Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БОЛЛИВУД – ИНДИЯ КИНОСУНУН МЕКЕНИ

№276 15-21-февраль, 2008-ж.


“Башкаармандар: бирин-бири түбөлүк сүйгөн Рам менен Ажия, сценарий боюнча мыкаачы жана ташбоор кыздын атасы Раджа Притхвирадж, анын миллиардер шериктешинин уулу Санам. Тоо этектеринде чуркап, анан деңиз жээгине барып кубалашып, андан соң гүлдүү талаада чогуу бийлеп келген Рам менен Ажия атасы Раджадан тил угушат. Кызын досунун уулу Санамга күйөөгө бериш үчүн Раджа Рамды жалган жалаа менен түрмөгө отургузуп салат. Капурдун 110 жаштагы чоң энеси Ажия менен Санамдын бир тууган экенин айтат. Муну уккан Санам Рамды түрмөдөн куткарууну чечет да, эки эр жигит жолунан чыккан 45 күзөтчүнү жайлап коюшат. Раджа ызасына чыдабай жүрөгүн кармап өлөт. Ажия менен Рам баш кошуп, Санам куруп берген сарайда жыргап-куунап жашап калышат”. Бул – жомок эмес, бул – индия киносу.

Болливуд деген эмне?
Көпчүлүк адамдар «индиялык кинолордун баары Болливудда тартылган» деп жаңылышат. Чындыгында, Болливуд – Индиядагы миңден ашуун киностудияларды камтыган тармак. Ал эми буга окшогон тармактар өлкөнүн ар бир шаарында бар. Бомбей жана Голливуд деген сөздөр кошулуп, эл ичинде “Болливуд“ деп айтылып калган аймак картада жана расмий документтерде Мумбай (мурунку Бомбей) деп аталат.
Болливуд – АКШнын Калифорния штатындагы Голливуддун көчүрмөсү. Жадакалса тоо боорунда “Bollywood” деген чоң жазуу да бар. Болливуддагы эң чоң “Filmalaya” жана “Film City” баш болгон киностудиялар жыл сайын 800-900гө жакын тасма тартып чыгарышат. Бул болсо Голливуддун кинолорунан 3 эсе көп. Индия киносунун тарыхында ушул күнгө чейин жалпы эсеп менен 27 миң тасма жаралган. Мындай жетишкендик өз кезегинде өлкөнүн Гиннес рекорддор китебине катталуусуна себеп болгон.

Алгачкы тасма
Эң алгачкы индия фильми “Раджа Харишчандра” 1913-жылы тартылган. Албетте, бул үнсүз тасма эле. Ал эми “Дүйнөнүн кооздугу” деп аталган биринчи үндүү кино экран бетине 1931-жылы чыккан. Оор саясый абалды башынан кечирип жаткан өлкөнү “алаксытуу” үчүн Франциядан, Англиядан алынып келген жакшы турмуш, махабат, адилеттүүлүк тууралуу классикалык мелодрамалар көрсөтүлчү. Чоң шаарларда кинотеатрлар курулуп, бул искусство өзгөчө жаштардын бош убактысын ээлей баштаган.

Алтын доор
Индия киносунун алтын доору 1947-жылы, өлкө эгемендүүлүккө жеткен кезде башталган. Эми индиялык көрүүчү чет өлкөнүн тасмаларына муктаж болбой калган да, мамлекет киночуларга “өзүбүздүн тасмаларыбызды тарта баштагыла” деген тапшырма берген. Дээрлик окшош сценарий менен тартылган мушташ фильмдери биринин артынан бири жарала баштайт. Өз күчү менен алгачкы түстүү кинолорду тартууга көзү жеткен продюсерлердин бири Радж Капур эле. Учурда Болливуддагы эң чоң киностудиялардын бири анын атынан аталган. 1970-80-жылдары Амитабх Баччан аттуу жылдыз пайда болган. Продюсер, режиссёр, актёр Баччан дагы бүгүнкү күндө эң популярдуу жана престиждүү кинокомпаниянын ээси.

Кризис
1990-жылдан тартып болливуддук киноөндүрүш кризиске кабылат: телевидение, компьютердик технология өнүгүп, эми кинотеатрга баруу модадан чыккан нерсеге айланат. Батыштын таасири алдында чоңоюп жаткан жаш муунду сүйүү жана романтика менен алдоо мүмкүн эмес болуп калган. Болливуд “жаңы” көрүүчүнүн көңүлүн буруу үчүн башка жаңы нерсе ойлоп табуусу керек болгон.

Заманбап кинематография
90-жылдардын аягында Болливудда драма жана мушташтан сырткары жаңы жанр батыштын кинолорунан көчү­рүл­гөн “клон-тасмалар” киносүйүүчүлөргө сунуштала башталган. Американын таасири тасманын мазмунуна гана эмес, андагы ыр-бийлерге да белгилүү бир деңгээлде таасирин тийгизген.
Кайсы гана мезгилде жаралбасын, ар бир индия фильмине тиешелүү бир сапат – анын мюзикл жанрын камтышы. Укмуштуу ыр-бийлер индия киносунун тарыхында өз актуалдуулугун эч качан жоготкон эмес.
Акыркы жылдары индия киносу кайрадан тээ баштапкы нугуна кайрылып, кайрадан сүйүү темасын камтыган жеңил сценарийлүү тасмалар тартылууда.

Болливуддук цензура
Индияда “кино китеп, гезит, телевидениеге караганда көрүүчүгө көбүрөөк таасир калтырат” деген түшүнүк бар. Эң акыркы күндөрдө жарык көргөн саналуу кинолорду эске албаганда, көңүл ачуу менен бирге эле тарбия берүү – дээрлик ар бир индия киносунун максаты.
Кинотеатрларда тасма башталаарда бутта туруп мамлекеттик гимнди аткаруу кээбир шаарларда бүгүнкү күнгө чейин сакталып келаткан көрүнүш.
Болливуд тасмаларына өбүшүү эмес, бетинен бир өөп коюу эпизоддорун кошуу 90-жылдардын аягында гана мүм­күн болду. Чекесинен, көзүнөн сүйүү – эң ысык сезимдерди көрсө­түүгө коюлган чек. Албетте, тасмада төшөк көрү­нүшү тууралуу кеп да жок. Жаштардын сүймөн­чүгүнө айланган актёр, актрисалар кийинки муунга туура эмес тарбия берүүгө укугу жок жана мындай эпизоддор мамлекеттик цензурадан өтпөйт.

Индия киносу дүйнөдө
Болливуд Голливуд менен жашташ болсо да, дүйнөгө арнаган тасмаларынын саны боюнча алдыда. Бир нече индиялык актёрлор да бүткүл дүйнөгө таанымал. Бирок, азиялык режиссёрлордун тасмаларынан айырмаланып, болливуддук фильмдер батыш менен Европада анча баалана бербегени кызык. 1999-жылы жарык көргөн “Лаган” деп аталган фильм эл аралык сыйлыктардын ичинен эң барктуусу болгон “Оскар” сыйлыгынын наамына татыган эң биринчи жана азырынча эң акыркы индиялык фильм болуп эсептелет.

Болливуд жылдыздары жана гонорарлары
Болливудда атактуулукка жетүүнүн үч жолу бар: биринчиси – кинодинастиянын мүчөсү болуу. Мисалы, Радж Капур киного балдарынан тартып жээндерин, бөлөлөрүн алып келген. Экинчиси – Улуттук драматикалык мектепти аяктоо. Үчүнчү жолу – татаал, бирок, тезирээк фотомоделдин окуусун бүтүрүп, тандоого катышуу. Мындан сырткары, Болливудда ийгиликке жетүү үчүн англис тилин суудай билүү зарыл.
Чыгыш сулуусу, Индиянын символу Айшвария Рай Болливуддун эң көп гонорар алган актрисасы. Ал бир тасмага тартылганда эле 2 крор алат. Бир крор 10 миллион рупияга, дээрлик 10 миллион сомго барабар. Бир жылда сөзсүз 3 же 4 тасмага тартылууга жетишкен Айшвариянын жылдык маянасын эсептей бериңиздер.
Атактуу Баччандардын үйбүлөсү­нүн кичүү өкүлү Абхишек Баччан дагы Болливуддун жаркыраган жылдызы. Ал атактуу Амитабх Баччандын уулу гана эмес, таланттуу актёр, режиссёр жана кино жаатында таасирдүү адам катары өзүн көрсөтө алды.
Болливуддун эң көп маяналуу актёру, кыздардын сүймөнчүгү Шахрукх Хан бир эле ролу үчүн 6-7 крор гонорар алат. Алгач сериалдарда кичинекей ролдорду ойногон Шахрукх кийин чоң-чоң тасмаларда тартыла баштаган. Ал катышкан фильм сөзсүз түрдө хитке айланат. Ал эми таланттуу актёр фирманын жетекчиси, дүкөнчү, жиндиканадагы оорулуу... айтор, бардык образды жарата алгандыгы менен башкалардан айырмаланат.

Болливуддун акыркы жаңылыктарынан
Укмуштуудай чыгыш бийлери менен популярдуу болгон колумбиялык ырчы Шакираны Индиянын жаңы “Om Shanti Om” тасмасында көрүү ыктымалыбыз бар. Өткөн жылдын аягында ырчы Индияга концерттик турне менен барганда жаңы тасманын алгачкы кадрлары тартылмак.
Болливудда Фёдор Достоевскийдин “Ак түндөр” повестинин негизинде “Saawariya” («Сүйүктүү кызым») романтикалуу мюзикл тартылат. Тасманын режиссёру – Санджей Лила Бхансалиа.
“Зита менен Гита” (1972) тасмасында эгиз кыздардын ролун аткарган Хема Малини учурда 58 жашта. Ал индиялык парламентке депутат болуп шайланганына карабай кинокарьерасын дагы таштаган эмес.
Ал эми “Диско бийчиси” (1982) фильминин жылдызы Митхун Чакраборти 60тан ашып калды. Акыркы жылдары актёр тасмага тартылуусун токтотуп, көп учурда кайрымдуулук иштерин алпарып келет. Индия киносуна кошкон салымын урматтап актёрду дайыма ири кинофестивалдарга конок катары чакырып турушат.

Даярдаган Бегайым Мусакеева


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: