Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТ – ТАСМАДАГЫ ЖАРНАМА

№289 16-22-май, 2008-ж.


Кинотеатрда жакшы бир тасманы көрүп чыгаарыңыз менен эшиктен кока-кола алып ичсеңиз, анда көргөн фильмиңизде ушул суусундуктун жарнамасы бар болчу. Бул баш айлантуу эмес, бул жарнаманын жаңы түрү – продакт-плейсмент.

ТАРЫХТАН БИР ҮЗҮМ
Кинодо продакт-плейсмент ыкмасын колдонуу АКШда 1930-жылдарда эле ишке аша баштаган. Белгилүү мультфильмдин башкаарманы деңизчи Попей консерваланган шпинат жеген сайын күчүнө күч кошулуп, бардык душмандарын жеңип чыкчу. Жарнамага ишенген ата-энелер да балдарынын күчтүү болуусун каалап, аларга консерваланган шпинат сатып бере башташат да, жыйынтыкта, жөнөкөй азык чоң көлөмдөгү киреше алып келет.
Кино ичинде жөн гана реквизит катары колдонулган буюмдар акча алып келе алаарын, ал эми кино адамдын аң-сезимин аз убакытка болсо да ээлеп, ага таасир этээрин тү­шүн­гөн киночулар тасмаларга белгилүү соода маркаларын камтыганды үйрө­нүшөт. Ошентип, 1980-жылдары жарнамалык сөздүктө продакт-плейсмент деген термин пайда болгон.

ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТ ЖАНА АНЫН ТҮРЛӨРҮ
Продакт-плейсмент бул – (англисчеден сөзмө-сөз которгондо ”product placement” – “өндүрүмдү жайгаштыруу” дегенди билдирет) фильмдерде, китептерде, компьютердик оюндарда, музыкалык клиптерде жана телекөрсөтүүлөрдө колдонулуучу жарнаманын жаңы ыкмасы. Эгерде тасмада “Мерседес” машинасын көрсөтсө, анын эпизодго бекеринен тартылбаганын биле бериңиз.
Шарттуу түрдө кинодогу продакт-плейсмент үчкө бөлүнөт. Биринчиси – товардын өзүн же логотибин көрсөтүү. Мисалы, “Түнкү күзөттө” МТС уюлдук байланыш түйүнүнүн, «Nescafe» кофесинин жана «Рамблер» интернет сайтынын жарнамаларын байкоого болот.
Экинчиси – товар тууралуу сөз козгоо. Мисалы, каармандардын диалогуна “мен «Шоро» ичип жатам, а сенчи?” сыяктуу сөздөрдү кошуу. «Prada», «Gucci», «Valentino» кийим чыгаруучу фирмалардын жарнамасы дээрлик бардык голливуддук тасмаларда көрсөтүлөт. Бира гана “бул көйнөк сага абдан жарашты” деген сөз көрүүчүгө чоң таасир тийгизет да, эртеси көрүүчү дал ошол көйнөктү алууга шашылат.
Үчүнчүсү – каармандарды түзмө-түз жарнамаланган товарга же кызматка байланыштыруу. Мисалы, “Тагдыр тамашасы. Уландысы” фильминде Ираклий “Билайн” байланыш түйүнүндө иштейт. “Куугунтук” фильминде башкаарман – «FedEx» компаниясынын кызматкери.

ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТТИН ЖӨНӨКӨЙ ЖАРНАМАДАН АРТЫКЧЫЛЫГЫ
Эң биринчиден, продакт-плейсменттин аудиториясы өтө кенен. Мисалы, “Жеймс Бонд” фильми бүткүл дүйнө боюнча белгилүү. Башкаармандын айдаган машинасы – «Тойота» да тасманын аркасы менен кирешесин бир топ өстүрүп алды.
Экинчиден, жарнама роликтерин тартууга убакыт жана акча коробойт. Фильмдин даяр сценарийине кошулуп кеткен жарнама таланттуу режиссёрдун колунда күчтүү куралга айланат.
Үчүнчүдөн, телерадиодогу жана асма жарнамалардан айырмаланып продакт-плейсменттин жардамы менен мый­зам бузбастан тамеки, алкоголь ичимдиктерин ээн-эркин көрсөтө берсе болот.
Акыркысы, продакт-плейсменттин таасири абдан күчтүү. Себеби, мындай жарнама кө­рүүчү (келечектеги кардар) тарабынан оңой, тез кабыл алынат. Бул туурасында кененирээк айта кетели.

ЖАРНАМАНЫН СЫЙКЫРЫ
Фильмдин башкаармандары көрүүчүлөр үчүн абдан маанилүү. Көрүүчү анын ар бир кыймыл-аракетине, айткан сөздөрүнө көңүл бурат. Демек, көрүүчүнү кандайдыр бир деңгээлде баш ийдирсе болот. Кинодогу жарнаманын эң негизги сыры – ал көрүүчүгө “ушул машинаны ал” же “бул шоколадды же” деп түздөн-түз зордобойт. Көрөрман өзү эле сүйүктүү каарманы ичкенди даамдап көрүүгө далалат кылат. Башка мисал: сериал болуп жаткан учурда телевизиондук жарнама башталса, дароо эле каналды өзгөртөбүз. Ал эми сериалдын ичиндеги жарнама кааласаң-каалабасаң да белгилүү бир деңгээлде таасирин тийгизет.
Көп учурда кино тамеки жана алкоголдук ичимдиктердин жарнамасын камтыйт. Себеби, аталган товарлар оңой менен телевидение же радиодо берилбейт. Ал эми тасманын башкаармандары кафеде отуруп, мисалы, коньяк ичишет да, эртеси бул коньяк дүкөн текчелеринен көп санда өтө баштайт.
Кинодогу жарнама товардын сатылышына тескери таасирин да тийгизиши толук мүмкүн. Мисалы, белгилүү “Бешинчи элемент” фильминде башкаарман майке кийбеген үчүн базарда майкелер өтпөй калгандыгы байкалган.
Компаниялар продакт-плейсментти жөн гана товарды сатуунун ыкмасы эмес, бир бүтүн технология катары көрүшөт. Башкаармандын бир нече секунд кандайдыр бир товарды колунда кармап турганы үчүн компания миллиондогон акча сарптоого даяр. Себеби, мунун арты кирешелүү. Ошол бир нече секунддук жарнаманын эффектиси менен сатуудан түшкөн кирешенин көлөмү бир канча өсөт.

КИНОДОГУ ЖАРНАМАНЫН САТЫККА ТААСИРИ
Атактуу голливуд актёру Том Круз 1983-жылы “Тобокел” фильминде «Wayfarer» фирмасынын көз айнегин тагынган эле. Бул тасма ийгиликке өзү менен кошо көз айнек чыгарган фирманы да жеткирди: актёрдукундай көз айнектерге болгон суроо-талап кыйла көтөрүлгөн.
“Эртең эч качан өлбөйт” тасмасында «Ericsson» компаниясы жарнаманын күчү менен мурда биринчиликти ээлеп келген «Мotorola» компаниясын америкалык рыноктон чыгара алган.
“Матрица” фильминдеги «Nokia 8110» үлгүсүндөгү мобилдик телефон өзгөчө жаштар арасында өтө популярдуу болгон. Фильм ийгиликке жетишкен соң, дүкөндөргө кардарлар келип: “Жанагы... “Матрицадагы” Неонукундай телефон барбы?”- деп талап кыла башташкан.
Сөзсүз түрдө бир товарды эмес, кызмат же мекемени да жарнама аркылуу популярдуу кылууга болот. “Музейдеги түн” комедиясынан кийин Нью-Йорктогу борбордук музейге баргандардын саны кыйла арткан.
Батыштын ири компаниялары продакт-плейсменттин жардамы менен ийгиликке жетүү мүмкүнчү­лүгүн колдон чыгарышпайт. Мисалы, «Dolce & Gabbana» фирмасы жылына 500 жайгаштыруу, «Ford» компаниясы – 350, Mercedes – 650, «Apple» компаниясы (ноутбуктар) – 800, «Кока-Кола» – 1200 жайгаштыруу коюшат.
Ал эми бир кинодо бир эмес, бир нече түрдүү компаниялардын жарнамасы болушу мүмкүн. Мисалы, эң көп продакт-плейсмент колдонгон популярдуу фильмдер «Эртеңки күн эч качан өлбөйт» – «BMW» машинасы, «Ericsson» телефону, «Martini», «Smirnoff» ичимдиктери, «Omega» сааты, «Visa» документтери жана башкалар. «Остин Пауэрс» фильми да продакт-плейсментке бай. Анда 24 компаниянын жарнамасы бар.
Азыр киного товарын же анын логотибин жайгаштырган фирма 500 миң доллардан ашык акча төлөөгө даяр. Жарнамадан түшкөн кошумча акча тасманын бюджетинин 60-80 пайызын жапкан учурлар болгон.

КЫРГЫЗЧА ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТ
Кыргыз режиссёрлору арасында киносунда продакт-плейсмент колдонсо да, анын продакт-плейсмент экенин деле билбей калгандар бар. Мисалы, “Кайып булак” тасмасында Съездбек “Браво” берүүсүнүн логотиби бар баш кийим кийип жүрөт. Бирок, режиссёрдун айтуусунда, бул жөн гана кокустук эле. Ошентсе да кандайдыр бир деңгээлде бул жарнама аталган телеберүүнүн популярдуулугун көтөргөн чыгаар. Жөн гана муну изилдеген бирөө-жарым жок.
Ушундай эле нерсе “Шайтан араба” тасмасында бар. Фильмдин башынан аягына чейин, жадакалса афишаларында да “Ауди” үлгүсүндөгү машина көрсөтүлөт. Бул үчүн “Ауди” компаниясы “Шайтан арабанын” жаратуучуларына жок дегенде фильмдин бюджетин төлөп бериши керек эле.

МЫКТЫ ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТ – БИЛИНБЕГЕН ПРОДАКТ-ПЛЕЙСМЕНТ
Фильмге жарнама жайгаштыруу – өзүнчө искусство. Продакт-плейсментти туура эмес колдонсо, тасма бир жарым сааттык жарнамалык роликке айланат. Мындай көрүнүш өзүнө тартпастан, тескерисинче, терс таасирин тийгизиши мүмкүн. Жарнама тасманын сюжетинин бузбай, сценарийге өтө кылдаттык менен кошулушу керек. Бирок, көпчүлүк учурда продакт-плейсмент ачык жарнамага айланып, режиссёрлор артык кылам деп фильмди бузуп алышат.
Азыр бул ыкманы туура колдонууну киночулар да, жарнамачылар да, жарнама ээлери да жакшы түшүнүшө элек. Жакшы продакт-плейсмент түзүү абдан татаал. Товарды мактайм деп жатып фильмдин баркын түшүрүп алуу оңой. Продакт-плейсмент сценарий жазылып жаткан этаптан баштап эле эске алынышы керек жана аны фильмдин эпизоддорунда сабаттуу колдонуу, чыгармачылык менен коммерциялык жү­рүштү алмаштырбоо маанилүү. Эгерде режиссёр киносунда продакт-плейсмент колдонууну ойлонсо, эң негизгиси, мазмун менен жарнаманын ортосундагы чекти тактап алуу кажет.

Бетти даярдаган Бегайым Мусакеева


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: