(Башы өткөн сандарда)
Ал пальтосун алып, эшикке бет алды. Сарайдын эшиги катуу жабылды. Бекзат короого чыгып, машинасына отурду. Мотордун үнү түнкү тынчтыкты бузуп, унаа дарбазадан чыгып кетти. Тинатин баарын терезеден карап турду. Эмнегедир жүрөгү тынч эмес эле. Ал өзүнө “Эмне үчүн мынчалык коркуп жатам?” деп суроо берди. Стамбулдун түнкү көчөлөрү жаандан кийин тазарып, жарыктар асфальтка чагылышып жаркырап турган. Бекзат машинаны катуу айдап бара жатты. Бир колу рулда, экинчи колу терезенин кырында. Телефону улам-улам шыңгырады. Зейнеп. Жооп берген жок. Дагы чалды. Бир маалда телефонго билдирүү түштү. Бекзат көзүнүн кыйыгы менен экранды карады. Тинатин. Бир гана сөз: “Аман жетиңиз”. Бекзаттын жүзү жумшарды. Ал телефонду колуна алууга аракет кылды. Ошол учурда... алдыдагы светофордун кызыл жарыгын байкабай калды. Каршы тараптан жүк ташуучу унаа бурулуп келе жаткан. Бекзат рулду чукул бурду. Дөңгөлөк тайгаланды. Бир заматта дүйнө аңтарылып кетти. Күчтүү сокку. Темирлердин кагышкан үнү. Сынган айнектер. Андан кийин... Тынчтык. Сарайда ошол учурда Тинатин дагы эле терезенин жанында турган. Ал күтүүсүздөн жүрөгүн кармады. Бир нерсе болгонун сезгендей болду.
– Тинатин?- деди Мелек. – Эмне болду? Тинатин жооп берген жок. Телефону шыңгырады. Чоочун номер.
– Угуп жатам...
Телефондун ары жагындагы адамдын үнү шашылыш чыкты:
– Исаев мырзанын жакынысызбы?
Тинатиндин өңү заматта өзгөрдү.
– Ооба...
– Жол кырсыгы болду.
Анын колунан телефон түшүп кете жаздады.
– Кайда?!
– “Тез жардам” алып кетти. Оор абалда...
Тинатин мындан аркы сөздөрдү уккан жок. Ал эшикти көздөй чуркады. Артынан Мелек кыйкырып калды:
– Тинатин!
Бирок Тинатин эч нерсе уккан жок. Ошол түнү хан сарайдын бардык жарыктары күйүп турду. Үйдүн ичиндеги адамдардын баарынын жүзүндө бир эле нерсе бар эле: коркунуч. Ал эми ооруканада ак халатчан дарыгерлер жабык эшиктин артында өмүр үчүн күрөшүп жатышты. Тинатин коридордо дубалга жөлөнүп туруп калды. Көздөрүн жумду. Ошондо анын эсине бир гана нерсе келди. Деңиз. Ошол биринчи жолугушуу. Анын колун кармаган Бекзат.
“Коркпо. Мен сени куткарам” деген үн. Тинатин көз жашын токтото албай шыбырады...
– Сиз мени ошол күнү сактап калгансыз. Эми... Эми мен сизди кантип сактайм?..
Коридордун ары жагында эшик ачылды. Дарыгер сыртка чыкты. Баары ордунан турду. Ал бир саам унчукпай туруп:
– Операцияга даярдагыла,- деди. Тинатиндин жүрөгү түшүп кеткендей болду. Анткени дарыгердин кийинки сөзү бул үй-бүлөнүн кийинки жылдарын түп-тамырынан бери өзгөртмөк.
Түн ортосунан оогон убак. Стамбулда жамгыр дагы эле себелеп жаап турган. Оорукананын терезелерине тамчылар тийип, сырттагы шаар жарыктары бүдөмүк көрүнүп турду. Ал эми Исаевдердин үй-бүлөсү үчүн ошол түн бүтүндөй бир доордун чек арасы болуп калды. Бекзат операциялык бөлмөдөн чыгары менен дарыгерлер аны реанимацияга алып киришти. Эшик жабылды. Ошол эле учурда Зейнеп дубалга жөлөнүп калды. Ал биринчи жолу уулунун алдында эмне кыларын билбей калган эне болчу.
– Балам...- деди ал жай гана.
Үнү чыкпай калды. Илим ооруканага жеткенде таңдын атышына жакындап калган. Ал машинадан түшүп, түз эле коридорго чуркап кирди.
– Бекзат кайда?
Эч ким жооп берген жок. Дарыгер ага жакындады.
– Сиз атасысызбы?
– Ооба.
Дарыгер бир саамга көзүн жерге салды.
– Абалы оор. Башынан жана көкүрөк тарабынан жаракат алган. Бирок эң олуттуу жаракаттар буттарында. Илимдин өңү өзгөрдү.
– Буттары?
– Сөөктөрү катуу жабыркаган. Операция жасалды. Азырынча баса албайт.
Илим дарыгерди тик карады.
– Азырынча деген эмнени билдирет?
– Калыбына келүү мүмкүнчүлүгү бар. Бирок бул узак жол болот. Реабилитация керек. Азыр анын басып кетишин күтүү туура эмес.
Илим көзүн жумду. Ал үчүн компаниядагы миллиарддар, келишимдер, акциялар, бүтүндөй Исаевдердин империясы ошол бир сүйлөмдүн жанында эч нерсеге арзыбай калды.
xxx
Эртең мененки саат жети... Холдингдин башкы кеңсесинде Бекзаттын орду бош турду. Анын үстөлүндө кечээги документтер дагы эле жатты. Ноутбугу жабык. Кара калеми өз ордунда. Ал эми кызматкерлер улам ал жакты карап жатышты. Анткени баары бир суроону ичтеринен кайталап жатышкан: “Эми ким чечим чыгарат?”. Бекзат жок кезде компания биринчи жолу өзүнүн чыныгы жүзүн көрсөттү. Бир бөлүмдө келишим токтоду. Экинчи жерде өнөктөш компания төлөмдү кечиктирди. Үчүнчү жерде кызматкерлер жетекчинин чечимин күтүп, документтерди бекитүүгө батынышкан жок. Бекзаттын системасы бир адамга эмес, бүтүндөй тартипке курулгандай көрүнчү. Бирок ошол тартиптин жүрөгү Бекзат өзү экен. Саат ондо башкармалыктын жыйыны башталды.
– Бул келишимди Бекзат мырза гана бекитчү.
– Анда азыр ким бекитет?
– Убактылуу директор керек.
– Бирок Бекзат мырзанын ордун эч ким баса албайт.
Унчукпай отурган бир нече жетекчи бири-бирин карашты. Ошол учурда биринчи жолу Исаевдердин компанияларында коркуу пайда болду. Түштөн кийин бир кабар келди. Акциялар төмөндөй баштады. Андан кийин дагы бири. Чет өлкөдөгү өнөктөштөрдүн бири келишимди кайра карап чыгууну талап кылды. Андан соң дагы... Кээ бир долбоорлор токтоду. Кээ бирлери артка жылды. Кээ бирөөлөр болсо Бекзаттын жоктугун пайдаланып, өздөрүнүн кызыкчылыгын көздөй баштады. Бир күн. Болгону бир күн. Бирок компаниянын ичинде бир нече жылга жетчүдөй өзгөрүү болуп кетти.
xxx
Ал эми ооруканада... Тинатин реанимациянын эшигинин жанынан жылбай отурду. Колуна Бекзаттын телефонун кармап турган. Кырсык болгон учурда экранда калган акыркы билдирүү дагы деле ачылып турган. “Аман жетиңиз”. Ал өзүнүн ошол эки сөзүн кайра-кайра окуй берди. Көзүнөн жаш агып жатты.
– Сиз мага жооп бербей койдуңуз,- деди ал шыбырап. Мен болгону “аман жетиңиз” дегем. Эмне үчүн ушунчалык оор болду?
Кечинде дарыгер кайра коридорго чыкты.
– Эсине келе элек.
Тинатиндин жүрөгү сыздап кетти.
– А буттарычы? Дарыгер акырын жооп берди:
– Буттарындагы жаракат абдан оор. Бирок азырынча үмүт бар. Ал жаш. Организми күчтүү. Бирок басышы дароо мүмкүн болбойт.
– Кайра басабы?
Дарыгер унчукпай калды.
– Азыр муну эч ким так айта албайт. Бирок биз колдон келгендин баарын кылабыз. Ошол эле түнү Илим коридордо жалгыз отурду. Анын алдында өмүрүндө биринчи жолу колунан келбей турган нерсе турду. Ал уулунун ордуна ооруну көтөрө албайт. Анын ордуна дем ала албайт. Анын ордуна баса албайт. Анын ордуна жашай албайт. Ал акырын башын дубалга жөлөп, көзүн жумду.
– Сен мени менен атаандашып чоңойдуң эле...- деп шыбырады.
– Ар дайым менден мыкты болууга аракет кылдың. Мен сага дүйнөнү бердим деп ойлочумун... Бирок азыр түшүндүм. Мен сага эч нерсе бере албай турган жерде туруп калдым.
Таңкы саат беш... Бекзаттын бөлмөсүндө аппараттын бир калыптагы үнү гана угулуп турду. Бекзат кыймылсыз жатты. Жүзү кубарып кеткен. Көздөрү жумулуу. Денеси оор жаракаттарга карабай жашоо үчүн күрөшүп жаткан. Ал эми анын сыртындагы дүйнө... Бекзатсыз биринчи күнүн өткөрүп жатты. Жана ошол күн Исаевдерге бир чындыкты ачты: Бекзат жөн гана үй-бүлөнүн уулу эмес болчу. Ал үйдүн тартиби эле. Компаниянын кыймылдаткычы эле. Көптөр үчүн коркунучтуу жетекчи болсо да, анын жоктугу баарына анын канчалык чоң орун ээлегенин көрсөттү. Бир сутка ичинде эле адамдын орду бошогондо, анын ордун эч ким дароо толтура албасын бүтүндөй Исаевдердин дүйнөсү сезди. Ал эми Бекзат болсо ошол учурда эч нерседен кабары жок, караңгылыктын ичинде акырын гана жашоо менен өлүмдүн ортосунда күрөшүп жатты.
Түнкү Стамбул дагы бир күндөгүдөй уктап жаткан жок. Исаевдердин фамилиясы кайрадан жаңылыктардын башкы сабына чыкты. Бирок бул жолу байлык, компания же жаңы келишим тууралуу эмес. “Исаевдердин мураскери жол кырсыгына кабылды”, “Бекзат Исаев реанимацияда”, “Холдингдин келечеги эмне болот?” деген темада социалдык тармактарда жүздөгөн посттор пайда болду. Бирөөлөр тилектештигин жазды. Бирөөлөр компаниянын акциялары тууралуу кеп козгошту. Бирөөлөр бул атактуу үй-бүлөнүн жеке жашоосун кайрадан аңтарып чыкты.
(Уландысы кийинки санда)