Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«КЫЗЫМДЫ ООРУЛУУ КЫЛГАН ӨЗҮМ»

№292 6-12-июнь, 2008-ж.


Ата-энеге баласынын дени-карды соо, жанында аман-эсен жүрүшүнөн өткөн бакыт болбосо керек. Бирок, жай турмушту тозокко айланткан жагдайларды ата-эне байкабастыктан өздөрү да тилеп алышы мүмкүн экен. Андай балээден баласын калкалап калууга жандалбас кылган ата-энелердин бири – Карынбаев Кадыракун менен Керимбаева Гүлжамал. Алардын кичүү кызы Назбийке тубаса бөйрө­к оорусу менен төрөлүп, эки бөйрөгүн тең алмаштырууга аргасыз.

– Эже, сөз башынан болсун. Канча балаңыз бар? Назбийке канчанчысы?
– Негизи, беш бала төрөгөм. Бирок, эки баламдан айрылып калдым. Улуу кызым Наргиза – студент. Экинчи балам Чыңгыз он жети жашында каза болуп калды. Ал сасыктумоолоп үйдө эки күн жатып калган. Башын көтөрө албай жатканынан улам Балыкчыдагы ооруканага алып келсем, дарыгерлер ийне сайып, кайра үйгө кетирип жиберишти. Үйгө келгенибиз менен балам түнү бою кыйналып, таңга маал "Тез жардам" менен кайра ооруканага алып барууга аргасыз болдум. Баламды дароо реанимацияга алып кирип кетишкен. Арадан бир аз убакыт өткөндө эле үзүлүп кете берди. Анын ичтен билинбеген богок оорусунан каза болгондугун айтышты. Үчүнчү кызым 1992-жылы төрөл­гөн, атын Назира койгонбуз. Ал эки жарым айлыгында эле чарчап калды. Дарыгерлер анын бөйрөгү ооруп, ошондон каза тапканын айтышты. Төртүнчү балам Атай 1993-жылы туулган. Азыр 8-классты аяктап жатат. Анан ушул кичүү кызым Назбийке 2002-жылы төрөлгөн. Ал төрөлгөндө эле ооруй баштаганынан текшертип, бөйрөгүн­дө таш бар экенин билдик. Ал таш бөйрөктү кургатып жиберээрин, башка бөйрөк менен алмаштыруу жолу аркылуу гана кызымды аман алып калуу­га болоорун билген соң жолдошум бир жакта, мен бир жакта чуркап, акча издеп жүрөбүз.
– Кызыңыз Назира да бөйрөгү ооруп чарчап калыптыр. Бөйрөк оору тукумуңарда барбы?
– Дарыгерлер ошондой жыйынтык чыгарышкан. Бирок, чын-бышыгын биле алган жокпуз. Тукумубузда болушу да мүмкүн. Анткени, кайненем бөйрөгү ооруп каза тааптыр.
– Назбийкенин тубаса бөйрөк оорулуу болушуна эмне себеп болуптур?
– Атай менен Назбийкенин ортосу тогуз жаш. "Жашым өтүп кетти, эми төрөбөйм го" деп жүрүп капилеттен боюма бүтүп калды. Жолдошум экөөбүз аябай сүйүнүп, "кыз болсо экен" деп тилеп жүрдүк. Тилегибиз оңунан чыгып, 2002-жылдын 1-июнунда, Балдар күнүндө кыздуу болдук. Кызым түйүлдүк кезинде эле бөйрөгүндө таш пайда болгонун дарыгерлер мага кийин айтып беришти. Көрсө, кызымдын мындай азапка батышына өзүм күнөөлүү экенмин. Мындай каргаша кадимки эле мектепте доскага жазчу бордон улам болуптур. Кальций жетишпегендиктенби, кыскасы, Назбийке боюмда кезинде борду өчүм бардай өтө көп жегем. Кайсы чыптамамды, жемпиримди кийбейин, чөн­төгү толтура бор болчу. Аны мектепте окуган бал­да­рымдан алдыртам. Алар алып келбей калышса, сатып жеген күндөрүм да болгон. "Аялдар кошбойлуу кезинде көңүл күсөгөнүн сөзсүз жеш керек" деген сөздөрдү укчу элем. Ошол кеп мээме катуу сиңип калса керек. Билбестиктин айынан кетирген кемчилигимдин кедергисин өзүм гана көрбөй, кызым да кошо азап тартып жатканына ичим катуу өрттөнөт. Кызымдын убалына өзүм калдым.
– Айылдык дарыгерлер борду көп жешиңизге тыюу салышкан жок беле?
– Дарыгерлерге бор эле жегим келип жатканын айткан эмесмин. Текшерүүчү аппараттардын жетишсиздигинен улам боюнда бар айылдык кыз-келиндер көп жабыркап калышат. Балким, мен деле шаардык ооруканаларга катталып, туура эмес тамактанып жатканымды убагында билсем, кызымды мындай азапка батырбас белем...
– Кошбойлуу кезиңизде ооруган жок белеңиз?
– Менин ооруганым эсимде жок. Чуркап жүрүп эле төрөгөндөй болгом. Бирок, дарыгерлер "кошбойлуу кезиңде катуу сасыктумоологонсуң, туздуу тамакты да көп жегенсиң" деп жатышат.
– Кайсы жакта төрөдүңүз?
– Эмнеликтен экенин түшүндүрүп бере албайм. Негедир эле тынчсызданып, борбордон төрөшүм керек деп туруп алдым. Сегиз ай болгондо Бишкекке келип, дарыгерлердин көзөмөлүнөн өтө баштадым. Ошондо бала тондун ичинде кыймылдабай, бир орунда турганын айтышты. Ушундай себептерден улам дарыгерлер кызымды маалына жеткирбей сегиз айында толгоо чакыруучу дарынын жардамы менен төрөтүп алышты. Ошондой коркунуч менен төрөлгөн кызым төрт жашка чейин бир да жолу ооруган жок.
– Бөйрөгү ооруганын качан билдиңер?
– Бир күнү эле кызымдын тизеси, томуктары шишип, ооруп калды. Дарыгерлердин кайдыгерлигинен улам Чыңгызымды жоготуп алгандан кийин кор­куп калган жаным Назбийкени дароо Бишкекке алып келдим. Васкулит деген диагноз менен республикалык ооруканада бир ай дарыландык. Ошондо барып кызым катуу оорулуу экенин билдик. Ооруканадан чыккандан ки­йин бир жыл тамакты тергеп ичирип, дарыгерлердин айткандары боюнча васкулитке каршы дары-дармек берип жүрдүк. Эптеп ал илдеттен кутулган кызым кай­ра бөйрөк оорусунан кыйнала баш­тады. Дарыгерлер "кыздын тамак сиңи­рүүчү бездери иштебейт, ошол үчүн тамактагы туздар эрибей, бөй­рөктө таш пайда болуп жатат" деген жыйынтык менен Назбийкенин тамак сиңирүүчү бездерин алып салышты. Мунун кызымдын денсоолугуна зыяны канчалык экенин азырынча биле элекпиз.
– Бөйрөктөгү таштарды эритип жоготууга мүм­күнчүлүк болбодубу?
– Ал илдет нефрокальциноз деп аталат экен. Урология жана андрология боюнча республикалык борбордун башчысы Акылбек Усупбаевдин айтымында, мын­дай сейрек кездешкен оору менен Кыргызстанда бизге чейин аз эле адам катталыптыр. Мында бөйрөктөгү таштарды эриткенге да, талкалаганга да болбойт дейт. "Бөйрөктөгү таш­тарды алуу үчүн жаңы аппарат келди" дешкенинен ага да кайрылып көрдүк. Бирок, ал аппараттын да кызыма жардамы тийбесин билдик. Кызым "ичим эле ичим" деп түйүнчөктөй түйүлүп жатып калат. Мындай учурда бөйрөктөгү таштар козголот экен. Козголгон таштар заара бөлүп чыгарган канал аркылуу заарага аралашып сыртка чыгат. Бирок, бир таш түшсө, кайра эле ордуна башка таш пайда болот экен. Таш майда болсо, кызым анчалык кыйналбайт. Эгер чоңураак болсо, дене табы 40-41 градуска жетип, ичи ооруйт. Андайда Назбийкени көтөрүп алып ооруканага чуркайбыз.
– Кызыңыз азыр деле тамакты тер­­геп ичеби?
– Жалаң кайнатма тамак, жашылча-жемиш берем. Жайында дарбызды көп жеши керек. Сүт азыктарынан жасалган тамак-аштардан ооз тийүүгө да болбойт. Диетаны туура, так кармасак, таштардын көбөйүшү азаят экен.
– Айыкпас деген илдеттерди да айрым элдик дарыгерлер айыктырган учурлар кездешет эмеспи. Аларга кайрылып көргөн жоксуңарбы?
– Ооруканадан бөйрөгү ооруйт деген диагноз чыгарып беришкенде эле кызымды табыптарга да көрсөтө баштагам. Ооруканадан, айрыкча ийнеден көңүлү калган кызыма алар жагышты окшойт. Наристе болсо да ооруканага караганда ошолорго көңүл коюп жатканын баамдачубуз. «Шыпаа болуп калаар» деген ниетте аты чыккан далай табыптарды кыдырдык. Жыйынтык чыкса, эмдигиче чыгат эле го. Кант шаарынын жанындагы Люксембург айылындагы Кытай медициналык борборунда жети ай дарыландык. Ошого эле бир топ акчабыз кетти. Бирок, эч натыйжа болгон жок.
– Дарыгерлер "бөйрөктү алмаштыруу керек" деген чечимге качан келишти?
– Профессор Усупбаевдин айтымында, кызымдын бөйрөгү аз убакыттын ичинде өз кызматын аткара албай калат экен. "Андыктан, бөйрөктү трансплантациялоодон бөлөк арга жок" деп мындан бир жыл мурун айткан. Жок дегенде бир бөйрөгү соо болсо эмне?! Бир бөйрөгүн алдырып салсак, экинчиси менен деле жашай бербейт беле. Бул жердеги дарыгерлердин айтымында, кызыма канынын группасы, жашы бирдей балдардын бөйрөгү салыныш керек экен. Операция Орусияда жасалаарын, ага бир топ документ, 80 миң доллар акча керек экенин билип, азыр күнү-түнү акча издеп, документ даярдап чуркап жүрөбүз. Документтерди Москвага жиберсек, анан ал жактан кызыбызга ылайык орган табылганда бизди чакыртышат дейт. Бөйрөктү алмаштыруу үчүн жылдап кезекте турган адамдар бар экен.
Мынчалык акчаны табууга азыр жолдошум экөөбүздүн чамабыз жетпейт. Ошон үчүн колунда бар, боорукер, ата-энелик мээримдин даамын татып калган мекендештериме: "Урматтуу ата-энелер! Ата-эне үчүн бала кандай кымбат экенин билесиздер. Кызымдын өмүрүнө өмүр кошуп, жандүйнөсү аруу наристеге кубаныч тартуулап, жүрөгүмдөгү үмүттүн шооласын жандырып койгулачы?!"- деп сурангым келет.


Бөйрөк тууралуу азыноолак маалымат

  • Бөйрөгүн алмаштыруу муктаждыгына кабылган адамга канынын группасы жана жашы туура келген адамдын гана бөйрөгү салынат.
  • Заманыбызда турмушунда кыйналып, акча зарылдыгына тушуккан айрым замандаштар бир бөйрөгүн сатууга мажбур болгон фактылар да кездешет.
  • Ички органдары соо, башынан жаракат алып каза болгон маркумдардын бөйрөктөрү гана алмаштырууга жарактуу болуп саналат.
  • Учурда Орусияда органдарды трансплантациялоо боюнча каттоодон өткөн отуздан ашуун борбор иштейт. Ар бир борборго мыйзам тарабынан бир жыл ичинде он гана операцияга жол берилгени менен орган алмаштырууга муктаждар миңдеп саналат.
  • Орусияда көз жумган адамдын органдары жакын туугандарынын уруксаты менен гана алынат.
  • Ушул эле мамлекеттин айрым тургундары көздөрү тирүүсүндө көз жумгандан кийин органдарын алууга уруксат берген тил кат жазып кетишет.
  • Учурда Орусияда бөйрөгүн алмаштырууга кезекке тургандардын саны арбын. Кезегин күтүп жатып бөйрөк оорусунун айынан бул жарык дүйнө менен кош айтышкан акчалуу адамдар да кезигет.
  • Орусиядагы жаш балдардын бөйрөгүн алмаштыруу боюнча иштеген жалгыз борбор 1991-жылы ачылган. Ошондон ушул күнгө чейин ал борбордо 350 бөйрөк алмаштырылган.

ЖАШ КЫЗДЫН БӨЙРӨГҮН ТЕЗИНЕН АЛМАШТЫРУУ КЕРЕК!
2002-жылы 1-июнда туулган Кадыракун кызы Назбийке бөй­рө­­гүнөн жабыркап, эки бөйрөгүн тең алмаштырууга аргасыз. Жардам бергиси келген кайрымдуу адамдар (0555) 66-54-72 телефонуна кайрылышса болот.

Даярдаган Cүйүн Кулматова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: