Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЭЛ ТААНЫБАГАН ЭЛ АРТИСТТЕРИ КӨБӨЙДҮ

№442 22-28-апрель, 2011-жыл


“Эл тааныбаган Эл артисттери көбөйдү” деп белгилүү бир режиссёрдун кейигени эсимде. “Жыл сайын узун тизме менен берилип жаткан наамдар өз ээсин таппай татыксыз берилүүдө” деген коңгуроолор кагылып эле келе жатат. Бирок татыксыз сыйлангандар токтободу. Ушул өңүттөн карап, наам тууралуу бир катар маселелерди жазгыбыз келди.

БААРЫН КОМИССИЯ ЧЕЧЕТ
Учурда “мен наам алат элем, кокуй” деп министрликтердин эшигин жырткандар арбын. Арасында 2 жыл ырдап алганы, эчен жыл эмгеги сиңсе да ала албай наалып жүргөнү да бар. Эңсеген эгемендикти алгандан соң мамлекеттик сыйлыктарды берүү маселеси курчуп, 1996-жылы негизделген. Мыйзам боюнча, Эмгек сиңирген же Эл артист деген наамдар өнөр ээлеринин чыгармалары, ырлары, обондорунун саны жана сапаты эске алынып, ар бир министрлик боюнча сунушталат. Сунушталган тизме президенттин алдындагы 15 адамдан турган жашыруун комиссиянын чеңгелине түшөт (жашыруун комиссия болгондуктан, ал жерде кимдер отурганын, искусствону түшүнгөн адам отурабы же башкабы, эч ким билбейт). Демек, акыркы сөз ошол жашыруун микрофондун ээлерине берилет. Алардын элегинен өткөнү өтүп, калганы калат.
Маданият министри Нурланбек Шакиевге кайрылсак: “Кызыгы, кээде биз сунуш кылбаган ысымдар тиги жакка өтүп кеткен учурлар болот. “Жоо кеткенден кийин кылычыңды ташка чап” дегендей, наам ал адамга арналып калгандан кийин биз эмне кыла алабыз? Тааныш-билиш, жогору жактан телефон чалуулар же дагы бир башка жолдор менен берилген үчүн жаман көрүнгөн учурлар да болот”,- деп өз көйгөйүн айтып өттү.

«НААМ АЛСАҢ, КӨРҮСТӨНҮҢ ДАЯР» ДЕЙБИ?
Албетте, наам чыгармачыл инсанга, биринчиден, моралдык жактан дем-күч берет эмеспи. Бирок моралдык канааттандыруу менен гана чектелбестен, келечекте мамлекеттик кошумча каражаттарга да ээ кылат экен. Мисалы, эмгеги сиңген ишмерлердин айлык акысы 50 пайызга жогорулатылат. Эл артисттерине, Эл акындарына, Эл жазуучуларына, Эл сүрөтчүлөрүнө маянасынын үстүнө 100 пайыз жогорулатылган персоналдык пенсия кошулат. Жеңилдиктер, мисалы, бекер дарылануу мүмкүнчүлүгү болору турган иш. “Жаман айтпай жакшы жок” демекчи, кокус көз жумуп кеткен учурда наам ээлеринин коштошуу зыйнаты да мамлекеттик деңгээлде өткөрүлөт. Жакын адамдары макулдугун берсе, чоң наамдын ээлери “элитный” делген “Ала-Арча” көрүстөнүнө коюлат. Бул үчүн премьер-министрдин жана тиешелүү жетекчилердин колу коюлушу керек. Демек, “наам алсаң, көрүстөндөн бери даяр” дегендей кеп да. Көрсө, наам үчүн буту үзүлгөнчө бекер жүгүрүшпөйт тура.

ӨЗ УБАГЫНДА БААЛОО КЕРЕК
Элибизде адамдын талантын өз баасында сыйлап, ага урмат көрсөтүү эзелтен калган. Чындыгында, наам берүү ошол адамдын эмгегин сыйлоо, талантына кулдук уруу эмеспи. Бирок заманга жараша ошол сый акчага байланып, көп учурда чыныгы талант көңүлдөн тыш калып кеткен учурлар болгон. Мисалы, улуу инсан Рыспай Абдыкадыров. Анын ырлары бүгүнкүгө чейин өз баасынан түшпөй ырдалып келгени баарыбызга дайын. Бирок ага наам, сыйлык өз мезгилинен кеч берилип, Эмгек сиңирген артист наамын өзүнүн шакирттери менен тең алып бир сынса, Эл артисти наамы көзү өткөндөн кийин берилген. Чүнчүп, обондорун теледен бере албай жүргөндө берилбеген наам өлгөндөн кийин ага кереги бар беле?
Эл шайырларынын ичинен Асанкул Шаршенов Эл артисти наамына жетпей кетсе, Манас Бердибеков эч кандай наам албай калган. Эми өзүңүз баамдап-багыңыз, окурман, Каныкей Эралиева канча жылдан бери сахнадан түшпөй жүрүп кечээ жакында эле Эмгек сиңирген артист наамын алса, эки ыры да элдин эсинде жок айрымдар кандай кызматы үчүн Эмгек сиңиргенди алды деп баш катырасың.

КАНДАЙ ТАРТИПТЕ БЕРИЛЕТ?

  • Тартип боюнча өнөр ээси Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасын алган соң 5 жыл өткөндөн кийин Эмгек сиңирген ишмер же Эмгек сиңирген артист наамдарын алса болот. Эмгегине жараша 5 жыл өткөн соң Эл акыны, Эл жазуучусу, Эл артисти наамдары ыйгарылат. Андан кийин «Даңк» медалы же ошондой эле «Манас» орденинин I, II, III даражасы, Эл баатыры, Ак шумкар наамдары ыйгарылат.
  • Кыргызстанда маданият тармагында тийиштүү мамлекеттик наам, сыйлыктары 10дон ашык. Сыйлыктын башы Ардак грамотадан башталып, Ак шумкар, Эл баатыры наамдары менен чектелет.
  • Эгерде өзү иштеген тармагында өзгөчө эмгегин сиңирген болсо, Ардак грамотасын албай туруп эле, ардак наамды бергенге мыйзам жол берет.


Aр собол

КЕЧИККЕН НААМ СИЗГЕ РАХАТ ТАРТУУЛАДЫБЫ?

Нурак Абдрахманов,
комузчу:
– Комуздун кылы менен өмүр сүрүп келе жаткан мага Эл артисти наамы былтыр гана ыйгарылды. Менимче, бул башкы бийликте отургандардын маданиятка салмактуу эмгегин кошкондорду баалабагандыгынын натыйжасы. Парасаты жетишсиздиктен улам чыккан нерсе. Чынын айтсам, наамды көпкө күттүм. Бирок мага, эң негизгиси, бийликтин эмес, элдин сыйы маанилүү. Бир концертимде эл дүркүрөп туруп алып кол чапкан. Мага ал бир эмес, эки Эл артисти наамын алгандай кубаныч тартуулаган.

НААМ ЭМНЕГЕ КАРАП БЕРИЛИШИ КЕРЕК?

Сыймык Бейшекеев,
ырчы:

– Наам эмгекке жараша берилиши керек деп ойлойм. Кээде “эмне үчүн жаш ырчы алды?” деген кептер чыгат. Менимче, бул туура эмес. Эгерде татыктуу эмгек кылса, жаш кезинде деле алышы керек. 30 жыл сахнада жүрүп оозго алынган ыры жок болсо деле “мага бериш керек” деген туура эмес. Наам жаш кезде берилсе, чыгармачылыкка чоң эргүү болот. Ал эми өзүмө келсем, наам мени өзгөчө деле бактылуу кылып жибербейт. Менде «ким алды, ким алган жок?» деген деле ич күйдүлүк жок.


Нурланбек Шакиев, Маданият жана маалымат министри:
«НААМ БЕРҮҮНҮ ЖОЮУ КЕРЕК»

– Айтсаңыз, мамлекеттик сыйлык жана наамдар кандай шартта ыйгарылат?
– Мамлекеттик наамдар азыр аскердик чин сыяктуу болуп калган. “Солдат болгон соң генерал болууну эңсегендер” наамга жетүү үчүн баарына даяр. Менимче, сыйлык же наамбы, бир эле жолу ыйгарылышы керек. Мисалы, айрым инсандардын 5-6 мамлекеттик наам-сыйлыктары бар, ошол эле мезгилде эмгеги сиңген өнөрлүү адамдын бир да наамы жок.
– Кээде жаш ырчыларыбызга эле наамдар берилип жатат. Бул туура көрүнүшпү?
– Наам берип жатканда жашы, сахнадагы өмүрү эсепке алынбайт. Ал инсан искусствого бир бурулуш киргизип коюшу толук ыктымал. Жаш же кары деп бөлбөйбүз.
– Мамлекеттик сыйлык, наамдарды ыйгаруунун кереги барбы? Мунун артыкчылыгы эмнеде?
– Мен мамлекеттик наам-сыйлыктарды реформалоо тууралуу оюмду буга чейин да айтып келгем. Азыр да ошону айтам. Себеби мындай наамдар аябай көбөйүп кетти. Реформалоо сунушумду премьер-министр Алмазбек Атамбаевге эки-үч күн мурун жолдодум. Жиберилген сунуш – келечекте бул системаны түп-тамыры менен жоюу тууралуу. Сыйлыктардын тарыхы Союз учурунан тамыр алып, 15 союздук республиканын ичине тараган. Учурда мындай сый, наамга бөлөө бир да өнүккөн мамлекетте жок. Ошондуктан муну жоюп жиберсек, көп баш оорудан кутулат белек деген ой. Кээде “мен Эмгек сиңирген артист наамын алышым керек” деп келишет. Алар “чын эле эл-журтума эмгегим сиңдиби?” деген суроону өздөрүнө көп бере беришпейт.

Нуржамал Жийдебаева, Мальвина Уметбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(4)
25.04.2011. 13:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
345
Катталган:
07-09-2010
Соӊку аракети:
13-11-2018 11:23
Жынысы:
Белгисиз
0
Наамды чектелуу бир жаш (мисалы пенсияга чыккандай кылып) 50 дон откондон кийин, сахнада же дагы иш жузундо (30 жылдан ашык тынбай эмгектенсе) анан дагы чындап эмгеги бар болсо, берсе болот а жон эле (эстрада жылдыздары имиштерге!!!) берген туура эмес...
25.04.2011. 16:30 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
88
Катталган:
10-01-2011
Соӊку аракети:
11-12-2014 17:29
Жынысы:
Белгисиз
0
Ooba azyr bizde baardyk nerseni akchaga satyp alyshat,ushundai maseleni okmot tarap oilonup jakshy kozomolgo alsa bolmok,kee bir emgegi singen adamdarybyz ech nerse ala albai kalyp ketip atyshat.
25.04.2011. 21:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
298
Катталган:
06-11-2010
Соӊку аракети:
19-09-2018 16:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Россия
0
Окмот эмнеге ойлонмок эле башын оорутуп, акчанын баары окмотко кетип атса. Наоборот жыргап атышат, эки кундун биринде шаан-шокот кылып.
25.04.2011. 22:29 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
80
Катталган:
14-09-2010
Соӊку аракети:
14-09-2011 14:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
münchen
0
ehh nurlan shakievich.oshol naam satyp atyp, uch etaj tamdardy kurup,ekiden katyn algandar kimder boldu eken?
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: