Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КЫЛМЫШ, АШЫКТЫК, ӨКҮНҮЧ...

№284 11-17 апрель, 2008-ж.


Күндүзү базардагы кампада иштеп, кечкисин шаардагы спорт клубда таэквандо менен машыгып жүргөн төрт баланын түнкү жашоосунан эч кимдин кабары жок эле. Балким, бир окуя болбогондо алардын кылмыштары ачыкка чыкпай, шаарда болсо каракчылардан жабыркагандардын саны көбөйө бермек беле, ким билет. Эр жигиттин талуу жери аялзаты боло келгендей, алардын биринин жашоосуна да аялзаты аралашты. Көңүлүнөн түнөк тапкан кызга жардам бермекчи болгон ал жигит колго түштү. Кесепеттүү иштеринен бушайман болгон ал суракта кылмыштуу түнкү жашоолорунун пардасын ачып берди.

Тергөө
– Аты-жөнүң?..
– Качкеев Алмаз.
– Жылың?..
– 1983.
– Жердигиң?..
Кылмыш иликтөөчү тизилип турган жигиттердин аты-жөнүн сурап жазып жатты. Бул үчөөнү бир нече ирет адамдарды тоногон деген шекте бир саат мурун кармап келишкен. Бөлүмгө алып келгенден тартып суракка ала башташты. "Сабаса да, кыйнаса да эч нерсени моюнга албайбыз",- деп келип алышкан алар кылмыш иликтөөчүлөрдүн берген суроолоруна таптакыр түшүнбөгөн адам болуп жатышты.
– Жакшылыкча кылган кылмышыңарды өзүңөр тизмектеп айтып берип, тоногон буюмдарды кайда катканыңарды көрсөтүп бергиле. Сотто "өз эрки менен күнөөсүн моюнга алды" деп силерге жеңилдик болот.
– Эмнени айтып жатканыңызды чын эле түшүнбөй жатабыз. Биз күндүз базардагы кампада иштеп, кечкисин машыгууга барабыз. Машыгуудан чарчап келип эле жатып...
Кулак түпкө тийген соккудан тергөөчүгө жооп берип жаткан Темир чалкасынан кетти. Анын шериктеринин муштумдары заматта түйүлө түштү.
– Ии, түнкүсүн элге көрсөткөн ыкмаларынан көрсөтөлү деп турасыңарбы? Айтып коёюн, дагы ушинтип былжырачу болсоңор...
Карыша түшкөн жаагын ушалаган Темир ичинен: "Кызыл шапке экендигиңден аман калдың. Болбосо сага окшоп сөлдүрөгөн бирөөнү эчак эсин оодара чапмакмын",- деп тиштери кычырап турду. Бирок, ачык каршылык көрсөтүүгө айласы жок эле.
– Ии, катуу тийдиби? Эчтеке эмес, алсыз адамдарды сабап көнгөн сендейлер бир да соккуга кың дебей чыдап коюшса болот. Жигиттер, менин билишимче, силер үчөөңөр эмес, төртөөңөр чогуу жүрсөңөр керек эле. Төртүнчү шеригиңер кайда?
Көшөрө жер тиктеген үчөөнү сыдыра тиктеген кылмыш иликтөөчү босогодо күзөтүп турган жигитке ээк шилтеди. Унчукпай чыгып кеткен ал бир аздан соң колдору артына кайрылган Чыңгызды алып кирди. Аны көрүп, үчөөнүн көздөрү чанагынан чыга жаздап туруп калышты.
– Кана, Керимов, мобул досторуңдун көзүнчө кылган кылмыштарыңарды кайра бир баштан айтып берчи?!
"Бүттү, күнүбүз бүттү!" Айласы куруй Чыңгызды тиктеген Темирдин көз алдына тоноочулукка түрткү болгон биринчи окуя, андан соң уланып кеткен кылмыштар келди...

Биринчи каракчылык
Машыгуудан чыккан достор көчөнү жаңырта каткырып келе жатышкан. Аңгыча караңгы бурчтан чыккан бирөө буларды көздөй басып келди.
– Тамеки барбы, жигиттер?
Төртөө тең тамеки тартышчу эмес. "Тамеки жок эле" деген кепти тигил башкача кабыл алды.
– Эмне, баарың тең молокососсуңарбы?
– Эмне-е?
Чыңгыздын бир соккусунан тамеки сураган жигит учуп түштү. Арыда анын жоон топ шериктери бар экен. Алар чуркап келип, заматта чаң-тополоң, мушташ чыгып кетти. Ичип алышканбы же баңгизат чегип алышканбы, айтор, көптүгүнө карабай караңгы бурчтан чуркап чыга калгандар бат эле сулап калышты. Бирөөсүнө эңкейген Темир анын телефон чалганы жатканын байкап калып, колунан уюлдук телефонун жулуп алды. Аны көргөн шериктери үн-сөзсүз жерде сулап жаткан балдардын чөнтөктөрүн аңтарып, телефон, акчаларын алып коюшту. Карап көрүшсө, эки миң сомдой акча, беш телефон алышкан экен. Телефондорду эртеси базарга алпарып, тааныштарына өткөзүп салышты. Бул окуя унутулуп баратканда дагы бир ирет киши тоношту...
Ал күнү кафеге барышкан. Бат эле татынакай эки кыз менен таанышып, аларды столго чакырып, чогуу бийлей башташкан. Бири-бирине алдыртан көз кыскан достор кыздарды кафеден чыккан соң батирге алып барып, түнү бою көңүл ачмакчы болуп сүйлөшүп алышты. Ушул максат менен кыздарга сыра, арак аралаштыра шыкап жатышты. Бирок, кыздар алардан да амалдуу окшобойбу, бири тамеки тартканы, бири дагы бирдемени шылтоолоп тышка чыккан боюнча жоголуп кетишти. Аңгыча тыпылдаган официант келип кыздардын ичкен тамагына кошо акчаны төлөтүп алды. Ошентип, жандары кашайып келе жатышкан төртөө экинчи ирет киши тоношкон. Караңгы көчөдө алардын алдынан шашып бараткан эки кыз чыгып калды. Тигил кыздардын алдап кеткенине жаны кашайып келе жаткан Чыңгыз биринчи болуп кол салды. Көз ирмемдин ичинде кыздарды жерге томолоткон төртөө сумкаларын, сөйкө, шакек, чынжырларын тартып алып, "үн чыгарсаңар өлтүрөбүз" деп коркутуп, качып кетишкен. Ошондон тартып бекер олжого кынык алышып, түн бир оокумда көчөгө чыгып, жалгыз жүргөн адамдарды тоноону адатка айлантышты.

"Жирныйларга" аңчылыкка чыгалы"
Бир күнү Темир олуттуу түр менен кеп баштап калды.
– Күчүбүздү, убактыбызды көчөдө жүр­гөндөргө кетирбей, акыл менен иш кылалы.
– Муну менен эмне айтмакчысың?
– Жуманын экинчи, бешинчи күндөрү базарда түнкүсүн дүң соода болот. Бул күнү көп акча менен казактар келип, товар алып кетишет. Эгер ошолорду тоносок, бир айда тапкан акчаны бир түндө таап коёбуз.
Бул сунуш баарына жагып, чогуу-чаран план түзүштү. Ошондон кийин мурункудай болуп туш келген адамдарды тоношпостон, эми акчасы көптөргө аңчылык кылууга өтүштү. Тоноо планы жөнөкөй: буйтка жерден билинбей кокусунан чыга калып, курмандыктарды эсине келтирбей өзөртө чабуу. Анан колго илинген буюмун, акчасын алып кете бермей. Өзүлөрүнүн айынан канчалаган адамдар, көбүнчө аялдар, кыздар ооруканага жатып, атүгүл бирөөсүнүн каза тапканын билишкен жок.
Ошондой күндөрдүн биринде Чыңгыз үйгө алаңдай шашып келди.
– Балдар, үйдөсүңөрбү?
Бут кийимин чечпей төркү үйгө кирип келген досуна карта ойноп отурган үчөө суроолуу тигилип калышты.
– Балдар, маршруткада келе жатсам, эки аял менден "базарга жакын жерде мейманканалар барбы?" деп сурап калышты. Билем десем, "көрсөтүп кой" деп суранышты. Мен бир мейманканага киргизип коюп келдим. "Алматыдан келдик, бүгүн түнү товар алып, түнү менен кайра кайтып кетебиз" дешти. Болгула, эртерээк ошол жакка барып, кайтарып отуралы.
– Акчасы көптөй көрүнөбү?
– Ой, мейманканага кирээрде дүкөндөн азык-түлүк алышты. Жакшы эле байкадым, толтура акчалары бар.
Ошентип, ал эки аялды кайтарып отуруп, базарга жеткизбей тоноп кетишти. Элүү миң сом акча менен чыгышкан экен. "Ой-ба-ай, өлтүрдү!" деп бирөөсү кыйкырганда өзөртө чаап, буйтка жерге сүйрөп чыгып, акчасын, алтын сөйкө, шакектерин чыгарып алып кете беришти. Көңүлдөрү шат келе жаткан балдар батирге жете берээрде жалгыз бараткан аялды көрүп калышты. Ачкөздүгүн карматкан төртөө аны да тономой болуп ылдамдай басып калышты. Артынан келген бирөө капыстан кекиртектен алып муунтуп калганда үн чыгараарга чамасы келбей аял кыйылдап калды. Аялдын жанында акчасы, атүгүл шакек, сөйкөсү да жок болуп чыкты. Куру бекер убара болгонуна жини келип кеткен Темир аялды төбөсүнө эки ирет күч менен уруп алды. Алсыз үн чыгарып, шалактай түшкөн аны Чыңгыз таштай салып басып кетти. Аял кулаганда башы менен цементтин урчугуна тийгенин байкаган жок. Батирге барып, элүү миң сом, сапаттуу алтындан жасалган шакек, сөйкөлөргө ыраазы боло уктап калышкан. Түнкүсүн кандай жаман иш кылгандарын Чыңгыз эртеси билди.

"Апама бирдеме болсо, мен жападан жалгыз калам"
Бир ай илгери Чыңгыз татынакай Асел аттуу кыз менен таанышкан. Ичинде кымындай кири жок, мөлтүрөгөн бул кыз жигиттин акыл-эсин ээлеп алган. Күн сайын бир ирет аны бооруна бекем кысып алмайынча жаны жай албай калган жигит бул күнү да жумушу бүтөөрү менен шашып жөнөгөн. Асел аларга жакын жердеги дүкөндө иштечү. Бул күнү ал жумушка чыкпаптыр. Телефон чалса, "ооруканадамын" деди. Солуктап ыйлап жаткан үнүнөн эси чыккан жигит заматта ал ооруканага да жетти. Чыңгызды көрөөрү менен Асел анын моюнуна асыла шолоктоп ыйлап жиберди. "Апамды түндө бирөөлөр сабап кетишиптир. Тонойбуз деп ойлошсо керек. Дүкөнгө мага тамак алып келип берип, үйгө кеткен болчу. Жанында акча деле жок эле. Башына цементтин урчугу батып кетиптир, али эсине келе элек. Врачтар эч бир жооп айтпай жатышат. Апама бир нерсе болсо, мен жашай албайм. Мен анда жападан жалгыз калам",- деп ыйлап, жигиттин жүрөгүн зыркыратып жиберди. Эси эңги-деңги болуп үйүнө келген Чыңгыз «Аселге акча таап берүү керек» деп чечип, өзүнүн энчисине тийген эки алтын чынжыр, үч шакекти сатмакчы болуп "Ош базарына" барды. Бирок, каракчыларды издеп жүргөн милиция кызматкерлери алтын алуучу бардык жайларды сыртынан багып, шектүүлөрдү издеп жүрүшкөнүн сезбеди. Жаңы эле зер буюмдарын өткөрүп, жети миң сомду алып чыгып баратканында эки оперкызматкер кармап калды. Кесепетин ойлобой кылган жоруктарына, айрыкча Аселдин ыйлаганына бушайман болуп турган Чыңгыз оперкызматкерлерге кылмыштарынын баарын тизмектеп айтып берди.

Даярдаган Айбек Нурадилов. Сүрөтчү Ренат Мамытбеков



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: