Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БРИЛЛИАНТ КОЛ

№281 21-27-март, 2008-ж.


Каармандарынын сөздөрү лакапка, ал эми ырлары түбөлүктүү хиттерге айланган тасманы кантип советтик комедия шедеврлеринин катарына кошпой коёсуң? Бардыгыбыз сүйүп көргөн “Бриллиант кол” тасмасы билинбей эле 40 жашка толуп калыптыр...

Режиссёру – Леонид Гайдай
Оператору – Игорь Черных
Композитору – Александр Зацепин
Сценарийин жазгандар – Морис Слободской, Яков Костюковский, Леонид Гайдай
Ролдордо: Юрий Никулин, Нина Гребешкова, Андрей Миронов, Анатолий Папанов, Станислав Чекан, Владимир Гуляев, Нонна Мордюкова, Светлана Светличная, Роман Филиппов, Григорий Шпигель жана башкалар.

КЫСКАЧА МАЗМУНУ
Жөнөкөй, чынчыл, эмгекчил, бир сөз менен айтканда, кадимки совет адамы Семён Семёнович Горбунков капысынан контрабандисттердин кылмыш ишине аралаша кетет. Чет өлкөгө туристтик сапарга барып, көчөдө баратып капысынан тайып кетет да, “шайтан алгыр!” деп жинденип алат. “Шайтан алгыр” бул – кылмышкерлердин сыр сөзү жана өтө маанилүү кылмыш операциясынын башталышы экенин байкуш Горбунков кайдан билсин? Кыскасын айтканда, Горбунков “жыгылат, эсин жоготот, ойгонсо, гипс”...

АТАЙЫН НИКУЛИН ҮЧҮН ЖАЗЫЛГАН СЦЕНАРИЙ
Советтик кинематографиянын тарыхындагы эң мыкты жана эң албан ийгиликтерге жетишкен кинокомедиялар режиссёр Леонид Гайдайга тиешелүү экени талашсыз. Убакыт өтсө да көрүүчүлөрдүн эсинде калган комедиялары менен бирге режиссёр унутулгус жана кайталангыс образдарды да жараткан. Трус, Балбес, Бывалый деген ажырагыс үч образ жана чыныгы совет адамы, студент Шурик – Гайдайдын дээрлик бардык фильмдерине катышкан. Көрсө, атактуу “Кавказ туткуну” тасмасы тартылып жатканда эле режиссёр булардан бир аз тажагансып калган экен.
Кийинки шедеврин, “Бриллиант кол” тасмасын жаратаарда Гайдай бул долбоорго түздөн-түз сүйүктүү актёру Юрий Никулин катышаарын эртеден эле чечип койгон. Жаңы тасманын сценарийин режиссёр ошол кездеги кыйын киносценаристтер Морис Слободской менен Яков Костюковскийге тапшырган. Жазуучулар сценарийдеги эпизоддорду, диалогдорду атайын башкы ролдогу Никулинге чактап, ылайыктап жазышкан экен.

БОЛГОН ОКУЯНЫ ТАРТЫШКАН
Рубрикабыздын өткөн чыгарылыштарында “Кавказ туткуну” фильми чыныгы окуяга таянып тартылганын жазган элек. Гайдайдын “Бриллиант колу” да жашоодо болуп өткөн бир көрүнүштүн негизинде тартылган тасма. Ошол кездерде “За рубежом” аттуу гезит жарык көрчү экен. Бир жолу режиссёр ошол гезиттин жаңы санын окуп жатканда анын көңүлү Альпыда болуп өткөн кызыктуу окуяга түшөт. “Кылмышкерлер чет өлкөгө баалуу таштарды гипске ороп өткөрүүнү чечишкен” деп жазылган эле макалада. Режиссёр “мынакей, жаңы тасма!” деп дароо эле бул криминалдуу окуяны комедия кылып тартууну чечкен.
Албетте, гезиттеги макала фильмдин өзөгүн гана түзгөн. Ал эми сценарийди толугу менен иштеп чыгыш керек эле. Болбосо, ансыз деле криминалды жаба албай турган мезгилде мындай массалык фильмдин тартылышына оңой эле жол берилмек эместиги баарына белгилүү болчу. Жогорудагылар Гайдайдын бул идеясын көп деле ойлонбостон колдоп беришкен да, 1968-жылдын 3-январында съёмкалар башталган. Гайдай өзү айткандай, “мунун эки себеби бар: же чоңдор мага аябай ишенишкен, же Жаңы Жылдан кийин алардын катуу ойлонгонго шайлары жок эле”.

“ЖАРАБАЙТ! ЖАРАБАЙТ! ЖАРАБАЙТ!”
Бирок, эмнегедир даяр тасма советтик көркөм кеңешти кубандырган жок. “Миронов кыйшаңдап эле атат”, “Мордюкованын тамашалары окшошкон жок”, “Светличная бул тасма үчүн өтө эле сулуу”, “Папановду мындан жакшы деп элестеткенбиз”, “Никулин дагы жакшы ойносо болот эле, жарабайт!” деп эле асылып туруп алышты. Көркөм кеңештин иши ушул – өзгөнүн чыгармачылыгын кемсинтүү, режиссёрдун бардык жаңы идеяларына, жаңы ойлоруна чек коюу. Гайдай мындай нерсеге даяр эле. Ал бир гана чечимге келди – “эч кимдин ордун алмаштырбайм, эч нерсени өзгөртпөйм!” Көркөм кеңештин чогулушунан кийин тасмалардын кайда бараары белгилүү – чиновниктерге, дачага. Гайдай тобокел кылып дачага жибериле турган тасманы көркөм кеңештин сөзүнө карабай салып жиберген. Бир канча убакыттан кийин көркөм кеңеш Гайдайдын ойлоп тапкычтыгын, талантын мактап жаткан эле. Себеби, тасма эң негизги сынчы болгон өлкө башчыларына жаккан.

ИЙГИЛИК АЛЫП КЕЛГЕН ФИЛЬМ
Мына быйыл 40 жашка чыккан “Бриллиант кол” комедиясы учурунда чоң ийгиликке жеткен. Совет көрүүчүлөрүнүн берген жоопторуна караганда, тасма «1969-жылдын эң мыкты долбоору» деп эсептелген. Прокаттын лидери болгон тасманы биринчи эле жылы дээрлик 77 миллион адам көргөн. Ошол жылы “Комсомольская правда” гезити жүргүзгөн сурак боюнча да, 1995-жылы “РТР” каналы жүргүзгөн статистика боюнча да тасма көрүүчүлөр тарабынан сүймөнчүк фильм катары аныкталган.
Козодоевдин ролун аткарган Андрей Миронов үчүн тасма өзгөчө баалуу. Анын ордуна Гайдай алгач Григорий Вицинди алмак. Бирок, “Вицин менен Никулин бир тасмада кайрадан көнүмүш атмосфераны жаратышы мүмкүн” деген ой менен режиссёр ошол кездеги эч кимге тааныла элек жаш актёрду чакырат. Советтик гезиттерде “тагдыр Мироновго “бриллиант колун” созду” деген баш сөз менен макалалар чыккан эле.

СЦЕНАРИЙДЕ ЖАЗЫЛБАГАН ЭПИЗОДДОР
“Бриллиант колдо” Никулиндин уулу Максим тартылганын көпчүлүк билбесе керек. Максимге берилген кичинекей роль – “суу үстүндө баскан” балакай. Эпизоддун 10-дублинде актёр Миронов күтүүсүздөн Максимди көчүккө тээп жиберет. Андай нерсе сценарийде жок эле. Бирок, тасманын акыркы вариантына так ошол акыркы дублин тандашкан.
Акыркы көрүнүштөрдүн биринде Горбунковдун башына крандын илмеги тийип кетет. Бул кокустук тасма үчүн дагы бир жагымдуу көрүнүш болсо, актёр Никулин үчүн анча сүйүнөөрлүк болгон эмес. Анткени, илмектин соккусу актёрдун мээсинин козголушуна алып келген.

КЫЗЫКТУУСУ...
Тасма туура 100 мүнөткө созулат.
Анна Сергеевнанын (Светлана Светличная) ырын (“Помоги мне”) “Кавказ туткунундагы” «Аюулар жөнүндө ырды» ырдаган Аида Ведищева аткарган.
Фильмде Никулиндин бүт үйбүлөсү тартылган: аялы – экскурсоводдун, уулу жогоруда айтылгандай, балыкчы баланын ролун аткарышкан.
Тартуучу топтун гонорарлары төмөнкүдөй эле: Л. Гайдай – 4 949, Ю. Никулин – 5 188, Н. Гребешкова – 792, А. Миронов – 1 920, А. Папанов – 2 288, С.Светличная – 346, Н. Мордюкова – 1 531 рубль.
Тасманын эң акыркы вариантын тапшырып жатканда Гайдай бир куулукка барган. Ал соңку эпизодго (сынчылардын көңүлүн буруш үчүн) атом бомбасынын жарылышын кошуп койгон. Мындайды көргөндө көркөм кеңеш чалкасынан кеткен да, эпизодду алып ташташкан. А бирок, режиссёр өзү күткөндөй эле башка эпизоддорго тийишишкен эмес.
Режиссёр Леонид Гайдайды да тасмада көрүүгө болот. Ал кечинде милиция салып кетип жаткан мастын ролун аткарган.

Бетти даярдаган Бегайым Мусакеева



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: