Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Кыргыз республикасынын эл артисти ЭРМЕК МОЙДУНОВ

№265 30-ноябрь - 6-декабрь, 2007-ж.


«Жүрөктө калган жылдыздар» рубрикабыз гезит бетинен орун ала баштаганда «биздин бул инсан жөнүндө билгибиз келет», «тигил инсан жө­нүн­дө билгибиз келет, чыгарып койгулачы?!» деген өтүнүчтөр менен окурмандардан көптөгөн телефон чалуулар болуп жатты. Андай окурмандарыбыздын арасында 60-70-жылдардын хит ырларынын автору, мыкты аткаруучу Эрмек Мойдунов жөнүндө билүүнү каалагандар да көп эле. Көрсө, бир кездерде эл алдында обон созгон ырчы дагы деле эл жү­рөгүнүн түп­күрүндө экен.

Эрмек Мойдунов 1967-жылы «Эне жөнүндө баллада», 1969-жылы «Сары челек», 1973-жылы «Күйдүм чок» аттуу ырлары менен популярдуу болгон.

– Балалык баёо күндөрүңүздөн эскерип берсеңиз.
– Ош облусуна караштуу Жапалак айылында 1944-жылы туулгам. Баладай болуп ата-энеме эркелеп, аларды конокко ээрчип, моюндарына асыла албадым. Канчада экеним эсимде жок, кичинекей кезимде эле ата-энем каза болуп калышкан. Менде бир тууган да, арка-бел тутаар таяке-жээн же башка жакын тууган да болгон жок. Ошентип, Куршаб балдар үйүндө өстүм. Ал убактагы балдар үйүндөгү тартип темирдей бекем болгон. Ашыкча тартип бузгандан коркчубуз. Бирок, тарбиячылардын ошончолук бизге жасаган мамилелери, көз салгандары жакшы боло турган. Сабакты да жакшы өздөштүрчүбүз. Төрт маал бекер тамагынан, кийиминен өксүк кылышчу эмес. Бат-баттан киного алып барышат, велосипед тептирип, топ ойнотушат, кыскасы, ата-энеден кем тарбиялашкан жок. Бирок, аска-зоодой тирек болгон өз ата-эненин ордун эч ким толтура албасын ар бир адам туя бербес. Жогоруда айтып кетпедимби, тентек кылгандарды катуу жазалашчу деп. Анда өзүмө деле билинген эмес, бирок, чектен ашкан тентектик кылган окшойм, жазалашмак тургай, балдар үйүнөн чыгарып салышкан. Анан он эки жашымда Токмок шаарчасындагы кесиптик-техникалык окуу жайына тапшырдым. Ал жерде кыргызча айтканда, жалаң темир-тезекти окутушчу. Мындан механик же айдоочу болуп чыгасың. Ойлоп көрсөм, менин ички туюмума, сезимиме, жан-дүйнөмө таптакыр коошпогон кесип экен. Техника жагында окуп жатып Токмок маданият үйүнө барып ырдап жүрдүм. Анда Токмокто жалаң орустар жашашчу. Кыргызча ырдасаң эч ким түшүнчү эмес да, жалаң орусча ырларды жаттап алып ырдаганга өттүм. Ошентип, менин эң биринчи ырдаган ырларым орусча болду.
– Техникалык билимиңизди андан ары уланттыңызбы?
– Жок, ал кесибим менен турмушумда иштеп көргөн деле жокмун. 1963-жылы борбордогу М.Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайынын ыр классына кирдим. Кирип окуй баштаганда эле өз жолумду таап, туура кесип тандаганымды түшүндүм.
– Аскер кызматын өтөдүңүз беле?
– Аскерге Рига шаарына бардым. Ал жерден прибалтикалык аскер округундагы ансамблде солист болуп жүрдүм. Үч жыл мөөнөтүмдү өтөп келгенден кийин 21 жашымда Чоро Кожомжаров жетекчилик кылган эстраданы ачканбыз. Эстрада жаатында бир аз гана ырдап калдым. Андан кийин Асанкан Жумакматов өзү жетекчилик кылган Карамолдо Орозов атындагы эл аспаптар оркестрине чакыртып алып кетти. Жалпысынан филармонияда 35 жыл эмгектендим. Анын ичинде беш жыл концерттерди уюштуруу боюнча директор болдум.
– Сизди популярдуулукка жеткирген ырларыңыз кантип жаралган?
– “Эжейлерим, агайым”, “Күтүү вальсы”, “Эсте, энелер”, “Сен менин жазылбаган ырларымсың” деген ырларымдын баарынын обондору Түгөлбай Казаков, Асанкалый Керимбаев, Рыспай Абдыкадыров, Аксуубай Атабаев сыяктуу күчтүү обончулардыкы. Алар калеми жорго акындар менен иштешишчү. Ошон үчүн ошондо чыккан ырлардын сөзү, обону айкалышып, классикага айланып калбадыбы. Алар обон жараткан соң “Эрмек, мобул ырды ырдап көрсөң, сенин үнүңө отурат” деп мага беришкенде карап көрүп, мага жакса оркестрге салып ырдачумун.
– Эң биринчи жолу чоң сахнага оркестр менен чыктыңызбы же эстрада мененби?
– Оркестр менен чыктым. Азыркы жаштар жылдыз болуп атышкан сыяктуу, ошол кездеги жаш ырчылар деле көпкөнсүп калганбыз. Эл катуу кол чаап, кайра-кайра суранып атышса, бой көтөрүп калаар элем. Адам болуп жаралган соң ушундай нерселерден аттап өтө албайт окшойсуң да.
– Чыгармачылык тармакта да бири-бирине бут тосуулар болуп келгендир?
– Элге эч нерсе жакпайт окшойт. Биздин кыргыздар жаманды да, жакшыны да көрө алышпайт. Мен эл оозуна алынып, ырларым хит болуп турганда менден мурда наам алып, үй алып, чет өлкөгө чыгышкандар толтура болгон. Менден мурун жетчүсүнө жетип аткандардын баарынын колдоочусу бар эле. Кайсы ырчы болбосун ага сөзсүз колдоо болмоюн таланттын өсүшү кыйын. Азыр деле колдоочусу бар, бирок, үнү жок ырчыларыбыз чыныгы таланттууларга караганда тезирээк жылдызга айланып жатышпайбы. А мени колдогон эч ким болгон эмес. Өз киндигимди өзүм кескем.
– Мындай көрүнүштөрдөн улам чүнчүп кеткен жоксузбу?
– Чүнчүгөндөн да жаман абалда каласың. Ыйлабасаң да көңүлүң бузулуп, бук болосуң. Ичимден бир далайга ызаланып жүрдүм, акыры ташкындаган таланттын, талыбаган эмгектин, тытынган изденүүнүн натыйжасында баарын жеңдим.
– Чоң сүйүүгө кабылып анан үйлөндүңүз беле?
– Ооба, бири-бирибизди катуу сүйбөсөк да, көңүлдөрүбүз төп келип эле 1971-жылы баш кошконбуз. Алгачкы жана акыркы жубайым өмүр бою театрда иштеген Жаркын Балыкбаева деген актриса. Үй алып даярдап тургудай ата-энем болбогондон кийин бир топ эле кыйналдык, жатаканаларда жашадык. Азыр эки уулдун, бир неберенин ата-энесибиз. Улуу балам 1973-жылкы. Үй-бүлөлүү, бир кызы бар, кесиби юрист. Экинчи уулум банкир, азырынча бойдок.
– Балдарыңызга кандай ата, жубайыңызга кандай жарсыз?
– Балдарым кичине чакта тентектик кылышса, урчу эмесмин. Башында урушуп, аягында түшүндүрүп койчумун. Колумдун келишинче экөөнү тең окуттум. Эми алар өз жандарын багып кетишсе эле, өзүмдү бактылуумун деп ойлойм. Колум бош болсо жубайыма жардам берүүдөн качпайм.
– Элибизде “казан-аяк кагышат, эрди-катын табышат” деген кеп бар эмеспи. Жубайыңыз менен уруша кеткен учурлар болсо керек?
– Телегейи тегиз үйбүлө жок деп ойлойм. Кол көтөргөнгө барбайм, бирок, катуу эле урушам. Анткен менен менин ачуум тез тарап, урушканымды тез эле унутуп калам. Бир мүнөт өтүп-өтпөй апендидей болуп кайра сүйлөй берем. Кек сактоо менде жок.
– Кызым жок деген өкүттө эмессизби?
– Эркек балдар таш боор келишет тура, кыз балага караганда. Кызым болсо гана. Кемпирим экөөбүз тең өкүнүп калабыз. Айрыкча, алтымыштан ашканда кыздын жогу оркоюп көрүнүп калат экен. Кыздар күйүмдүү, кайрымдуу келип, ата-эне дегенде түтмөк эмес. Айрымдарга Кудай күргүштөтүп байлык берип, бала бербей коёт экен. Кээ бирөөгө уул берсе, кыз бербейт дегендей.
– Небереңизди багып алуу оюңузда жокпу?
– Ооба, Кудай буюрса, ошондой тилектер бар.
– Үйдө ким лидер?
– Айрым кыргыздын кыз-келиндери акчаны көп тапса эле чакчырылып күйөөсүн башкарганга аракет кылышат экен. Мен бул нерсени таптакыр түшүнбөйм. Үйбүлөнү, күйөөсүн башкарам деген аялдын өзү акылсыз. Ар бир үйбүлөнүн кыймылдаткыч күчү, коргоочусу бул – эркек. Илгерки эски кишилер эркектин баш кийими жерде жатса аттап өткөзүшчү эмес. Албетте, үйдө мен лидермин.
– «Жаш кезде эркектер канчалык чакчырылганы менен жаш өткөн сайын бара-бара аялга баш ийет» деп коюшат экен.
– Эркектердин бардыгы эле баш ийе бербейт. Эрки күчтүү, бийликти бергиси келбеген кайраттуу жигиттерибиз жетимишке чыкса деле жаш жигиттердей эле десем болот. Мисалы, мен жетимишке жетейин деп калсам деле эжеңерге бийликти карматпастан эле келе жатам.
– Сиздин убакта чыккан ырчылар “аракка жакын болушкан” деген кептер айтылып жүрөт?
– Ал убакта концерт коюп гастролго чыкканда күнүгө кой жемей, колго стакан кармамай чын эле күч болчу. Азыркыдай машина алмай, эки кабат үй салмай деген умтулуулар жок болсо керек. Кайда барбагын дастаркон жайылып, үстү толо ар түркүн тамак-аш, жер-жемиш, кызара бышкан боорсок, кымыз, бешбармак болоор эле. Ошондой дастаркон үстүнөн бирөө жарым ичпей койсо, жанындагылар душманындай көрүшчү. “Үйгө конок болуп, кой жеп кетиңиз” деп жалынгандар канча. Ошондой сыйдын үстүндө жүргөн ошол кездеги айрым ырчылар ичкиликке берилгендиктен, эрте эле оо дүйнө аттана беришти. Арактын денсоолукка тийгизген таасири бир топ эле окшойт.
– Ошондогу кызыктуу окуялардан эсиңизде болсо айтып берсеңиз.
– Токтосун Тыныбеков менен Көлдүн Түп районуна конокко барып калдык. Акактап суусап араң жеттик. Кирип барсак эле чоң кесеге, көлдүктөр “бадавод” дешет эмеспи, мелт-калт эткен ак сууну куюп бере салышты. Токтосун жарымына чейин алып жиберип, мага берди. Ичсем арак. Бир ууртап эле кайра сундум. Көлдүктөрдүн аракты чоң кесеге куюп ичкендерине ошондо катуу таңкалгам.
– Учурдагы алектенүүңүз?
– Учурда персоналдык пенсионермин. Ошентсе да Улуттук консерваториянын эстрада кафедрасында ыр сабагынан жаштарга тарбия берип келатам. Азыр менде үч студент окуп жатат. Булар кандай ырчы болушат, аны убакыт көрсөтөөр.

Даярдаган Сүйүн Кулматова


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
30.07.2015. 18:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
28-03-2015
Соӊку аракети:
31-03-2016 19:36
Жынысы:
Белгисиз
0
Саламатсыздарбы ? Эрмек Мойдуновдун ырларын жуктоп коюнуздарчы
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: