Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАРБИЯЛОО ЖАЗАЛООГО АЙЛАНБАСА...

№438 25-31-март, 2011-жыл


Балдар – биздин келечегибиз. Демек, келечектин пайдубалын түзүү да өз колубузда. Биз туура деп ойлогон тарбия, балким, наристеге зыянын тийгизип жүрбөсүн? Сиз бул тууралуу ойлонуп көрдүңүз беле?

БАКЫТТЫ БАРДЫГЫ КААЛАШАТ, А ЖОЛУН КӨРСӨТКӨНДӨР АЗ
Психологдордун айтуусунда, дээрлик бардык ата-эне баласынан өзүнүн жашоосунун уландысын көрөт. Байкасаңыз, наристе өзүнө окшобой калса да ага бүшүркөө менен карап, “бул кимге окшоп калган?” деген кыжалат сезим пайда болот. Натыйжада айрым ата-энелер баласынын өз жашоосу, өз келечеги бар экенин унутта калтырышып, ага менчиги катары мамиле жасашат.
Эркин журналист Мансура Айтиева мындай дейт: “Эне катары балдарыма тарбия берүүдө көп нерселер тынчымды алат. Көчөдөн “бир нерсе алып бер” деп ыйлаган баланы уруп, дегдеңдетип сүйрөп бараткан энени көрүп капа болом. Бирок ошондой эле катаны мен өзүм да кетириптирмин. Кызым мектептен сырткары ийримдерге барат. Бирок кызыгуусу бир айдан ашпайт. Комуз ийримине бара баштаган, анан «жакпайт, барбайм» дегенинен урушуп, «барасың» деп койдум. Бир күнү бул тууралуу “Кыргыз Концепт” компаниясынын башчысы Эмил Үмөталиев менен баарлаштым. Анын “сен кызыңа өз эркиңди күчтөп таңуулоодосуң. Муну менен сен ага “бул жашоодо күч гана жеңет” деген нерсени түшүндүрүп жатасың” деп айткандары мага чоң таасир калтырды”.
Чындыгында, ата-эне баласына бакыт каалайт. А бирок бактылуулуктун жолун көрсөтүп бере алабы?

БАРДЫК АТА-ЭНЕ ЗЫЯНКЕЧПИ?
Ли Бо аттуу кытай журналистинин “Бардык ата-эне зыянкечпи?” деген макаласы коомчулукта кызуу талкуу жаратууда. Ата-энелерди мындай атоо чындыгында эле кейиштүү жана адилеттүү эмес. А бирок Ли Бо өз макаласында бул теманы көп жылдан бери иликтеп жүрүп ушул жыйынтыкка токтолгонун айтат.
Бул аталыштагы форумга дүйнөнүн бардык булуң-бурчунан 18 миң улан-кыз катышып, пикирлерин айтышкан. Алар: “Биз ата-эненин баасын төмөндөтүү эмес, тескерисинче, ата-эненин ролун бийиктетсек дейбиз. Ата-энелерди сыйлайбыз, бирок алардын “кишендөө” тарбиясына каршыбыз. “Менин уулум ушундай гана болууга тийиш. Мындан башкача болсо, мен аны уулум деп эсептебейм” деген өзүмчүлдүк, башка балдарга салыштырып намыска тийүү, өз кесибин улантуусун каалоо, жан шерик табууда өз пикирин таңуулоо деген сыяктуу нерселерге гана каршыбыз”,- деп билдиришкен. Форумдун катышуучулары катаал тарбия жөнүндө төмөнкүдөй билдирүүлөрдү калтырышкан:

  • “Кичине кезимде атам менен апам урушуп кетишти. Алардын урушуна менин күнөөм деле жок болчу. Апам атама “эгер үйдөн чыксаң, уулуңду аркан менен муунтам” деп талап койгон”.
  • “Атам туура эмес иштерди кылчу. Ага тил кайырсам, желкеме кайнак сууну куюп жиберчү”.
  • “Мен актриса болгум келчү. Бирок ата-энем караманча каршы чыгып, “актёрлук кесип – жаман кесип” деп тыюу салышты. А мен мыкты актриса болмокмун да”.

ТҮШҮНҮҮ ЖЕТИШПЕЙТ
Албетте, ата-эне балдары үчүн көп нерсени курмандыкка чалат: акчасын, убактысын, балким, жеке жашоосун дагы. Өкүнүчтүүсү, ата-эненин бул курмандыгы айрым учурда балдар үчүн керексиз курмандык болуп кала берет. Балдардын сыналгыдан башка дос да, сырдаш да таба албай калган учурлары көп.
Ушул макаладан соң, балким, күнүнө бир-эки саат убактыңызды балаңызга көңүл бөлүү үчүн арнаарсыз.


Ар собол

АТА-ЭНЕ МЕНЕН БАЛАНЫН ОРТОСУНДАГЫ КЕЛИШПЕСТИКТЕР ЭМНЕДЕН ЧЫГАТ?

Сулайман Рысбаев,
педагогика илимдеринин доктору:
– Ата-эненин турмуштук тажрыйбасы балага караганда мол. Алар жаңылып да, жаза басып да көрүшкөн. Ошондуктан балдарынын ката кетиришин каалашпайт. Аны балдар жакшы түшүнбөй, ата-эне менен баланын ортосунда пикир келишпестик келип чыгат.
Ар бир элдин өзүнө гана тиешелүү өзгөчөлүгү, баалуулугу бар. Кытайдын же япондун тарбиясы менен биз алыс барбайбыз, а биздин тарбия немистерге жарашпайт. Баланы жазалоо керекпи же жокпу? Буга бир беткей жооп берүүгө болбойт. Анткени ар бир баланын мүнөзүнө жараша тарбия берүү керек. Бир балага акырын айтсаң угат. Экинчисинин тизгинин катуураак тартуу керек. Тиешелүү жаза алып турбаса, ал кемчилигин кайдан түшүнсүн? Эгерде таптакыр укпай койсо, жайына да коюу зарыл. Кээ бир бала өз чекеси менен сүзүп көрбөсө, көп нерсени түшүнө бербейт. Бирок иши жүрүшпөсө, баладан ачуусун чыгарып же өз эркин таңуулоо, этин оорута уруп, көңүлүн калтырган сөздү айтуу менен аны өзүнөн алыстатып алуу коркунучу бар.

БАЛАҢЫЗГА КЕСИБИҢИЗДИ ТАҢУУЛАГАН УЧУР БОЛГОНБУ?

Эрнест Абдыжапаров,
режиссёр:
– Жок, кесибимди таңуу­лаган эмесмин. Балдарымды аябай эркин өстүрдүм. Мен аларга үлгү боло алсам керек. Уулумду дайыма жаныма ассистент кылып алып жүрдүм. “Уядан эмнени көрсө, учканда ошону алат” деген кыргыздын таамай сөзү бар го. Уулум режиссёрлукту тандаганда өзүм да таң калдым. Анчалык жөндөмүн деле байкаган эмесмин, анткени аябай тентек болчу. Анан тез эле токтолуп, өзүнүн ички дүйнөсү, кабылдоосу менен мени аябай таң калтырды. Ал үмүтүмдү актап, азыр бир топ жакшы деген тасмаларды тартып жүрөт. Калганын келечек көрсөтөр.

ШАРИЯТТА БАЛАНЫ КАНДАЙ ТАРБИЯЛОО КЕРЕК?

Дилал Саитов,
имам:
– Баланы 5-7 жашка чейин падышаң катары бийик тутуп, эркине кой. 7-14 жашка чейин илим менен сугарып, ак-караны тааныт. 14 жаштан соң ишенимдүү кеңешчиңе айландыр. Адалды, арамды билдирип, тил үйрөтүп, кесибин тандаганга жардам бер. Ал эми 21 жашында үйлөнтүп, үй салып берип, төөнүн буйласын бош койгондой бош кой. Эгерде татыктуу тарбия берсе, бош койгондо деле бала ата-энесинен эч кайда кетпейт.
Эми андан да майдалап карай турган болсок, баланы эки жарым жашка чейин эмчектин сүтү менен багуу керек. 4 жашында чындыкты сүйлөгөнгө үйрөтүү зарыл. Бул куракта атасы же апасы кудурети жете турган нерсени гана убада кылганы абзел. Анткени үч жолу убада берип, ата-энеси аткарбай койсо, бала аларга түбөлүк ишенбей калат. Өзү да “алдай берсе болот экен” деген пикирде калат. Ушул жашынан баштап убадага туруу керек экенин үйрөтүү зарыл. 5 жашынан ыйманга үйрөтө баштоо шарт. Тентектик кылса, 10 жашынан баштап жазалоого ата-эненин укугу бар. Этин оорутпай чыбык менен жазалап, колго чаап койсо болот. Баланы эч качан башка, бетке, көкүрөккө урбоо керек. Эң маанилүүсү – ачуусу келип турган учурда өзүн кармап, баланы жазалабай, сабырдуулук кылганы жакшы. Эртеси ачуусу тараганда гана тарбияга чакыруу зарыл.

Нуржамал Жийдебаева
kenesh@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(14)
26.03.2011. 00:06 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
181
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Атасы мас болуп келип балага акыл болуп атса,ичпегин киши болбой каласын деп.Анан уяда коргонун кылат да.Ата-эне менен баланын ортосунда кобунчо материалдык койгойлордон улам ажырым пайда болот ко.Кийим алып бер,тилпон алып бер.Тиги досумда мындай нерсе бар,менде жок.Алып бербесен уйдон кетип калам.Туулган кунумду ресторанда кылып бербесен,университетке окутпасан муунуп алам(Кудай бетин ары кылсын) деген ж.б. Исламдын эрежелерине ылайыктап тарбияласа эн сонун болот.
26.03.2011. 00:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
265
Катталган:
25-03-2007
Соӊку аракети:
06-09-2017 17:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
bishkek
0
Chyndygynda ISLAM erejesi menen tarbiyalansa ak-karany,adal-aram ishti bilip alsa andan ary ozunun akyly menen chechim kylat..... Ata-enenin mildeti oshogo uirotuu,bagyt, umut beruu....
26.03.2011. 02:10 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
30
Катталган:
06-02-2011
Соӊку аракети:
07-01-2015 04:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Нарын
0
Баланын эркине коюш керек
26.03.2011. 07:12 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
29-09-2010
Соӊку аракети:
08-01-2014 15:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Авксом
0
А мен Эрнис байкенин жана Имамдын айткан кенештерине тоолук кошулам...
29.03.2011. 00:44 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
02-01-2011
Соӊку аракети:
29-11-2011 19:24
Жынысы:
Белгисиз
0
tuura aitasyn chopa ! balany akyl sozdor menen kop suiloshup tarbialaganga araket kylysh kerek.eger urup sabasa balanyn psihikasy buzulat da ata -enesinen konulu kalyp kalat
29.03.2011. 12:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
04-02-2011
Соӊку аракети:
04-08-2017 20:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
шариятта мындай тигиндей деген нерсини чала молдо дин бузарлар токтотсо
29.03.2011. 12:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
04-02-2011
Соӊку аракети:
04-08-2017 20:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
шариятта мындай тигиндей деген нерсини чала молдо дин бузарлар токтотсо
29.03.2011. 14:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
181
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
10-10-2016 21:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
"ASKE" сенин башын жетсе ошол чала молдолордун айтканын китептен карап толугураак окуп аласын да.Комунизмден жаны чыккан чалдардай болуп дин жонундо соз болсо эле ооздуктап каласын да акылдуусунуп.
30.03.2011. 22:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
22-03-2011
Соӊку аракети:
19-05-2017 06:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Karakol
0
Moldolor gana usunday sozdordu aytish kerekpi,shariyatti sen da bilishin kerek,musulman bolgon son!Moldo emes sen balana aytishin kerek!
31.03.2011. 19:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
11-05-2010
Соӊку аракети:
24-06-2012 02:12
Жынысы:
Белгисиз
0
Кана эми ушул макаланы менин апам окуп калса! Чындыгында сайттан башка деги досторум жок, кичинемден апамдын"сен учун мындай кылдым,андай кылдым"деп айтканын эле угам,туура эмес иш кылып алсам созсуз сокку жейм(азыр деле)Кыздарга окшоп бироо мн дос боло албайм,мас болуп уят кылып коет.Мусулман болгонум мн, Ислам дини жонундо такыр билимим жок, кызыгып Намаз китептерин окуп калсам "сектага тушуп калыпсын" деп дагы жактырбайт.Балким атам мн ажырашпаганда башкача болоор беле???
01.04.2011. 04:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
122
Катталган:
19-12-2010
Соӊку аракети:
17-03-2018 09:03
Жынысы:
Белгисиз
0
Этин оорутпай чыбык менен жазалап, колго чаап койсо болот деген эмнеси? Баланы эч качан чаппаш керек. Соз менен тушундуруу керек.
01.04.2011. 04:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
122
Катталган:
19-12-2010
Соӊку аракети:
17-03-2018 09:03
Жынысы:
Белгисиз
0
Imperator сиз негизи урушчак, нервный адам окшойсуз, элдер менен уруша эле бересиз комментарий жазса эле,
01.04.2011. 18:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
26-03-2008
Соӊку аракети:
14-03-2012 10:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Bishkek
0
Эх а дейсин бу дейсин ошол учур озунун башына келгенде гана тушуносун
29.04.2011. 03:21 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
29-04-2011
Соӊку аракети:
07-06-2011 01:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
Балага туура тарбия бериш учун,ата эне озу тарбиялуу болук керек!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: