Нуржамал Рыскулова: «УУЛУМДУН АК ЭКЕНИН АКЫРЫ ДАЛИЛДЕЙМ»

Гезитибиздин №436-санында биз ырчы Микаэлдин киши колдуу өлүмү, ал кылмыш ишинин айланасындагы окуялар, кылмыш ишин иликтеген иликтөөчүнүн, маркумдун бир тууган эжесинин баяндарын жазганбыз. Ал гезит жарыкка чыккан күнү редакциябызга “Микаэлди өлтүрдү” деп айыпталып жаткан Эркин Турусбековдун энеси Нуржамал Рыскулова келди. “Мен Америкада жашап жаттым беле, силер байланыша албай калчудай?” Н.Рыскулованын биринчи суроосу ушул болду. Андан башка да жооп талап кылган суроолору көп болчу. Узакка созулган сүйлөшүүлөрдөн соң төмөнкү жагдайлар менен окурман журтун тааныштырууну чечтик.

Ар кимдин өз чындыгы бар. Ооба, ошол учурда айыпталуучу тарапка байланышка чыга албагандыктан, алардын пикирин жарыялабай калганбыз. Бирок ал тараптын пикирин угууга, гезит бетинде чагылдырууга даяр экенибизди жашырган эмеспиз. Учурунда байланыша албай, айрым жагдайларды тактай албай калганыбыз үчүн, албетте, кечирим сурайбыз. “Силер байланышка чыкпаганыңар үчүн эле эмес, макалада так берилбеген бир нече жагдайлар үчүн кечирим сурап, төгүндөө беришиңер керек деп эсептейм. Чынында, ушул иш тууралуу ММКларга маалымат бергим келген эмес, бермек да эмесмин. Анткени ал коомдук пикирге, сотко басым катарында бааланышы мүмкүн болчу. Силердин гезитке жарыяланган макаладан улам өз үнүмдү элге жеткирүүгө аргасыз болдум”,- дейт Нуржамал Рыскулова. Ал төмөнкү жагдайларга токтолду:

1. – Свердлов райондук ИИБинин ага кылмыш иликтөөчүсү Нурдин Жусубалиев кылмыштын бетин ачты деп жазып жатасыңар. Ал өзү ошондой пикирде. Ал, болгону, кылмыш боюнча иликтөө жүргүздү, бирок кылмышты чын эле ачтыбы, кылмышкерди таптыбы, аны соттун жыйынтыгынан кийин гана билебиз. Эркинди 24-майда күндүзгү саат 11лер чамасында кармашты. Кармашты десе да туура болбой калат, аны уурдап кетишти. Балам телефон аркылуу кабарлаганга үлгүрбөдү, “апа” деген боюнча эле байланыш үзүлүп, телефону өчүп калды. Аны издеп Свердлов районуна эки жолу бардым. “Жок, биз билбейбиз” менен кутулушту. Ошол биз издеп жүргөн түнү уулумду сабап, моралдык-психологиялык кысым көрсөтүп, кылбаган кылмышты кыйноо менен моюнуна алдырышкан экен. Биз анын дайынын таппай, айла кеткенде Свердлов РИИБинин карамагындагы шаардык милиция бөлүмчөлөрүн аңдып жүрүп, түнкү саат 11ден өткөндө №10- бөлүмчөнүн терезесинен көрүп калдык. Ошол маалда балама көрсөтмө жаздырып жатышкан экен. Адвокат менен кирип, алар менен сүйлөшө баштаганыбызда Эркиндин оозун скотч менен чаптап, терезеден алып чыгып кетишиптир. Анан шаардык БИИБинин ИВСине барбай «Жеңиш» аянтына токтоп, ошол жерде башка ручка менен Эркинге кылмышты моюнга алган көрсөтмөсүн жаздырып бүтүрүшүптүр. Уулумдун денесиндеги оор жаракаттарды, ден соолугуна келтирилген залалды экспертизанын жыйынтыгы тастыктайт. Фактыга таянсак, Микаэль каза болгон саатта Эркин биздин кеңседе документтерди даярдап отурганын далилдеген 6 күбө бар. Алар өз көрсөтмөлөрүн сотто да айтышкан. А силер муну ойлонуп көрдүңөрбү, эмне үчүн 24-майда кармашты деп? Анткени бир жума гана убакыт калган.

Эгер кылмыш иши козголгондон тартып эки ай аралыгында кылмыш ишинин бети ачылбаса, ал убактылуу токтотулат. Ооба, бул үчүн оперкызматкерлерге жетекчилик тарабынан сөгүш жарыяланбайт. Бирок Микаэль өңдүү таанымал адамдын өлүмүнүн ачылбай, кылмыш ишинин убактылуу токтотулуусу коомчулукта милиция кызматына карата терс пикир түзүп, шоу-бизнес өкүлдөрүнүн нааразычылыгын жаратмак.

2. – Мен ал оперкызматкердин алдында актанып отурбайм. Бирок пайгамбар жашындагы адамга жапжаш жигит кол көтөрсө, мен үйгө барып ызаланып, ыйлап отуруп калышым керек экен да?! Нурдин Жусубалиев ошону күттү беле? Мени канчалык сабап, коркутушпасын, уулум үчүн акыйкаттык издейм. Сот ишти адилеттүү карап, туура чечим чыгарат деп ишенем.
Башында оперкызматкердин мага кол көтөргөнү боюнча жазган арызымды да кабыл албай коюшту. Кайра-кайра жаза бергенимде гана алууга аргасыз болушту. Ошондо да мен анын милиция кызматкери экенин айтпай, “Нурдин аттуу жигит мага кол көтөрдү” деп жаздым. Эгер арызда анын оперкызматкер экенин көрсөтсөм, арызымды кабыл алышмак эмес. Арызды кабыл алып, соттук-медициналык экспертизадан өтүүгө жолдомо беришти. Анын жыйынтыгы келгенден кийин кылмыш иши козголду. Ошондо гана тергөөчүгө мага кол көтөргөн жигит милиция кызматкери экенин билдирдим. Силер гезитиңерге Н.Жусубалиевдин “Биринчи Май райондук прокуратурасынын тергөөчүсүнөн “айтчы, ал аялга деги эмне керек экен?” деп сурадым” деген сөзүн жазып жатпайсыңарбы. Өзүңөр деле ойлоп көргүлө, прокуратуранын кызматкери менин атымдан кантип сүйлөшү мүмкүн?.. Дагы бир нерсени баса белгилеп өткүм келет. Ушул иш боюнча Жусубалиев сотко 7-8 күбө алып келди. Алардын көрсөтмөлөрүн мен күбөлөндүрүү жолу менен алдым. Ушинтип алып, таанышууга укугум бар экен. Мына, өзүңүз да карап көрсөңүз болот, биринин айтканы экинчиси берген көрсөтмөгө дал келбейт.
Менин Биринчи Май РИИБине арыз жазганыма Н.Жусубалиев таң калыптыр. Кызык, эмне үчүн мен ал иштеген Свердлов райондук ички иштер башкармалыгына кайрылышым керек эле? Мыйзам боюнча кылмыш кайсы райондо болсо, арыз да ошол райондук милиция бөлүмүнө тапшырылат да. Ошон үчүн да сот процесси ошол райондо өтүп жатат. Бир материалда ушунча чындыкка туура келбес сөздү айткан адамдын милициянын катарында иштегенге моралдык укугу барбы?
Ооба, милициянын катарында да өз ишине берилген мыкты адистер жок эмес. Бирок кээ бир кызматкерлердин мыйзамга ылайык келбес, чектен чыккан жоруктарына качанкыга чейин чыдоого болот? Адилетсиз мындай иштерге нааразы адамдар өтө көп, атүгүл атайын коом да түзүп жаткандары белгилүү.
Ушундай кызматкерлерге маркумдун эжеси Аида Аземова абдан ишенип алганына кейийм. «Тил кат жазып бер деп жатат» деген сөзгө ишениптир. Мени менен сүйлөшкүсү келбесе да, прокуратуранын тергөөчүсүнөн сурабайбы, «кандайча сен Н.Рыскулованын атынан сүйлөп жатасың?» деп. Анан да, Аида катышпай калса эле сот процесси токтоп калбайт. Ал катыша албаса жабырлануучулардын башка бири катышып, сот процесси улана берет. Процесс башталган соң эч кимибиз аны токтото албайбыз да.
Мага кол көтөрүү боюнча сот эки жолу каралды. Экөөндө тең 30га чукул оперкызматкер келип, 3-4 саат бою ошол жерде турушту. Угушумча, алар Свердлов РИИБинин жана шаардык БИИБинин кызматкерлери. Мен го, пенсиядагы кишимин. А эмне, ал кызматкерлердин жумуш убактысында кыла турган зарыл иштери жокпу? Сырттан караган адамга санкциясыз митингдей эле көрүнөт. Алардын жетекчилери каякты карап жатышат? Же ошентип көп болуп келип мени коркуткулары келеби? Мен коркпойм!
3. – Уулум ИВСте 3 күн эмес, бир айдан ашык отурду. Ден соолугу кескин начарлап кеткенинен ИВСтегилер «Тез жардам» чакырып, анан гана адистештирилген ангио-неврологиялык бөлүмгө жөнөтүштү. Кармалганда оперлердин ырайымсыз ур-токмогунан алган запкысынан ал ошондон тартып үч ай конвойлордун кайтаруусунда ооруканада жатты. Айыпталуучуну үй камагына чыгаруу боюнча токтом өткөн жылдын 4-октябрында гана чыкты. Ушул убакыт аралыгында эле милиция кызматкерлеринин ур-токмогу баламдын ден соолугуна олуттуу залал келтирди. Уулумдун оперкызматкерлердин колунан кандай запкы тартып, кандай кыйноолорго туш болгонун бирден терип айтып, окурмандардын жүрөгүн түшүргүм келбейт. Мына ушундай себептерден улам Эркинди үй камагына чыгаруу чечими чыгарылган.

Бир жылдан бери ушул чуулгандуу иш менен алагды болуп жүргөн Нуржамал Рыскулова дагы бир жагдайга көңүл бөлүү керек деп эсептейт.

4. – Эркиндин соту боюнча менин коомчулуктан жашыра турган эч нерсем жок. Ошондуктан сот да ачык болот деп ойлогом. Бирок процесс башталар күнү гана сот жабык түрүндө жүргүзүлөрүн уктум. Айрымдар мени сот процессинин жабык болушуна да салымын кошту деп ойлошот. Бирок сот Микаэлдин туугандарынын өтүнүчү боюнча жабык түрдө өтүүдө.Чындыгында эле сот процесси улам артка жылдырылып жатат. Эмне үчүн? Анткени тергөөчүлөрдүн ишти чалагайым бүтүргөнүнөн улам кээ бир түшүнүксүз иштерди экспертизага жөнөтүүгө туура келүүдө. Мисалы, кылмыш болгон жерди текшерүүдө бут кийимдин изин табышкан. Ал из 37-38-өлчөмдө экени билинди. А Эркин 41-42-өлчөмдөгү бут кийим киет. Сот процесси ушул себептен, экспертизанын жыйынтыгын күтүп артка жылдырылган.
Бир жылдан бери канча жолу өлүп, канча жолу тирилгенимди бир гана Кудай билет. Мен үй-бүлөм менен биргеликте Микаэлдин айынан ушунча кордук көрсөм да, аны жаман деп айта албайм. Кудайдан бизге ушундай сыноо берилди, демек, биз аны көтөрүшүбүз керек. Микаэль менен менин балам мындан төрт жыл мурун Эркиндин досторунун биринин туулган күнүндө таанышып калышыптыр. Ошондон баштап биздин үй-бүлө менен жакшы санаалаш болуп кетти. Өзү жаркылдаган өзгөчө бала эмес беле... Уулум Эркин менен эле эмес, кызым менен да дос болчу. Мени болсо “вторая мама” дечү. Чындыгында, мен Микаэлди жетим бала деп ойлоп жүрчүмүн. Анткени ал үй-бүлөсү тууралуу эч нерсе айтчу эмес. Жараатын чукугум келбей, мен дагы сурачу эмес элем. Оор учурларында бизди караан тутуп келгенде колдон келген жардамыбызды аячу эмеспиз. Аны абдан таланттуу жигит катары саначумун. Врачтардан да «жакшы карагыла, келечектеги жылдыз» деп суранар элем.
Бир жолу биздин кеңседе отуруп эле буттары баспай калды. Өзүм жүгүрүп ооруканага алпарып жаткырып, дары-дармектерин таап берип жүрдүм. Өзүм, уулум, атүгүл неберелерим тамак-аш алып барган күндөр болгон. Бир да жолу бир туугандарын же ата-энесин кезиктирген жокпуз. Жанында Канат деген досу гана болор эле. Кылган жакшылыктарымды билчү, “мен сизге рахмат айтып бүтө албасам керек. Аида эжем да келип сизге ыраазычылыгын билдирип, таанышып кеткени жатат” деп кайра-кайра айтып калчу. Бирок эжеси келген эмес. Анан бир ирет дагы айтканынан «Микаэль, мен сага кылган жардамымды милдет кылбайм» деп көңүлүн жайгарып койгом. Кызык, азыр жан күйдүрүп жүргөн апасы менен эжеси ошондо кайда болушту экен?
Жалгыз менин эле эмес, бардык энелердин чындыкты издегенге адамдык да, энелик да укугу бар деп ойлойм. Ошондуктан бардыгына бел байлап, өз алдымча иликтөө жүргүзүп жатам. Мага үй-бүлөм, жакындарым, уулумдун достору жана студенттери көмөк көрсөтүшүүдө.
Туура, мен эки залкар инсандын перзентимин. Мен эч качан бул залкар адамдардын кызы экенимди айтып мактанган эмесмин. Кырсыктан пайдаланып ата-энемдин атын козгогондорго “ата-энемди жөн койгулачы” деп айткым келет. Ар бир адам өзү үчүн гана жооп бериши керек. Ата-энем 65 жашка чыккан мен үчүн жооп бербейт. Алтургай Эркин да өзү үчүн жооп бериши керек. Бирок уулумдун ак экенине толук көзүм жетет.
31-мартта Микаэлдин көз жумганына бир жыл толот. Анын жаткан жери жайлуу болушун, арбагы тынчтык табышын каалайм.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат. Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Комментарийлер (17)
kubik
2011-04-01 20:38:08
JUA - сенин балан ушундай абалга тушуп калса (кудай сактасын) корот элем огнетушитель болгонунду. Пожардан буту же башка жумшак жери куйгон тооктой болуп жугурот элен.
0
lolo
2011-04-01 20:54:09
Eeh Mikael degi seni kim olturdu boldu eken :(
Bilbei kaldym kimge tartarymdy, mintip ene baikush jan talashyp balasyn aktap jatat. Balasynan airylgan eneda kunoluunu tapkysy kelip jatat. Enelerge ele jaman boldu :(
0
jua
2011-04-02 00:03:21
KUBIK- MUBIK кандай ойлосон ошондой ойло ал сиздин ишиниз
0
aminali
2011-04-02 01:14:58
Ak jerden kuiguzgon en jaman,mumkun 4in ele kunoolu emes,bizdin milisialar dank aliw u4un emneni kilbait,iwenuu kyiyn.
0
asyl
2011-04-02 03:55:58
соз жок...
0
Persik
2011-04-02 07:29:32
Кыргызстанда баардык нерсе акча менен бааланат.Милицияга,сот окулдоруно элде бир да ишенич жок.Алардын баары коррупцияга белчесинен батып бутушкон.Арасында чыныгы ишин суйгон азаматтар жок эмес.Бирок аларды да замана оз нугуна салдырып алган.Бул окуянын ачыла элек сырлары коп экен.Бирок ар бир адам оз жазасын алат.Кан кое бербейт,кудай корсотот.
0
Titi
2011-04-02 10:02:07
Эми аны камаса же камабаса эле Микаэль тирилип кетмек беле. Эженин айтканында чындык бар милиция уруп мойнуна алдырткан фактылар болуп жатпайбы. Мисалы мени деле аз эле жерден мойнума алдырып коеюн деген. Кирип не болду дебестен учоо уч жагыман уруп тепкилеп салып,анан не болду не иш кылдын дешкен. Мен справкага эле барып кабинетте печатты кутуп отургам болбосо.
0
gulzarali
2011-04-04 04:51:50
Апасына боорум ооруп кетти.Эгерде баласы Эркин ак болбогондо мынча создорду айтпай, гезитке да чыгалбаса керек эле!Сабыр кылыныз Алла Таалам сизди колдосун!Ылайым чыныгы куноокор батыраак табылсын!
0
DilyaKiev
2011-04-04 20:48:29
Эгер чынын айтсам, кимисинде акча коп болсо ошолор утат.даже олтургон адам дагы утуп кетиши мумкун, а куносу жок акчасы жок болсо кунолуу. ВОТ ТАКАЯ наша жизнь. Денги!!! MONEY!!! АКЧА!!!
ВОТ это жизнь!!!
0
guliz
2011-04-04 22:39:58
да у нас менты если честно натури му-ро,может он действительно не виноват.
Просто у нас был случай что невиновного посадили скоты и жизн этому парня сломали.
А им быстрее закрыть дела и все им (насрать)на всех
0
nurmuhammed
2011-04-05 04:14:42
иии айта берсе соз коп экен,бул жердеги ишти бир кудай билет,и бир Микаэл билет и олтургон адам билет.Эмнеси болсо дагы чындык акталсынчы.
0
Best Girl
2011-04-06 04:58:09
nurmuhammed +100
samoe glavnoe, my pomnim Miku i skorbim.on byl ochen' horoshim chelovekom.i dai allah pust' tot chelovek kotoryi ubil ego, poluchut nakazanie, daje esli ni v etoi jizni, hotya by tam na nebesah, v sudnyi den'.ya ne imeyu pravo obvinyat' kogo to (erkina), samoe glavnoe allah sud'ya.i vinit', i reshat' kakoe nakazanie on doljen za eto nesti reshat' odnomu allahu.a Miku, my nikogda ne zabudem...
0
arlekino
2011-04-06 11:35:22
ууру олгончо карганат болуп жаткандай, бирок бироонун куноосун которбош керек...ким билет...
милиция деле опыттары бар жон эле мындай ишти бироого илебербейт болуш керек значит бир мандеми бар бул жерде...
шаарда 1-2миллион калктын ичинен ушул жигитти кармаса шеги бар да милицианын да..
0
Danek
2011-04-07 10:06:14
Эн негизгиси, Микаелдин омуру кыска экен, жаткан жери жаннат болсун, а ким аны олтургон болсо кудайым ал адамга оз жазасын берсин!
0
nazgul2011
2011-04-25 11:45:04
Соз жок, биздин кыргыздарга, баласы кандай болгон кундоо да ЭНЕ журогундо эмне болуп жатат ким билет. Кыргызбыз атыбыз эле болбосо затыбыз жок. Канчалаган куноосуз кишилерди коркутушуп турмого отургузуп жатасыныр. Бул дуйнодо жакшы жашаганынар менен тиги дуйнодо Кудайды сатып албайсыныр
0
№ 439, 1-7-апрель, 2011-жыл
БАШКЫ БЕТ
СОҢКУ КАБАР
СУПЕР-ИНФО
SUPER.KG ВИДЕО
МЕДИА-ПОРТАЛ
Кинозал
ЖЫЛНААМА