Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Ерлан Сержанулы: «ЭЛ АРАЛЫК ТҮРК ОЮНДАРЫ – ТҮРК ЭЛДЕРИНИН ТРИУМФУ»

№436 11-17-март, 2011-жыл


Жакында Кыргызстанда Олимпиада оюндары менен Азия оюндарынан кем калышпаган чоң эл аралык мелдеш өтөт. “Түрк оюндары спорттук мелдеш гана эмес, ал – түрк маданияты менен этносунун триумфу”,- дейт уюштуруучулардын бири, казакстандык меценат Ерлан Сержанулы. Бул маекти окуганда сиздерде жылмаюу, сыймыктануу жана сыйлоо сезими жаралса, ажеп эмес.

– Ерлан мырза, Түрк оюндарын уюштуруу идеясы качан жаралган?
– Түрк оюндарын өткөрүү идеясынын жаралышы 2006-2007-жылдарга барып такалат. Досторум, санаалаштарым болуп ойлончу элек, “эмнеге биздин, түрк элдеринин бирдиктүү бренди жок?” деп. “Биздин кылымдарды карыткан бай тарыхыбыз, өчпөс мурастарыбыз бар го. Качанкыга чейин меймандос болуп, бирөөлөрдү ойлоп, өзүбүздү ойлобой жүрө беребиз?” деп ушундай ишти баштоону чечтик. Анан тар чөйрөдө улуттук оюндар боюнча чакан мелдештерди уюштура баштадык. Биз аларды видеого тартып, интернет булактарына жүктөчүбүз. Айрымдарын Европага алып барып көрсөткөн күндөрүбүз да болгон. Бирок оюндардын идеясы пайда болору менен эле дароо эл аралык деңгээлге жулунган жокпуз. Идеяны бышырып, жергиликтүү мелдештерди өткөрүп көргөндөн кийин гана өнүктүрүүнү чечтик.
Расмий түрдө бийлик өкүлдөрүнө да кайрылдык. 2-февралдагы Кыргызстан менен Түркиянын өкмөт башчыларынын жолугушуусунда Түрк оюндары колдоого алынары тууралуу айтылды.
Ошентип, бүгүнкү күндө Түрк оюндары өзүнүн логикалык аягына чыгып, биринчи Эл аралык Түрк оюндарын өткөрүү алдында турабыз.
– “Эмнеге Кыргызстан?” деген суроо туулат экен...
– Биринчиден, Ысык-Көл биринчи Түрк оюндарын кабыл алууга татыктуу. Ал – түрк дүйнөсүнүн керемет жерлеринин бири. Бай тарыхка жана кооз жаратылышка ээ. Түрк оюндарынын тушоосун кесүү үчүн Көлдөн өтөр жер жок. Ошондуктан Көлдү тандадык. Экинчиден, оюндарды өткөрүү үчүн Кыргызстанда бардык мүмкүнчүлүктөр бар. Андыктан биз бул жактабыз.
– Түрк оюндарын Олимпиада менен Азиадага теңей албайбыз. Ошентсе да өзгөчөлүгү бар экендиги белгилүү. Бул тууралуу эмне дей аласыз?
– Бул мелдеш өзүнчө эле чоң той болот. Болгондо да баарынын колу жете турган той. Мисалы, Олимпиада оюндарына баруу баарынын эле колунан келе бербейт. Анын үстүнө таймаштар ачык асман алдында, көл боюнда өтөт. Кирүү акысыз. Ал үчүн бир да кыргыз акча сурабайт. Каалоочулар мелдеш учурунда келип, боз үй тигип, үй-бүлөсү менен кызуу таймаш көрүп, эс алып кетишсе болот. Дагы бир көңүл бура турган жагдай, эбегейсиз укмуш боз үйлөрдү тигүүгө аракет кылып жатабыз. Ал жагынан “Гиннес рекорддор китебине” кирүү пландарыбыз бар. Бул да өзүнчө таң калтырган укмуш нерсе болмокчу.
– Уюштуруучулар жөнүндө айта кетсеңиз...
– Оюндарды өткөрүү демилгесин казакстандык «Адал азамат» коомдук фонду көтөрүп чыкты. Мен бул фонддун вице-президенти болуп саналам. Аталган фонд атайын ушул оюндарды өткөрүү максатында түзүлгөн. Биздин демилгени “Аалам-Ордонун” негиздөөчүсү Ташкул Керексизов колдоого алды.
Ошентип, аталган 2 фонддун колдоосу астында оюндарды өт­көрүү мүмкүнчүлүгү тү­зүлүп, учурда оюндарды өткөрүү боюн­ча дирекция уюшулуп жатат. Уюштуруу комитетине
6 түрк өлкөсүнөн (Кыргызстан, Казакстан, Өзбекстан, Түркмөнстан, Түркия, Азербайжан) жана 13 автономияга ээ болгон түрк элдеринин (Татарстан, Башкортостан, Хакасия, Алтай, Якут, Каракалпакстан, Синьцзян-Уйгур автономиялык району, Гагаузия, Кабардин-Балкар, Карачай жана башкалар) өкүлдөрү кирет.
– Пресс-релизде “спорттун 5 түрү боюнча таймаш болот” деп турат. Эмне үчүн 5 эле түр боюнча?
– Ооба, 5 гана оюн боюнча өтөт. Алар – көк бөрү, оодарыш, байге, тыйын эңмей жана күрөш. Көк бөрү, оодарыш, күрөш оюндары учурда дүйнөдө популярдуу болуп жаткан футбол, бокс, хоккей сыяктуу спорт түрлөрүнөн кем калышпайт. Ушунчалык бүйүр кызытат. Аталган бешөөнө токтолгонубуздун себеби, чынында, азырынча андан ашыгын көтөрө албайбыз. Башталышы үчүн 5 оюн жакшы эле. Баары акырындан болот да. Келечекте ар бир эл спорт түрлөрүн сунуштай баштайт. Анан, албетте, Түрк оюндарынын программасына башка оюн түрлөрүнөн кошулат.
– Чемпиондук үчүн курама командалар күч сынашабы?
– Мелдештер улуттук командалар арасында эмес, клубдар арасында өткөрүлөт. Түрк мамлекеттери кааласа, бир эмес, бир нече команда даярдап чыгышы мүмкүн, УЕФАнын Чемпиондор Лигасы сыяктуу. Атүгүл бир айыл да команда түзүп, взнос төлөп катышып, чоң байге жеңип алса болот.
– УЕФА деп калдыңыз, кайсы эл аралык уюмдар менен иштешип баштайсыңар? Адатта, эл аралык мелдеш кандайдыр бир уюмдун колдоосунун астында өтөт эмеспи.
– Азырынча бизди түркиялык “Түрксой” уюму колдоого алды. Ал түрк элде­ри­нин музыка, маданият, живопись жана башка тармактарын колдоо боюнча иш алып барат. Андыктан оюндар ушул уюмдун, анан, албетте, Кыргызстандын эгидасы астында өтөт. Мындан тышкары башка түрк өлкөлөрү да колдошот деп ишенебиз. Буюрса, ачылыш салтанатына бир нече түрк өлкөлөрүнүн президенттери катышат. Анан да айта кетчү нерсе, быйылкы жыл Кыргызстанда Курманжан датканын жылы болуп саналат эмеспи. Түрк дүйнөсүнөн чыккан улуу инсандардын бири болгон Алай ханышасынын туулганынын 200 жылдыгы белгиленет. Түрк оюндарынын ушундай маараке менен үндөшүп өтүп жатканы кубантпай койбойт. Андыктан муну өзүнчө чоң майрам десек жаңылышпайбыз.
– Эл аралык олимпиадалык комитеттин жетекчиси Жак Рогге да чакырылышы мүмкүнбү?
– Ачыгын айтыш керек, азырынча уюштуруу иштери менен алек болуп, ЭОКко чыга элекпиз. Бирок ЭОК эле эмес, БУУнун өкүлдөрүн да оюндарга чакыруу ниетибиз бар. Буюрса, тоюбузга эл аралык уюмдардын өкүлдөрү да келет деген ишеничтебиз. Мисалы, уулдуу болсок, той өткөрүп, коңшуларыбыздын баарын чакырабыз го. Улутуна карабастан, кубанычты баары тең бөлүшөт. Ошондой эле босогобузду аттагандардын баары сыйлуу коногубуз болмокчу.
– Оюндар жай мезгилинде гана өтөбү?
– Ооба, анткени айлана-чөйрө жашыл болуп турган жай мезгилинде жаратылыштын кооздугу укмуш көрүнөт. Биздин оюндар табият менен гармонияда өтүүгө ыңгайлашкан да. Туңгуч Түрк оюндары Ысык-Көлдөгү «Аалам-Ордо» маданий-этнографиялык борборунда өтөт. Ал эми экинчи Түрк оюндарын кайсы өлкө кабыл алары туңгуч оюндардын жабылыш салтанатында гана билинет.
– Азыр кандай иш-чара болбосун, каржылоодон көз каранды. Бул долбоорго кайдан акча таап жатасыздар? Ошондой эле мыкты жарнама болуусу кажет. Ал жагы кантип жатат?
– Ооба, көбү кызыгып жатат, “мындай чоң долбоорду ким каржылап жатат?” деп. Бирок бул башкысы эмес, башкысы – түрк элдеринин ынтымагы. Өзүңүз элестетип көрүңүз, түрк элдеринин бир тойдо жыргап жүрүшкөнүн. Анан ажыратып көрүңүз, ким кыргыз да, ким казак же ким түркмөн экенин...
Ал эми жарнама жагына келсек, августка чейин ай сайын ММКлар аркылуу маалымат берип турабыз. Азыр теледолбоор үстүндө иштеп жатабыз. Ошондой эле биринчи жолу ушундай оюндар боюнча чоң мелдешти спутник аркылуу дүйнөнүн бир катар өлкөлөрүндө түз эфирден көрсөтүүнү пландап жа­та­быз.
– Окурмандар үчүн Түрк оюндарынын маанисин айтып берсеңиз...
– Бул долбоор миллиондогон түрк элдеринин башын бириктирет. Ошол миллиондогон түрк элдеринин арасында жоголуп бараткандары бар. Аз болсо да, мейли бирөө келсин, мейли экөө келсин, алар – биздин боордоштор. Ачылыш салтанатында улуттук кийиминде параддан өтүшөт. Мунун өзү кандай сыймык! Биз спорттук мааниде буга чейин билинбей келген түрк элдеринин туусун көтөрөбүз. Буюрса, Эл аралык Түрк оюндары спорттук мелдеш гана эмес, түрк элдеринин, түрк маданиятынын триумфу болот. Башкысы, бул долбоор биринчи жолу Кыргызстанда ишке ашат.
– Сизге эркин микрофон. Кандайдыр бир кайрылууңуз бардыр...
– Жогоруда айтылгандай, бул мелдеш биринчи жолу сиздердин жериңиздерде өтүп жаткандыгы Кыргызстан үчүн чоң мааниге ээ. Учурда биз үчүн ар бир кыргызстандык “дүйнөнүн төрт бурчунан түрк боордошторубуз келатат, биз конокторду кантип тособуз?” деп ойлонуусу маанилүү. Келгиле, татыктуу тосуп алабыз, жакшы жактарыбызды көрсөтөбүз. Мында ар бир майда-чүйдө нерсе маанилүү. Талкаланган короо-жайды оңдоп койсок да чоң иш болот. Анткени чет элден коноктор келип, бул жак менен таанышат. Тилегибиз – «Ысык-Көл» деген сөз планетабыздын ар бири жашоочусунун жүрөгүнө жетсе. Ысык-Көлдү уккандан кийин “ал кайда?” деген суроо туулат. Ысык-Көл Кыргызстанда, а Кыргызстан Азияда. Муну менен Ысык-Көл жарнама болот. Мындайча айтканда, Ысык-Көлгө кызыгуу туулат. Мунун баары туризмдин өнүгүүсүнө шарт түзөт.
– Маегиңизге рахмат. Сапа­рыңыздар байсалдуу болсун!

Базарбек Абдураимов
sport@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(14)
11.03.2011. 17:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Ушул турк элдери турк элдери деп кимден жардам келсе эле ошонун ырынырдап калдык.Турктордун баардык саясатынын астында "Дөө турк" деген биримдик тузуу. Анан созсуз турдо анын тили турк тилде болот. Себеби,турктор эч качан биздин тилде,же казакча суйлошпойт. Ошентип буларга дагы тууган тууган деп олтуруп эртен баары эле туркчо суйлоп калышат. Беелайндын кызматтык тилине да кошулду.Озгочо жаштар арасында туркчо суйлошуу модага айланып баратат.Азыр ар мамлекет озун ойлош керек.Турк ата
11.03.2011. 17:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Мисалы турктор китептеринде Кыргыздарды "Кыргыз турктор",Кыргыз тилди "Кыргыз туркчосу" деп окушат. Айтматовду турк дуйносунун жазуучусу,кээ бир жерлерде ачык эле Турк жазуучусу деп жаза беришет.Манас "Кыргыз Турк дастаны" деп окутулат. Ал тургай Кыргыздар туркчо суйлойт деп ойлогон турктор да бар.Кыскасы,алардын баамында биз турк болуп,улуттук мурастарыбызга кошумча "турк" деген этикетка басылып калып жатат.
11.03.2011. 17:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
"Эл аралык турк оюндары" дегенди окуган чет мамлекеттиктер эмне деп ойлошу мумкун. Канчасынын оюна бул жерде Кыргызстанды да кошуп айтып жатат деген келиши мумкун. Кыска ой менен эле кадимки Турктодун эл-аралык денгээлдеги оюндары деп тушунуп калат. Ал жерде кок-бору жана башка турктордун 3 уктаса тушуно кирбеген оюндар да алардын атынан аталып калып жатат.
12.03.2011. 04:17 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
391
Катталган:
22-09-2010
Соӊку аракети:
29-12-2015 01:13
Жынысы:
Белгисиз
0
бул жерде дагы бир сасыган саясат жатса керек да...а бул казактар качандан бери кыргыздарга боор тартып.,ысыкколду жарнамалайбыз деп калышкан...эмнеси болсо да ойлору ишке ашып арты жакшы болсо болду...
12.03.2011. 12:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
15-11-2010
Соӊку аракети:
14-11-2018 12:02
Жынысы:
Белгисиз
0
imperator!сага такыр кошулбайм. турктор биздин менталитетке же биздин мурасыбызга эч кандай таасир тийгизе албайт. "Озгочо жаштар арасында туркчо суйлошуу модага айланып баратат" дейсин, ал эми жаштарыбыз эле эмес жада калса баарыбыз орусча суйлоп "киргиз" болуп кеткенибизди унутуп калдынбы? же сен орустарга жакыныраксынбы? Россияга барсан кыргыздарбы "черный" деп жийиркенишет. Туркияга барсан боордош эл деп кучак жаят.мен ушуга озум кубо болдум.
12.03.2011. 15:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
218
Катталган:
21-05-2007
Соӊку аракети:
24-05-2018 22:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
0
чынын айтсам мен туркторду урганым жок алар билгенди менда билем
12.03.2011. 18:42 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Урматтуу Bекко! Түрктөргө каршы болгон адам оруска жакын болот деген кандай философия.Эмне Кыргыз сөзсүз бирөөгө таянып,сөйөнүп,жөлөнүп жашаш керек бекен? 1916-жылы калкымды кырып салган,1937-жылы интелигенттерибизди кырып салган,90 жылдан бери сүлүктөй соргон орустарды сенин оюнча ким жакшы көрүшү мүмкүн. Мен Американы дагы,Орусияны дагы, Туркияны дагы жаман к}
12.03.2011. 18:45 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Мен Американы дагы,Орусияны дагы, Туркияны дагы жаман көрөмүн. Орустар "черный киргиз" дейт, түрктөр сени "түрк" дейт. Айырманы көрдүңбү?Мен черный дагы,түрк дагы эмесмин.Эркин КЫРГЫЗМЫН.Тамаксыз жашаймын,бирөөгө баш ийип жашабаймын!Каапырларга болсо эч качан! Сен "киргиз" болсон билбейм.Мен эч качан болгон эмесмин.А туркторго сен кубо болсон,мен алардын арасында сенден коп жашагам.Алардын былыктарсын сенден к
13.03.2011. 11:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
11-02-2011
Соӊку аракети:
01-09-2018 16:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Турк биримдигинин эмнеси жаман? 3 доо державанын жеми болгончо тили, дини маданияты озубузго жакын боордош элдер менен биримдик болуп кучтонсок улутубузду сактап калсак жакшы эмеспи..Ар нерседен жамандык издей берсек ниетибиз озубузго душман болот.Жакшы тилек-жарым ырыс дейт..
13.03.2011. 12:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
218
Катталган:
21-05-2007
Соӊку аракети:
24-05-2018 22:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
0
мен турк болсом жыргамакмын кыргызстанга келип 2 3 аял алып жашаап аялдарын сени коргоп турат соз жугузбай чынбы
16.03.2011. 16:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
27-01-2011
Соӊку аракети:
07-09-2014 10:42
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
Кыргыздар кааласак да каалабасак да биз турк уруусубуз! Оюндун аталышы да турк болгубуз келгени учун же бизди бироо турк кылгысы келгендиктен эмес, ата тегибиз турк болгондуктан турк оюндары деп аталып жатат!!!
17.03.2011. 17:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Туркпуз деген тилинерге тибиртке чыксын!!!
17.03.2011. 23:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
157
Катталган:
06-10-2010
Соӊку аракети:
01-09-2015 08:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Men imperatorgo koshulam sebebi Turktor jaman jaktardyn baaryna biz emespiz any Kurttor kyldy dep alarga turto salyshat, bular een jaman jana aramza jana kalpychy el:(.Maga Kyrgyz elimden bashka el jakpait!!!:)
18.03.2011. 00:05 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
157
Катталган:
06-10-2010
Соӊку аракети:
01-09-2015 08:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Kyrgyzstandagy Turktor ansyz dele kuturup jurushot eken ugup jatabyzgo alys jerde jursok dagy.Ata enesi salgan 150-200 dollaryn asmanga chachyshyp baibyz dep.Oshondoi kuturgan, kyzdarybyzdy aldagan Turktordu olturush kerek :(((
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: