Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БИЗДИН ЗАМАНДЫН БАЛДАРЫ

№436 11-17-март, 2011-жыл


Гезитибиздин №435-санында окуучу кыздардын классташын сабаганы жөнүндө жаздык эле. Ошол макала боюнча www.super.kg расмий сайтыбызга окурмандардан көптөгөн ойлор келип түштү. Ошого байланыштуу мектептеги окуучулар арасындагы «дедовщина» темасын улайлы деп чечтик.

БҮГҮНКҮ РЭКЕТ – ЭРТЕҢКИ КЕЛЕЧЕК...
Мындай окуялардын жүздөн бири гана коомчулукка маалым болуп, канчасы билинбей калып жатат. Канча деген окуучуларыбыздын психикасы бузулуп, андай окуялар өмүр бою жүрөгүндө калары анык. Анан ушундай балдарыбыз өсүп жатса, биз ураан салып келечекти кимге куруп жатабыз?!
Шаар аралай, жалпы эле мектептердеги рэкетчилик, уруп-согуп басынтуу окуучулардын жашоосуна сиңип калганына күбө болдум. Сурамжылаган көптөгөн окуучулардын айрымдары гана рэкетчилик, мектептердеги басмырлоо, «дедовщина» тууралуу айтып берүүнү макул көрүштү. Анда да 10-15 мүнөт суранып жатып араң айттырдым. Эки жагын алаңдап карашып, кылмыш кылып жаткандай көздөрү жайнайт. Көпчүлүк окуучулар улууларды сыйлоо, саламына сылык жооп берүү деген сапаттардан куру калышкандай. «Сен кимсиң өзү?!», «Братан», ал сурооңду «лохторго» барып берсең, айтып беришет» дегендерин угуп алып капа болуп, адамдык сапаттары ушунчалык төмөндөп баратканына өкүндүм. «Эч кимге айтпайм, атыңды да жазбайм» деп жалдырап отуруп сүйлөтүүгө аргасыз болдум. Окуучулардын аң-сезимине «кыйналсам да айтпашым керек. Айткан уят. Эртең эле «дед» болобуз да» деген ой сиңип калганы маалым болду.

«ТЕРПИЛА» БОЛГОН УЯТ»
Бишкек шаарыбыздагы мектептердин биринин окуучусу өзүн Каниет деп тааныштырды. Бирок чыныгы атын айтпаганын шекшип калдым. Башында кыска-кыска сүйлөп жаткан, андан кийин бир аз сүйлөп берди:
– Менин бул мектепте окуганыма 3 жыл болду. Буга чейин башка мектепте окугам. 9-класста окуйм. Бизде «дедовщина» бар. Бизден улууларды «братандар» дейбиз. Арасынан бир-экөө кыйындары, «отвечалалары», ошол.
– Мектептеги «братандарыңар» кандай мамиле кылышат? Силерди кантип кыйнашат?
– Алар мурунтан эле «эркекче жүргүлө, айтканды кылгыла, кылбасаңар жаман болосуңар»,- дешчү. Айтканын кылбасаң урушат. «Мынча акча таап бер» деп салык салышат. Уюлдук телефондун музыкасын коюп бийлетип-ырдатышат. Балдар менен вальска түшкөнгө буйрук беришет. Аргасыздан макул болосуң. «Бирдик салып кой, бул жакка барып мага муну алып кел» деп көрүнгөн жакка жөнөтүшөт. Бирөөнүн туулган күнү болсо, чогулуп дасторкон даярдайбыз. Салык салганда айткан акчасын таба албай калсак, телефонду өчүрүп үйдө жатабыз. Мектепке келгибиз келбейт. Мас болуп алышса урушат. Ата-энеңе айтсаң «терпила» деген атка коносуң. «Терпила» болгон уят. Айрыкча шылдыңдаганда жаман болосуң. Бирок бизде азыр 94-жылкылар кыйын. 11-класстагы 93-жылкылар менен мушташа кетишет. Анткени арасында спортчу балдары көп.

«СИЗ ЖАЗГАНДА БИР НЕРСЕ ӨЗГӨРМӨК БЕЛЕ?»
Көчөдө бараткан окуучу кыздарды сөзгө тарттым. Алар «биздин мектепте кыздар арасында рэкетчилик жок. Анча-мынча кыздар урушуп калышат, бирок сөз менен эле. Бөлөк мектепте окуган курбу кыздарыбыз «мектепте кыйын болгон кыздар бар. Алар өздөрүн «отвечала» сезишет. Алардын айтканын кылып, акча чогултуп беребиз» деп айтып калышат» дешти. Кайра менден «сиз эмне кыласыз?» деп сурашты. Гезитке жазарымды айтсам, чочуп кетип сүйлөгөндөн баш тартышты. Башында журналистмин деп айтканыма көңүл бурушпады окшойт. Акырында «байке, көп эле мектепте мындай көрүнүштөр болот. Ага таң калбай эле коюңуз. Сиз жазганда бир нерсе өзгөрүп кетмек беле?» деп кайра мени бурчка такашты.

«ЖАШТЫКТА БААРЫ БОЛОТ ДА»
Андан ары бир жыл мурун мектепти бүткөн жердешиме телефон аркылуу байланыштым. Ал дагы мектепте «торпедо» («жоон билек», «отвечала») бо­луп жүргөнүн уккан жайым бар эле.
– Айтып берчи, рэкетчилик кыл­ганың жөнүндө...
– «Братан», мен рэкетчилик кылган эмесмин. «Братишкаларды» тарбиялачумун. Ал кезде баары болчу да. Салык салып, чуркатып, гимн ырдатып, чочкону, уйду тууратып дегендей. Бизди да «братандар» убагында «грузить» этишчү (салык салып, кыйнап) да. Биз дагы көргөнүбүздү кылчубуз. Бирдик салдырчубуз, алардын бирдигин коротуп сүйлөшчүбүз.
– Ал кылгандарыңа өкүнбөй­сүңбү?
– Эмнеге өкүнмөк элем? Окуучу кезде баары болот да, «братан».

Мына, окурман, келечек ээлеринин чын дилден айткан сөздөрү. Бул жаман нерсе деп миң кайталасаң да, аны түшүнүп турушса да моюнга алгылары келишпейт. Ата-эне, мугалимге караганда, окуучуларга «братандарынын» айткандары таасирдүү экен. Булардын көз карашын кантип өзгөртөбүз? Бул, албетте, жалпыбыз чече турган маселе...

Чуулгандуу окуяга айланган видеону "Элдик видео" бөлүмүнөн көрө аласыздар.

Залкарбек Карабалаев
koom@super.kg


«Супердин» сурак бурчу

МЕКТЕПТЕГИ РЭКЕТЧИЛИКТИ КАНТИП ТЫЙСАК БОЛОТ?

Сыймык Бейшекеев,
ырчы:

– Интернетте кыздардын бири-бирин сабап, сөгүнүп-сагынган видеожазуулар көбөйүүдө. Бул өсүп келаткан муундарга берген тарбиябыздын жыйынтыгы. Рэкетчиликти жоюу үчүн мектептерге атайын тарбиялык маанидеги программаларды киргизип, көп окутушубуз керек.

Абакир Жусупов,
пенсионер:

– Азыркы күндө рэкетчилик күч алып бара жатат. Мунун баарына ата-энелер күнөөлүү. Мектепте окуучулар мугалимдердин тилин укпай калышкан. Керек болсо “өлтүрүп салам” деп коркутканга чейин барышат экен. Ошондуктан тарбияны үй-бүлөсүнөн баштоо зарыл деп ойлойм.

Инифат Абдраимова,
мугалим:
– Рэкетчилик – учурда мектептеги оор маселелердин бири. Биз, мугалимдер, канчалык балдарга жакшы тарбия берейин деп аракеттенсек да, жалгыз биздин колубуздан келбейт. Жаштардын рэкетчилигин жоюу үчүн участкалык милициянын жардамына муктажбыз. Бул жерде алардын да таасири чоң.

Ташмурат Мадылбаев,
кайрымдуулук фонддун жетекчиси:
– Азыркы учурда ата-эненин тарбиясы жаштарга жетишсиз болуп жатат. Элдин ыйманынын бузулгандыгы ушундай терс көрүнүштөргө түртөт. Рэкетчиликтин алдын алуу үчүн ар бир окуучуга ыйман, дин жагынан сабак өтүлүп, мугалимдер ата-энелерге көмөк көрсөтүшү кажет.

Нурлан Турдукулов,
студент:
– Мектеп окуучуларында мындай көрүнүш күн санап өсүп жаткандыгы өкүндүрөт. Кала берсе кыздардын да бири-бирин сабап жаткандары жайылып кетти. Кыздар – келечектеги энелер. Азыртан аларга бул жаман иш экенин үйдөн ата-эне, мектептен мугалим жеткире түшүндүрүшү абзел.

Зыйнаткан Касымбаева,
мугалим:
– Ата-энелер балдарын эркелетип, барчылыкка үйрөтүп койгондуктан, окуучулар ушундай жаман кылмыштарга барат. Мектепте да айрым мугалимдер аларды окубаса да көтөрмөлөп, жыйынтыгы ушул болууда. Андыктан ата-эне менен мугалимдер биргеликте иш алып барышы шарт.

Дамира Ниязалиева,
ЖКнын депутаты:
– Рэкетчилик бул – кылмыш. Ал эми кылмышкерлерди жазалоо зарыл. Укук органдары бир-экөөсүн сабак болсун үчүн жоопко тартышы керек. Ата-энелер комитети, мугалимдер чогулуп кылмыштуулукка бөгөт койсо болот.

Гүлжамал Бөрүкулова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(15)
11.03.2011. 18:03 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
181
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Ушул нерселердин алдын алыш учун,же такыр эле болтурбай коюу учун Ислам динин туу тутуп,анын эрежелерине баш ийишип жашаштары керек адамдар.Азыр баары эле заманбап болуп кеткен да,муну айткандарды шылдындап гана коюшат.Буга окшогондордун кобу шаарда болот.Себеби,айыл жергелеринде ата-энелер балдарын жакшы тарбиялашат. Ата-бабабыздын каада салттары аз-маз болсо да сакталып калган.Улууну сыйлап,кичууну ызаттап дегендей.Ата-эне жакшы тарбия берсе,шаар жерсиндегилер деле адептуу болуп чоноюшат.
11.03.2011. 18:06 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
181
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Бирок,шаарда балдарга тарбия бергенге убакыты жок копчулуктун.Балдарын бакчага берип коёт.Калган убактарда кочодо эле кун батырышып,натыйжада ушундай жагымсыз маанайларды жаратчу окуялар келип чыгат. Анан аз дагы болсо,силердин Супер-инфонун салымы бар,ушул нерселерге.Себеби,эробекет рубриканарда биздин менталитетке туура келбегендерди деле уруп коё бересинер го.
11.03.2011. 19:34 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
142
Катталган:
29-05-2010
Соӊку аракети:
24-10-2012 02:52
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
avstria
0
mugalimder menen ata-enelerde kunoo jok dep esepteym. Kancha jakshy uy-buloodon chykkan ul-kyzdar tim ele tartiptuu bolup, jakshy okup jurup ele reketchilik, urushtarda da arta kalbay jatyshpayby. Ata-ene 12-14 saat baldar menen bolso, mugalim 6 saat tarbiya beret, kalgan uchurda alar ozn-ozu bilip, otugun torgoo iluu menen arakettenuudo.
11.03.2011. 22:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
298
Катталган:
06-11-2010
Соӊку аракети:
19-09-2018 16:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Россия
0
Ушул жогоруда айтылгандарга интернет да себеп болсо керек.Эмнени издесен табасын го негизи...
11.03.2011. 23:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
269
Катталган:
06-09-2010
Соӊку аракети:
04-10-2018 23:46
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Italia,Sardegnia.
0
Jawtar kelgile baaribiz 4ogulup uwul maseleni 4e4peilikpi,kiinki muundarga jakwi bolot ele jurnalister da jardam beriwse jakwi bolot ele, Baldarga ele ubal go.
12.03.2011. 02:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
485
Катталган:
06-12-2009
Соӊку аракети:
12-11-2018 20:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Kg-Ош
0
Мындай нерселерге кандай болбосун чара коруш керек,аябай кобоюп баратат.Кыздарыбыз эмнеле болуп баратышат келечектеги эне боло турган кыздар го.
12.03.2011. 14:10 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
29-09-2010
Соӊку аракети:
08-01-2014 15:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Авксом
0
Чындыгында "Рэкетирство" же болбосо "Дедовщина"-деген тушунук кундон кунго оркундоп бараткансыйт.Бул проблеманы чечуу биринчи кезекте:Ата-энелердин туура тарбиялоосу.Азыркы мезгилде коп эле уй-булоолор чет олколордо жумуштап журушот.Ал эми балдарын Чал-кемпирдин,же агасынын,эжесинин колдоруна таштап кетишуудо.Жыйынтыгында эми осуп келе жаткан жаштар оюна келгенин кылып жатышат.Тарбиялайын-десе "Сен эмне менин Атам же Апамсынбы"-деп кекетишет.Экинчиден мамлекетибизде да чоон куноо бар.
12.03.2011. 20:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
20-05-2010
Соӊку аракети:
21-09-2012 21:00
Жынысы:
Белгисиз
0
baldardy islam dinine tarbi9law kerek. Birok azyr el islam dese ele kobun4osu sakal osturup sunnot kiyingen adamdardy elestetiwet. azyrky mezgilde din menen okuu jana madani9tty birge alyp ketiw kerek.
13.03.2011. 10:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
09-11-2010
Соӊку аракети:
17-10-2014 04:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жер шаары :)
0
Видеону көрүп жүрөгүм зырт дей түштү!!!Бул кандай деп айтсам туура болот.Биз ишенип келе жаткан келечек???
13.03.2011. 22:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
317
Катталган:
21-11-2010
Соӊку аракети:
11-11-2018 22:41
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
пгт Шамалды-Сай
0
Озу коомубуз да куноолуу болуп калды окшойт бул жерде.Ар беш жылда тонкоруш болуп жатат.Нааразычылык билдиргендер жана этникалык кагылышуулар да терс таасирин тийгизбей койбосо керек.Келечегибиз деп ишенген муун.
17.03.2011. 10:42 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
128
Катталган:
18-03-2009
Соӊку аракети:
01-05-2014 23:01
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Ата энелер куноолуу. Ата энелердин акылсыздыгы учун бийлик куноолуу. Мугалимдердин айлыгын кобойкон учурда дагы, алардын колунда мурдагыдай бийлик жок, мугалимдерди коп адамдар тоотпойт, алар балдарга ээ боло алышпайт жана алар сабагын аран берип кетуу менен гана чектелишет. Ата энелер илгеркидей эти сеники соогу биздики деп балдарын мугалимдердин колуна бере албайт, мугалимдер деле ата эне катары оз баласын башка мугалимге антип бербейт. Демек, барын жонго салуучу куч бул бийлик.
17.03.2011. 14:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
17-01-2011
Соӊку аракети:
25-10-2018 21:12
Жынысы:
Белгисиз
0
Албетте богот койсок болот башымдан откон . Озум 10класста окуйм досум экообуз баш берчуу эмеспиз башында кийин досторубуз бизге каршы болуп уруп кетишти андан бирок бизз баари бир баш бербедик андан сон дагы кыйнай баштады аргабыз кетип ата- энелерине айтык досторубуздун анан баардык ата-энелер чогулуп рекетчилик кылган балдарды жоонко тарты бирок ата -эненики милицияга караганда катту тийет экен жетет экен ошон бери досторубуз бизден уялып калды . ошол бойдон токтоду азыр свабодна журобуз KG94
17.03.2011. 14:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
02-02-2011
Соӊку аракети:
11-02-2013 12:53
Жынысы:
Белгисиз
0
Бул нерсе жоголбойт.
17.03.2011. 22:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
19-04-2010
Соӊку аракети:
31-01-2014 18:28
Жынысы:
Белгисиз
0
Когда в школах дети поймут что такое хорошо, а что такое плохо это не закончится. Надо учителям строже держать учеников, а не распускать как собак...
07.07.2012. 15:39 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
48
Катталган:
29-11-2011
Соӊку аракети:
21-04-2014 23:27
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
уйдон балдарга тарбия бериш керек негизгиси
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: