу тууралуу эскертүү пайда болуусу ыктымал. Ант­кени, окумуштуулардын изилдөөлө­рүнө таянсак, плеерлердин айынан музыка сүйүүчүлөр, өзгөчө жаштар кереңдикке кабылуу коркунучуна кептелишүүдө.

Угууңду сакта!
Окумуштуулар “музыканы катуу коюп узакка угуу угуунун бузулушуна, алтургай кереңдикке алып келет” деп олуттуу түрдө эскертишет. Эгер эски плеерлерде үндү жогорулатканда үн жаман угулуп, катуу укканга мүмкүн болбой калса, жаңы чыккандарында үндү жогорулатууда сапаты бузулбайт. Үнүн болушунча катуу коюп, узакка угууга шарт түзүүдө, музыканы катуу угууда кулактын угушу эмне үчүн бузулушу мүм­күн? Бул суроого төмөн­күдөй жооп бермекчибиз.
Кулактын ички бөлүгүндө атайын клеткалар бар. Алар үн боюнча маалыматтардын мээге өтү­шүнө жардам берет. Дал ошол клеткалар катуу үндүн таасиринин астында бузула баштайт да, акырында кайра ордуна келгис болуп бузулуп тынат. Катуу үндөн, мисалы, концерттеги жаңырган үндөрдөн, мылтыктын же “Тез жардамдын” сиренасынын үнүнөн кийин угуу мокой түшүп, башка үндөрдүн деңгээли жай болгонсуп сезиле тургандыгын байкасаңыз керек. Бул жогоруда айтылган клеткалардын бир аз бузулууга дуушарлануусунун жыйынтыгы. Бирок, алгач мындай катуу үндөрдөн соң ал клеткалар ордуна келип калат. Бирок, катуу үндөрдү узакка угуу күндөн-күнгө улана берсе же абдан катуу үндү адам бир нече саат бою тынымсыз укса, анда адам керең болуп калат.

Кулакка жагымдуу жана адамды чарчатуучу үндөр
Адамдар үчүн үндүн бийиктигинин 10-20 децибел тегерегинде болгону жагымдуу. Мындай деңгээлдеги үнгө чөптүн шуудурашы, адамдардын шыбырашып сүйлөш­көндөгү үндөрү кирет. Ал эми чымчыктардын сайраган үнү 30-40 децибелге, адамдардын кадимкидей сүйлөш­көндөгү үнү 60 децибелге чейин жетет. Мындай деңгээлдеги үндү укканда адамда тынчсыздануу пайда болот. 50-80 децибел деңгээлдеги үндөр, мисалы, фендин, коңгуроолуу сааттын үнү адамдарда кыжыр келүүнү пайда кылып, кан басым жогорулайт, жүрөккө кан аз барып калат. Чаң соргучтун, борбордук көчөлөр­дөгү ызы-чуулуу үн (90-100 децибел) чарчоону тездетип, ишке жөндөмдүү­лүктү азайтат. “Тез жардамдын” сиренасынын, мылтыктын үнү 130 децибелге жетип, кулакта оорутууну жаратып, алтургай угуудан айрып да коё алат. Заманбап аудиоплеерлердин үнү болсо 120 децибелге чейин жетет. Бул – бензин менен иштөөчү араанын үнү­нөн да бийик дегендик. Анан адамда кантип угуусунан айрылуу коркунучу чыкпасын? Плеерден музыка угуунун коркунучу – угуунун тө­мөндөгөнү дароо билинбегенинде. Жыйынтык бир нече жылдан кийин гана билинет жана угууну калыпка келтирүүгө болбойт. Андыктан, замандаш, музыканы сүй­сөңүз да, чени менен жайдан угуңуз. Жаш кезде эле угуудан айрылып, майыптардын катарын толуктап калбаңыз.

УЧУУЧУ «ТЕРРОРИСТТЕР» ЖЕ ЧИРКЕЙ ААРЫ ЧАККАНДА ЭМНЕ КЫЛУУ КЕРЕК?
Жыл мезгилдеринин ичинен бейиш саналган жай айы кемчиликтерден куру эмес. Классик акындардын бири айткандай, аптап, чиркейлер, чымындар... Ушундай учуучу “террористтердин”, чиркей, аарылардын чакканынын канчалык деңгээлде коркунучу бар жана чакканда эмне кылуу керек? Бул суроолорго төмөн­кү макала жооп бермекчи...

Чиркейден коргоно бил
Чиркей анчалык зыянсыз жандык көрүн­гөнү менен анын чакканынан аллергияга ар бир онунчу адам кабылат. Ал эми жапайы аарынын чагышы анафилактикалык шокко (дароо келип чыгуучу аллергиянын түрү, мында артериалдык кан басым төмөндөп, жашоого эң керектүү органдарды кан менен жабдуу начарлап, адамдын өмүрү коркунучка кептелет) дейре жеткизүүсү мүмкүн. Өзгөчө саздуу жерде жашагандар жайы менен чиркейден азап тартышат.
Аллергиялык реакцияда чаккан жердеги ысыткан кичинекей чекит күйүккө окшош, ичинде суюктук бар ыйлаакчаларга өсүп жетет. Адамдын организми териге түшкөн чиркейдин шилекейине дал ушинтип жооп берет. Эгер чиркей чоң адамды 100 иретке жакын чакса гана адамда кан соргучтарга каршы иммунитет пайда болот. Ага чейин адам чиркейлерден айласыз коргонуусу керек. Чымын-чиркейлер үйгө кирбеш үчүн терезе, форточкаларга коргоочу торлорду тарткан оң. Үй ичине фумигаторду колдонуу жакшы. Аны токко туташтырганда анда жайгашкан атайын пластина же кичинекей флакондогу суюктук бууланып, чиркейлерди жок кылат. Табият коюнуна чыкканда болсо, күйгөндө жыты чымын-чиркейлерди кубалоочу спиралды колдонгон туура. Ошондой эле чымын-чиркейлерден сактоочу аэрозолдорду колдонуу да оң. Чиркей чаккандан кычышкан жерди тырмап отуруп, терисин сыйрып жибербөө керек. Анткени, инфекция кирип, чаккан жер жарага айланып кетет.
Кээ бир өсүмдүк­төр жыты менен чымын-чиркейлерди кубалайт. Алар: лаванда, герань. Ошондуктан, кайсы бөлмөдө көп отурсаңыз, ал жерге аталган гүлдөрдү коюп койгонуңуз туура.

Чиркей чакканда эмнелер жардамга келет?

  • Кычыштырууну басуу үчүн кайнаган соң бир аз суутулган сууга бир чай кашык соданы кошуп, анан чаккан жерди жуу же сүртүү керек.
  • Кайнап, сууп калган жарым стакан сууга фурацилиндин таблеткасын салып эзип, муздаткычка бир аз коюу керек. Анан бинтти ага малып, чаккан жерге басуу зарыл. Чаккан жер 1 суткадан кийин да кычыштырса же сезгенип, шишип кетсе, аллергологго кайрылуу кажет. Анткени, мындайда атайын маздар же таблеткалар колдонулат.
  • Чаккан жерге зелёнка же фукорцин сүйкөсө да жардам берет.

Аары чакса...

  • Аарылар чакканда ийнесин дароо алып салуу керек. Болбосо уусу толук бойдон денеге өтүп кетет.
  • Чаккан жерге музду же муздак суу куюлган бөтөл­көнү басуу керек.
  • Марганцовка кошулган муздак сууга (өңү мала-кызыл болуусу шарт) бинтти малып, чаккан жерге басуу кажет.
  • Кыргыздын элдик медицинасында сүзмө, айран сыйпоо да колдонулат.
    Аары чаккан жер бат эле шишип чыгат. Кээ бирлерде болсо чаккан жер шишиген соң бардык денесин күйүктөгүдөй болуп ичинде суюктук бар ыйлаакчалар каптап кетип, денеси кычышат. Адегенде эле көздүн сурмасы, ооз, кулак, алакан, таман жапа чегет. Үнү чыкпай калат. Дем алуусу кыйындайт, алтургай муунган сыяктуу абал келип чыгат. Аталган белгилер – аллергиянын белгилери. Кээде адам анафилактикалык шокко кабылат. Айтып кете турган нерсе, аллергиялык реакцияга жана анафилактикалык шокко көбүнчө иммунитети начарлар кездешет. Андыктан, иммунитетти чыңдоонун ролу зор.

Эмнелерди эске алуу зарыл?
Аары чакканда аллергияга кабылгандар балды жебөө­лөрү зарыл. Кыям кайнатып жаткан жерде аарылар көп топтолгондуктан, андай жерден качуулары зарыл. Аары жакындаганда ызы-чууга түшүп, колдорун шилтегилебестен, тынч туруп калып, аары учуп кеткиче күтүү керек.

Даярдаган Канымжан Усупбекова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: