Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ҮЙБҮЛӨЛҮК ЧАТАК ДЕНСООЛУККА КАНДАЙ ЗЫЯН АЛЫП КЕЛЕТ?

№288 9-15-май, 2008-ж.


Талаш-тартыш, чыр-чатак кездешпеген үйбүлө болбойт. Чырдын чыгуу себеби да көп. Мисалы, дамамат чарчоо, көз караштардын жана табиттин төп келишпестиги, финансы маселеси... Уруш-талаш жубайлардын эле эмес, балдардын да денсоолугуна коркунучтуу. Мындай жыйынтыкты америкалык, англиялык окумуштуулар бир топ изилдөөлөрдүн жыйынтыгында чыгарышкан. Төмөндө ал жыйынтыктан жана жубайларга пайдалуу кеңештер…

ЖУБАЙЛАРДЫН ЧАТАГЫ ЖАНА ООРУЛАР

  • 30 мүнөттүк эле уруш-талаш жубайлардагы жара менен жаракаттын айыгышын бир топ кечеңдетип, иммунитетти төмөндөтөт.
  • Дамамат болуп туруучу үйбүлөлүк уруш чоң адамдарда олуттуу оорулардын пайда болуу коркунучун 3 эсеге көбөйтөт. Стресстик абал кан басымдын бузулушуна жеткирип, жүрөк-кан тамыр оорусу барларда оорунун тереңдешин 2 эсе күчөтөт. Мындайда инсультка же инфарктка кабылган адамдардын өмүрүнө коркунуч чоң.
  • Гормоналдык тең салмактуулукту бузат. Бул эркектерде да, аялдарда да ооруну жаратат.

УРУШТУН БАЛДАРГА ЗЫЯНЫ

  • Күн сайын ата-энелеринин уруш-талашын байкаган балдар көбүрөөк оорушат. Көбүнчө неврозго кабылышат. Уруш ата-энелер үчүн терс энергияны чыгаруу болсо, балдарга (көбүнчө жаш балдар үчүн) бүтүндөй трагедия. Бул балдардын психикасына таасирин тийгизип, мүнөзүн, жүрүш-турушун да өзгөртөт. Мисалы, кээси уруш убагында ата-энесинин бирине болушуп, эмоцияга алдырып, эмне кылып, эмне деп сүйлөп жатканын да билбей калат. Эмоцияга алдыруу бара-бара анда калыптанып, ал агрессивдүү адамга айланышы мүмкүн. Алтургай мунун арты менен кылмышка да баруусу ыктымал. Кээси уруш-талаш убагында эч нерсе айтпайт. Анткени, анын көңүлү уруштан калып бүткөн. Андан көрө ичтен сызып, жалгыздыкка ыктоону артык көрөт. Бул ичимтаптык жана жалгыздыкты сүйүү мүнөзүн жаратып, коллективге аралашуу, өз оюн ачык айтуу кыйынга турат. Чоңойгондо бул мүнөзүнүн залакасын көп тартып, ичинен нервденип жүрүп ооруга дуушарланат.
  • Ата-энелери күн сайын урушкан балдар өз курагындагыларга салыштырмалуу өсүү жагынан артта калышат. Мисалы, бой жагынан 10 сантиметрге чейин кичинекей болот. Мунун себеби стрессте баланын организминде бойду өстүрүүчү гормондордун аз иштелип чыккандыгында.
  • Мындан тышкары, бөбөктөрдүн тилдери кеч чыгышы да мүмкүн.

ҮЙБҮЛӨЛҮК ЧАТАКТА ЖЕҢҮҮЧҮЛӨР БОЛБОЙТ!
(Же уруша билүүнү да үйрөнүңүз! )
Үйбүлөлүк чатак чыккан күндө да, жубайлар өздөрүнүн жана балдарынын денсоолуктарына жана психикасына залал келтирбөөгө аракеттенүүлөрү зарыл. Анткени, үйбүлөлүк чатакта жеңүүчүлөр жок, жалаң жеңилүүчүлөр болот. Андыктан, уруша билүүнү да үйрөнүңүз:

  • Уруш баштаардан мурун аны кантип аяктоо керектигин ойлонуңуз. Албетте, уруштан соң жарашууну каалайсыз да, туурабы? Мындай болсо эски таарынычтарды эстебөөгө аракет кылыңыз. Учурда кайсы маселени көтөргүңүз келсе, ошол тууралуу гана кыска, так айтыңыз. Үнүңүздү көтөрбөңүз. Жубайыңызга (күйөөңүзгө) өз оюн айтууга мүмкүнчүлүк бериңиз.
  • Чыр-чатак көбүнчө жубайлардын экөө тең чарчап, кечке топтолгон чыңалуулары күтүлбөгөн жерден сыртка чыкканда болот. Андыктан, кечкисин өзүңүздү кармап, үйдө жагымдуу абалдын өкүм сүрүшүнө аракеттениңиз. Айта турганыңызды эртең мененкиге калтырыңыз. Кечкиден көрө эртең мененки акыл өйдө. Анын үстүнө, кечээ кечинде эле орчундуу сезилген маселе болбогон маселе болуп чыгышы мүмкүн.
  • Уруштан соң узакка таарынууга болбойт. Бул ортонун ачылышына алып келиши мүмкүн. Андыктан, жарашууга бел байлаңыз.
  • Эшикке чыга качуудан көрө сиздики туура эмес болсо, моюнга алып, чырдын эрте токтошуна кам көрүңүз. Түгөйүңүздүкү туура эмес болсо, кыйкырбай акырын гана айтып, анан “мындай майда жаңылыштык ар кимде болот, андыктан, кечиримдүү” деп уруштун жумшак бүтүшүн камсыз кылыңыз.
  • Эч качан балдардын көзүнчө урушпаңыз. Чоң чатак алардын жүрөгүнө из калтырат. Кокус балаңыз урушуңуздарды угуп калса, анда балага “түшүнбөстүктү чечиштик, эми биз бири-бирибизди капа кылбайбыз” же “ биз кээде бири-бирибизге жинибиз келе түшөт, бирок, баарыбир бири-бирибизди жакшы көрөбүз, эми кыйкырышпайбыз” деп айтыңыз. Бирок, ошондон кийин ага берген убадаңызга туруңуз. Бул – өзүңүздү тарбиялаганыңыз жана балаңыз үчүн кам көргөнүңүз.
  • Бала урушка кийлигишкиси келсе, “бар ары, бул сенин ишиң эмес!”, “ сенин атаңа (апаңа) ишенгим келбейт!”, “бизди карабай, барып бөлмөңдү жыйна!” деген сөздөрдү эч качан айтпаңыз. Бул балада чочулоону пайда кылып, “качан үйдө дагы уруш болуп кетет?” деп жүрөкзаада болуп жүрүүнү жаратат. Андыктан, кандай болгон күндө да баланы жубатыңыз.
  • Төмөнкү темаларда урушпоо керек:
  • Сүйүктүүңүздүн физикалык жактан жетишпестиги.
  • Дин жаатында.
  • Материалдык абал туурасында. Мисалы, “мен сага караганда көп табам”.
  • Коңшуга салыштырып. Мисалы,“коңшубуз машина алды, а бизде килемге да акча жок”.
  • Социалдык статус жаатында. Мисалы, “сен үстүңдөгү бир сыйраң менен жүргөндө сага үйлөнүп, адам катарына кошуп келатам”.
  • Туугандарды кошуп урушуу. Сиздердин урушка тиешеси жок адамдарды аралаштырып сүйлөөнүн кереги жок. Мисалы, “сен апаңа окшоп урушчааксың”.

Кыскасы, урушпоо үчүн өзүңүздү интеллигенттүү болууга тарбиялаңыз. Интеллигенттүүлүк – акыл, эрудиция (көп нерсени билип, таануучулук), сырткы жана ички маданият (сыпайылык, чыдамкайлык ж.б.), башка адамды сыйлоо (бир гана жакшы сапаты болсо да)...

Даярдаган Канымжан Усупбекова


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: