Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«СЕНСИЗ МЕЗГИЛ ТОКТОП КАЛГАНДАЙ...»

№257 5-11-октябрь, 2007-ж.


АТАСЫНЫН КЫЗЫ
Гүлжан атасынын эрке кызы болчу. Кан басымы кокусунан көтөрүлүп атасы каза тапканда урук-тууган, жакындары анын энесине караганда да он үч жаштагы кызы Гүлжандан көбүрөөк сарсанаа болушкан. Атасы менен тармал чач кызы жандан башкача ынак эмес беле. Талаада тракторчулар, шоопурлар, дыйкандар менен аралашып жүрүп, атасы тээ түн ортосунда май, талаа, топурак жыттанып келээр эле. Атасы келгиче уктай албай, чыргоолонуп ыйлап жатып энесинин шайын оодарчу. Качан дарбаза кыйч эте ачылып, кулакка тааныш дабыш угулганда ордунан учуп туруп, “атакелеп” барып моюнуна асылып калчу. Ошол май, тер аралашкан жытка ырахаттана уктап калчу. Бир ирет атасы чөп чабыкка деп жайлоого кетип он күн келбей калганда куса болуп, кадимкидей ооруп калган. Тамак ичпей, көзүн да ачпай, ооруканада сулк жатып калган кызын көрүп, атакеси тимеле буркурап ыйлап: “Экинчи сени таштабайм. Кечирип кой мени, кызым, сени оорутпайм!”- деп убада берген. “Чын эле мени эми атам такыр таштабайт экен”,- деп ойлогон кичинекей акылында. Көрсө, жашоо дегениң такыр башка тура. Кааласа минтип жакын адамыңды алып, ансыз жашатып деле коёт экен.

“СЕЛСАЯК БОЛСО ДА СҮЙӨМ”
Университетте окуп жүргөнүндө бир агай: “Кыздар өзүлөрү байкабай туруп атасына окшош эркекти издешет,- деп тамаша-чынга аралаш айтып калаар эле. Негедир ал кепке анча маани бербеген экен. Анда Гүлжан керилген, жигиттердин көзүн күйдүрүп, эч бирин теңине албай менменсинип жүргөндөй көрүнөөр эле. А чынын айтканда, көңүлгө от жаккан адамды таба элек кези. Окууда го макул, өз билгениндей жүрө алат. Гүлжанды ошол жылдары ат тезегин кургатпай үйүнө келе берген жуучулар жаман жадатышчу. Мындай окуялар Гүлжан окууну бүтүп төрт жыл иштегиче деле көп жолу кайталанды. Анан бир күнү, болгондо да Жаңы Жыл күнү бул баш ооруларга чекит коюлду да калды.
Гүлжанды агасы Жеңиш ой-боюна койбой “Жаңы Жылды биз менен чогуу тос” деп үйүнө алып кеткен. СИЗОнун жетекчисинин орун басары болуп иштеген агасы үй толтура конок чакырганын айткан эмес. Артыкбаш ызы-чууну жактыра бербеген сулуу ушунча бака-шака түшкөн компаниянын арасында отурса да өзүн жападан-жалгыз сезип, көңүлү уйгу-туйгу болуп, терезени телмире тиктеп турган.
– Эмнеге мынча капасыз?- кокусунан чыккан үндөн улам чочуп кетип карай салса, жылмая тиктеп бир жигит туруптур. Тигил коноктордун арасынан бул жигитти көрбөгөн эле.
– Кандайча? Маанайым жакшы эле. Ушундай күнү киши кантип капа болсун?!
Көзүндө төгүлүп-төгүлбөй турган көз жашын шашып аарчымакчы болгон Гүлжанды унчукпай кучактап алган жигит жай гана көздөрүн аарчып, саамайынан шуу жыттап алды. Мына ушул мүнөт Гүлжандын өмүрүн астын-үстүн кылып жиберген сыяктанды. Кийин ойлосо, Сапардын оттой күйгөн көзүн, дал атасындай машинанын майы менен тер аралаш жытын гана байкаган экен. Ушул жытты нечен жылдар бою кусалана сагынып келгенин эми туюп, таанышканына он мүнөт боло элек жигиттин моюнунан кумарлана жыттап, коё бергиси келбей тура берген. Эркелете тиктеген жигит да аны кучагынан бошотпой, анан экөөнүн деминен улам бууланып чыккан терезеге “Жаңы Жылың менен!” деп жазып койгон. Аңгыча жеңеси алактай, кайынсиңдисин издеп келип калды. Алар Гүлжанды атайын агасы менен чогуу иштеген жигит менен тааныштырганы алып келишкен эле.
– Гүкүн, сен кайда?
Мындайды күтпөгөн белем, колундагы бокалы шаңгырай жерге түшүп, бырын-чырыны чыга талкаланып кетти.
– Гүкүн, бул эмне кылганың? Сапар?..
– Кечиресиз, биз байкабай эле...
– Байкабай дегениң эмнеси? Бул кыз менин кайынсиңдим. Сен кете элек белең?
Эмнеге келгенин унуткан жеңеси Сапарды жектегендей тиктеп калды. Көрсө, бул жигитти кол кабыш кылышсын деп агасы алып келген экен.
Анын Сапар менен таанышканын жеңеси эле эмес, агасы да жактырган жок. Эртеси түшкү тамакта отурушканда кыжына столду муштап алды.
– Эмне, ошол селсаяк менин карындашыма сүйлөй турган болуп калыптырбы? “Агам СИЗОдо жатат. Уурулук кылыптыр. Өзү оорулуу эле, кабар алып чыгайын, уруксат бериңиз!”- деп кабинетимдин эшигинен кетпей койгонунан жардам бергем. Кийин кой сойгонго, отун жарганга жардамы тиет деп үйгө апкелсем, кылганын карабайсыңбы наадандын!
Күпүлдөгөн күйөөсүн кайрап бир жактан эми жеңеси чыкты:
– Мен да төбө чачым тик туруп, жаман абалда калбадымбы. Гүкүнтай, сен капа болбо. Билген жоксуң да анын ким экенин.
– Селсаяк болсо эмне экен? Кебетеси андайга деле окшогон жок. Мага жакты.
– Эмне? Мобул кыз эмне деп турат, ыя? Билесиңби анын ким экенин? Агасы ууру, азыр түрмөдө жатат. Атасы да, энеси да жок. Карыган энесинин пенсиясын тиктеп дагы эки карындашы отурат айылда!
– Эмне, атасы, апасы каза болуп калса баласынын күнөөсүбү? Биздин деле атабыз каза болуп калбады беле?
Карындаштарынын ичинен эң сулуусу, жылдыздуусу Гүлжандан мындайды күтпөгөн. Аксаргыл келген агасынын өңү кызарып-татарып, тамагы буулуп чыкты. Сүйлөөргө бир ооз кеп таппай, кудум дем жетпей калгансып шашыла көйнөгүнүн жакасын чечип, шалдая отуруп калды.

“ТЕМТЕЙГЕН НЕМЕ САГА ТЕҢ ЭМЕС”
Гүлжандын тереңине сыр, муң катылгандай оттуу көздөрү Сапарга такыр тынчтык бербей койду. Айласы кеткенде Бишкекке келип, көңүлүнө тынчтык бербей жаткан кызды таап алды. Анын кайсы жерде иштээрин Жеңиш мактанып бир досуна айтып жатканда жакшы эстеп калган. Эки жаштын дүйнөсүнө жаз келип, ай-аалам ырга айланып жатса да, алардын мамилесин Гүлжандын агасы эле эмес, жакындарынын бири да жактырышкан жок. Апасы, сиңдиси, агасы: “Кой, мындай бала сенин теңиң эмес, көзүңдү ач”,- деп кызды айнытууга аракет кылышса, эжеси демитип кирип, Гүлжандын дале бүтпөй жүргөн жарасын тырмап алды.
– Өзүң жогорку билимдүү болсоң, анан кантип ушул темтейген бирөөнү күйөө кыласың? Ойлонуп иш кылбайсыңбы! Эмне, жигиттердин тукуму кырылып калыптырбы? Элестетсең, жездеңе кантип айтабыз “ушул – күйөө бала” деп? Кайынжуртума да шылдың кыласың мени.
– Сиз мени ойлобой эле өзүңүздү ойлоп жатасыз, эже! Ошол байлыгы чириген кайынжуртуңуз эмне кылып кыйратты? Бизди макул, өзүңүзгө эмне кылып беришти? Бай күйөө, тектүү кайынжурт сиздикиндей болсо, рахмат! Мага мындайдын бир тыйынчалык кереги жок!
– Гүлжан, тигиниң сенин башыңды айлантып койгон эмеспи? Жеңишке “Сапар атама окшош экен” деген имишсиң. Эми мага минтип кыйкырып... Ай, кантип оозуң барды, атамды ошол теги жок бирөөгө салыштырганга?
– Эмне эле тектүү болуп кыйын болосуздар Жеңиш экөөңүздөр? Ата-энесинин эрте каза болгонуна Сапар күнөөлүүбү? Атама чын эле окшош...
– Чүш-ш, апам укпасын! Экинчи мен да укпайын мындай келесоо сөздөрүңдү. Биздин атабыз эл сыйлаган, жогорку билимдүү, колхоздун бир жагын чоюп турган киши болгон. Түшүндүңбү?
Билими, эл ичиндеги кадыр-баркы жагынан албетте, атасы менен Сапардын арасы асман менен жердей. Бирок, чанда бир эркекте кездешээр кайрат, өзүнө болгон ишеним, жүрөгү сүйгөн адамына берилгендик бул эки адамда бар экени анык эле. Атасы аны таштап кеткен күндөн бери бороон уруп, бош калган көөдөнүн ушул көздөрүндө от учкундаган жигит жылытып жатканын кантип түшүндүрөт мобул бир туугандарына, энесине?

БАКТЫЛУУ КҮНДӨР МЕНЕН КОШТОШУУ
Баарыбир келише алышкан жок. Атасынан макул, ажал тартып ажыратып кетти. Эми Сапардан кантип айрылат? Ары айтып, бери айтып, Гүлжанды эсине келтире албаган жакындары “башың баш, багалчагың кара таш” деп өз жайына коюшту. Ошентип, жолдору эки ажырым кетти.
Эми ойлоп, “ошол күндөр өмү­рүмдүн жазы болсо керек” деп кетет. Экөө эч кимди чакырбай туруп мечитке барып нике окутуп келишкен. Сапар коюнуна аялуу буюмун сындырып алчудай катып алып келип берген ак жоолугу дале сакталуу. Гүлжандын жакындары менен мамилени оңдоого кийинчерээк дагы аракет кылып көрүштү. Бечара экөө “жакшыраак болуп баралы” деп акча табыштын камында эки жумушта иштеп, үйгө буттарын сүйрөп араң келишчү. Анын ысык кучагында жатып: “Сен анчалык капа болбо. Мени баары жакшы көрүшөт. Айрыкча атам өзгөчө жакшы көрчү. Баарыбир кечиришет”,- деп көңүлүн сооротор эле. Айтканындай болбоду. Экөө күндөп-түндөп иштеп таап алып баргандарын акырын гана колдоруна карматып туруп чыгарып коюшту. Жол ката солуктап ыйлап келген келинчегин аяр кучактап, “ыйлап бугун чыгарып алсын” дегенсип, Сапар унчукпай келе берди. Эртеси ойгонсо жанында күйөөсү жок экен. “Жумуштан кечиктим” деп шашып кийинип, эми туфлисин киймекчи болгонунда ичинен алакандай кагаз түшүп кетти. Алып караса Сапардын каты. “Атаңдын ордуна ата, апаңдын ордуна апа, сүйүктүү күйөөң болуп берсем, ыйлабай калаар белең?”- деп жазыптыр. “Сен жанымда болсоң такыр ыйлабайм!”- деп жазып, катын кайда калтыраарды билбей турду да, муздаткычка салып койду. Ал жумуштан келээри менен муздаткычтан айран алып ичээрин билет. Демек, катты көрөт.
Туура ойлогон экен. Эртеси жумуштан сумкасын ачып жатып, кечээки катынын жообун таап алды. Сапар аны качан салып койгонун байкабаптыр. “Рахмат, мага ишеним көрсөткөнүңө. Сени эми эч качан таштабайм, ыйлатпайм, оорутпайм дагы”,- деп жазыптыр. Ошондо жүрөгү кысылып кетти. Кайдан укту эле бул сөздөрдү? Башын оорутуп жатып, баягы кичинекей кезинде ооруп калганында атасы айткан кептер экенин эстеди. Чогуу жашашса да, бири-бирине алакандай кагазга кат жазып, аны күтүлбөгөн жайларга, буюмдардын ичине салып коймой, ушундай жол менен арзууларын билдирүү сыяктуу жоруктар экөөнүн эч кимге айтылбаган сырдуу дүйнөсүнө айланган эле. Жаңы Жылда терезе жанында кучакташып туруп, жылуу демдерине бууланып чыккан айнекке каалоо, арзууларын билдирген кептерди жазышаар эле. Аттиң, өмүр жазы көпкө созулган жок.
Ал күнү Сапарды ой-боюна койбой бир досу туулган күнүнө ээрчитип кеткен. Гүлжан “эртең жыйналыш бар эле” деп шылтоолоп калып калган. Кандай болсо да түнкүсүн үйгө келип калчу күйөөсү ал күнү келген жок. Жүрөгү жагымсыз бир нерсени сезгендей улам терезени тиктеп, эки айлык уулуна тигилип отуруп, ошол түндү уктабай атырды. Бул учурда Сапардын камакка түшүп калганын кайдан билсин?
Көрсө, туулган күнгө баргандар ичип алып мушташып кетишиптир. Бирөөсү бычак ала чуркаптыр. Айтор, кимди-ким көрдү болуп мушташып жатышканда бир жигитке бычак тийип каза болуп калыптыр. Анан милиция келип, ошол учурда дале тынчыбай жаткан үч жигитти алып кетиптир. Баарынан жаманы, бул жигиттерге, анын ичинде Сапарга да санксция берилип, СИЗОго, кайнагасынын колуна барат. Дале күйөө баланы теңсинбей жүргөн Жеңиш бул окуя жөнүндө Гүлжанга бир ооз айтып койбой, бөлөк жайга котортуп жиберет. Жанынан артык көргөн уулун көрүүгө, сүйүктүү жары менен байланышууга кылган аракетинен пайда чыкпаганынан улам Сапар тергөө бүтө элегинде кан басымы көтөрүлүп кетип каза табат. Качан гана ал кайтыш болуп, бөлөк арга жок калганда агасы Гүлжанга келип: “Мына, айтсак тилибизди алган жок элең. Күйөөң балдар менен мушташып, алардын айынан бир жигит каза таап, камакта жаткан экен. Кечээ көз жумуптур!”- деп балч эттире айтып салган. Эки айлык баласын бооруна кыскан Гүлжанга ошондо жер астын-үстүн болуп кеткендей туюлган.
Ошондон бери Гүлжандын өмүрү экиге бөлүнүп калгандай: Сапар каза боло электеги өмүрү жана Сапардан айрылгандан кийинки өмүрү. Өмүрүнүн экинчи бөлүгүндө мезгил токтоп калгандай туюлат. Сыягы, уулу гана аны жашоого үндөйт өңдүү. Жыл сайын Жаңы Жылда, сааттын жебеси он экини какканда терезеге келип “Жаңы Жылың менен...” деп жазганды адат кылып алган. Анан ошол жазууну эш тутуп, кайра кийинки жылга чейин жашай берет.

Айбек Нурадилов


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(1)
20.09.2009. 17:36 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
21-10-2007
Соӊку аракети:
15-07-2015 09:55
Жынысы:
Белгисиз
0
Эх жашоо...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: