Деңизде 1001 күн (бакыт байлыкта эмес экенин чагылдырган сериал)

(Башы өткөн сандарда)

Самаган унчукпай калды. Анткени бул сөздү ал чындап уккан, көп жолу. Ошондон кийин Зейнеп ар бир сүйлөшүүдө Бекзаттын атын башкача колдонуп калды. “Бекзат муну каалайт”. “Бекзат андай деп чечкен”. “Бекзат сени мындай көрөт”. “Бекзат компанияны сага ишенип тапшырбайт”... Күн өткөн сайын Самаган агасынын жанында өзүн кичинекей бала сезе баштады. Бир күнү ал ачууланып:

– Ал мени эч качан адам катары көргөн эмес!- деп кыйкырып жиберди.

Зейнеп болсо дароо аны кучактап:

– Мен сени түшүнөм, балам,- деди.

Ушул жерде анын эң чоң айласы жатты. Ал Самагандын ачуусун баскан жок. Аны кайра тереңдетти. Кечинде Зейнеп дагы бир сөз таштады.

– Бекзаттын бөлмөсүнөн документтер табылыптыр.

– Кандай документ?

– Сен тууралуу.

– Мен тууралуу?

– Сенин компаниядагы үлүшүң жөнүндө.

Самаган ордунан турду.

– Көрсөт.

Зейнеп башын чайкады.

– Жок.

– Эмнеге?

– Сен азыр аны көрүүгө даяр эмессиң.

Бул сөз Самагандын кызыгуусун ого бетер күчөттү.

– Апа, көрсөт.

Зейнеп көпкө каршылык көрсөткөндөй түр көрсөтүп, анан папканы сунду. Самаган окуй баштады. Бир нече саптан кийин анын жүзү өзгөрдү.

– Бул эмне?

– Мен да ошону сурап жатам.

– Демек, менин үлүшүм...

– Бекзаттын чечими менен токтотулган.

Самаган папканы столго ыргытты.

– Эмнеге?!

Зейнеп унчуккан жок.

– Эмнеге менден жашырдың?

– Анткени сенин агаңа болгон мамилең бузулбасын дедим.

Бул сөз Самагандын жүрөгүнө түз тийди.

– Демек, сен мени коргоп келгенсиң?

– Мен сенин энеңмин.

Зейнеп көзүнө жаш алгандай болду.

– Мен сенин Бекзат менен урушканыңды каалабайм.

Самаган анын колун кармады.

– Анда эмне кылайын?

Зейнеп көзүн төмөн салды.

– Эч нерсе кылба. Болгону өзүңдүн укугуңду унутпа.

Ошол түнү Самаган уктаган жок. Ал биринчи жолу агасы жөнүндө башкача ойлоно баштады. Бекзаттын катуу мүнөзү. Анын буйруктары. Анын дайыма биринчи орунда турушу. Анын бүт нерсени көзөмөлдөшү. Баары эми башкача көрүнүп жатты. Самаган күзгүгө карап:

– Мен дайыма сенин артыңда жүрүшүм керекпи, Бекзат?- деп шыбырады.

Ал эми ошол учурда башка бөлмөдө Зейнеп терезеден шаарды карап турду. Анын жүзүндө жеңиштин билинер-билинбес көлөкөсү бар эле. Бирок ал дагы бир нерсени эсептеген эмес. Самаган Бекзатты жек көрө баштаганы менен, аны сүйгөнүн токтото элек болчу. Ал эми ушул эки сезим бир адамдын ичинде кагылышканда эң коркунучтуу чечимдер жаралат. Ооруканада таң дагы бир башкача атты. Терезеден түшкөн боз жарык Бекзат жаткан палатанын дубалдарына араң жетип турду. Аппараттардын бир калыптагы үнү гана тынчтыкты бузуп жатты. Бекзат кыймылсыз. Көзү жумулуу. Кечээ эле бүтүндөй холдингдин ар бир бөлүмүн текшерип, бир кызматкердин кечигүүсүн да кечирбей, жүздөгөн адамдардын ишин бир көз караш менен көзөмөлдөгөн адам эми өзүнүн манжасын да кыймылдата албай жатты. Анын жанында Тинатин отурду. Илим терезенин түбүндө үнсүз турган. Экөө тең сүйлөшкөн жок. Анткени айта турган сөз көп эле. Бирок сөздөрдүн баары өтө оор болчу.

– Илим мырза... Тинатин акырын сүйлөдү.

– Ии?

– Ал ойгонобу?

Илим жооп берүүгө шашылган жок.

– Дарыгерлер үмүт бар дешти.

Тинатин Бекзаттын колуна карады.

– Кечээ ушул колу менен баарын башкарып жүргөн...

Илимдин көзү уулуна түштү.

– Ооба.

– Эми...

Тинатин сөзүн улай албай калды. Илим анын ордуна жооп берди.

– Эми ал биринчи кезекте өзү үчүн күрөшүшү керек.

Хан сарайда болсо абал андан да оор эле. Кызматкерлердин баары таңкы саат төрттө эле ишке киришкен. Бирок бул жолу чаңдан эмес, коркуудан шашып жатышты. Бекзат жок болгондо үйдүн өзүнүн үнү өзгөрүп кеткендей сезилди. Ашканада Мелек адаттагыдай сүйлөп жаткан жок. Хикмет болсо телефонун улам карап:

– Компаниянын акциялары дагы түшүптүр...- деп күбүрөндү.

Калыс гаражда машиналарды текшерип жатып, башын чайкады.

– Бекзат мырза болсо азыр баарыбызды бир катарга тизип, эмне болуп жатканын сурап чыкмак...

Мелек:

– Эң жаманы ошол эле, Калыс байке.

– Эмнеге?

– Азыр анын кыйкырганын да сагынып калдык.

Калыс оор үшкүрдү.

– Адамдын баркын жоктугунда түшүнөт экенсиң.

Экөө тең унчукпай калышты. Ал эми компанияда абал күн сайын начарлап жатты. Бекзаттын иштеген системасы өтө катуу болчу. Ар бир чечим документ менен. Ар бир келишим көзөмөлдө. Ар бир чыгым эсепте. Ал майда нерсеге чейин өзү билчү. Ошондуктан анын орду бош калганда, бир гана жетекчи эмес, бүтүндөй механизмдин негизги тиши түшүп калгандай болду. Биринчи жумада үч ири келишим токтотулду. Экинчи жумада чет өлкөлүк өнөктөштөр кошумча кепилдик талап кылышты. Банктар компаниянын финансылык абалын кайра карай башташты. Кызматкерлер арасында ушак күчөдү.

– Холдинг кулайт экен.

– Бекзат мырза болбосо иш жүрбөйт экен.

– Башка жетекчи келсе эмне болот?

Бул сөздөр имараттын ар бир кабатында угулуп жатты. Адел болсо кеңседе түнгө чейин отурду. Ал Бекзаттын креслосуна отурганда бир нече секунд кыймылсыз калды. Столдо дагы эле анын калеми жатты. Ноутбугу жабык. Кагаздары так тизилген. Баары өз ордунда. Адел акырын:

– Аке...- деп шыбырады. – Мен сенин ордуңду ээлей албайм.

Андан кийин компьютерди күйгүздү. Экранда ондогон отчёттор ачылды. Аделдин көздөрү чоңоюп кетти. Бекзаттын акыркы жумаларда жашыруун карап жүргөн бир нече финансылык операциялары бар экен.

– Бул эмне?..

Ал документтерди кайра-кайра текшере баштады. Бир файлдын аталышы гана өзгөчө болчу: “347”. Адел аны ачайын деп жатканда эшик тыкылдады.

– Кир.

Эшик ачылып, Зейнеп кирип келди.

– Иштеп жатасыңбы?

– Ооба.

Зейнеп экранга көз чаптырды.

– Бекзаттын эски документтерин аңтара бербе.

Адел анын жүзүн карады.

– Эмне үчүн?

Зейнеп токтоп калды.

– Анткени азыр бизге өткөндү эмес, келечекти биринчи орунга коюу керек.

Ал чыгып кетти. Адел болсо экранга кайра карады. “347”. Кызыгуусу ого бетер күчөдү.

xxx

Ал эми ооруканада Тинатин Бекзаттын жанында отурган. Ал анын кыймылсыз колун акырын кармады.

– Сен баарын көзөмөлдөйм деп жүрчү элең...

Үнү титиреди.

– Эми сени эч ким көзөмөлдөй албай турган абалга түшүп калдың. Ал жылмайганга аракет кылды.

– Билесиңби, сенин бөлмөңдө чаң болсо кызматкерлер таңкы төрттө туруп тазалашчу. Көзүнөн жаш чыкты.

– Азыр болсо сенин жаныңда бир гана чаң эмес, бүтүндөй дүйнө чогулуп калды.

Тинатин башын анын колуна койду.

– Бекзат... Ошол учурда анын манжасы билинер-билинбес титирегендей болду. Тинатин башын көтөрдү.

– Бекзат?

Аппараттын үнү өзгөргөн жок. Бекзат дагы эле көзүн ачкан жок. Тинатин анын колун бекем кармады.

– Эгер мени угуп жатсаң, бир жолу гана кыймылда.

Адегенде эч нерсе болгон жок. Бир аздан кийин Бекзаттын манжасы дагы бир жолу акырын кыймылдады. Тинатиндин деми токтоп калгандай болду. Ал ордунан туруп, дарыгерлерди чакырууга чуркады.

xxx

Ал эми ошол эле учурда шаардын башка тарабында Адел “347” деген файлды ачты. Экранда бир гана сүйлөм пайда болду: “Эгер Бекзатка бир нерсе болсо, бул документти биринчи Илим мырзага көрсөтүңүз”. Аделдин жүзү өзгөрдү. Исаевдердин үй-бүлөсү али биле элек болчу. Бекзаттын окуясы алардын трагедиясынын аягы эмес, эң чоң сырдын башталышы эле. Ошентип Исаевдердин үй-бүлөсүнө сыноолор биринин артынан бири шурудай тизилип келе баштады. Бирок бул сыноолордун эң коркунучтуусу алардын сырткы көрүнүшүндө эмес эле. Ар бир окуя мурункусунун жараатын тереңдетип, кийинкисинин эшигин ачып баратты. Бекзат ооруканада жатты. Анын көзү али ачыла элек. Бир кезде бир телефон чалуу менен жүздөгөн маселени чечкен адам азыр өзү бир аппараттын ишине көз каранды болуп калган. Ал эми анын орду бош калган күнү эле Исаевдердин дүйнөсүндө биринчи жарака пайда болгон...

(Уландысы кийинки санда)