Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АДАМДАРДЫН МҮНӨЗҮ ТУУРАЛУУ

№296 4-10-июль, 2008-жыл.


Көпчүлүк энелер “баланы төрөйт экенсиң, бирок, кыялын кошо төрөбөйсүң” деген сөздөрдү кези келгенде көп эле айтып калышат. Адамдын мүнөзү ата-эненин берген тарбия-сынан, өзүн курчаган чөйрөнүн таасиринен калыптанат жана тукум-дан да берилет. “Ар кимде бар ар кыял, ал кыялды ким тыяр?!” демекчи, ар бир адамдын эч кимдикине окшобогон кыялы айрым учурда жанындагыларга жакшы маанай тартуу-ласа, айрым учурда терс таасирин тийгизет.
Элибиз илгертен адамдагы сапаттарды оң жана терс деп экиге бөлөт. Адамдын жүрүм-туруму жана ошол оң жана терс сапаттар кишинин ыйман-наркын, адеп- беделин сыпаттап турат. Бул боюнча этнограф Эсенбек Кубатбеков төмөндөгүлөргө токтолот:

Оң сапаттагы Адамдар
БЕРЕШЕН
– Берешен мүнөзгө ээ адамдар колунда барын жетим-жесирлерге, муктаж болгондорго таратып берет. Ал бул мүнөзү менен тегерек-четке алынып кетет. Кыргыз элинде илгертен бир урууда же бир айылда эл баккан берешен адамдар дайыма чыгып турган.
БҮЙРӨ
– Бүйрөлүк – адамдагы жакшы сапаттардын бири. Бүйрө адамдар – өз жашоо-тиричилигине тың, алыш-катыштын ордун билгендер. Мындай адамдар “чыгаша болмоюнча киреше кирбейт” дешкени менен чыгашанын чыгышына жол бербегенге аракет кылышат. Тууган-туушкан, дос-тааныштарына да каралашканды унутушпайт.
СЫЛЫК– Сылык мүнөз адамдардын ар биринде эле боло бербейт. Бул мүнөз адамдар менен баарлашууга келгенде эле байкалат. Сылык адамдар айланасындагы улуу-кичүүлөргө, кызматтагылар менен карапайым адамдарга сылыктык менен бирдей кайрылып, дайыма салам берүүнү унутушпайт. Ошондуктан, кыргыз элинде “сен деген – сенек сөз, сиз деген – сылык сөз” деген макал бар. Сылык адам жүрүш-турушу менен башкаларга үлгү боло алат.
ДААНЫШМАН
– Даанышман дегенге татыктуулар – төрт тарабы тең төп келген адамдар. Андайлар акыл жагынан да, сырткы келбет жагынан да алдыда болот. Баскан-турганы, сүйлөгөн сөзү менен башкаларга үлгү боло алчу адам.
Адамда жогоруда айтылган жакшы сапаттардан сырткары да элпек, чыйрак, сабырдуу, боорукер сыяктуу бир нече мүнөздөр бар. Адамдын өзүнө-өзү сынчы болуусу дагы өзүн жакшы алып жүрүшүнө өбөлгө болот. Жакшы сапаттардын ээси кайсы жерде болбосун урмат-сыйга ээ. Андыктан, ар бир жаш адам жаманаттыга конбоско аракеттенип, өзүнө оң сапаттарды сиңириши кажет.

терс сапаттагы адамдар
КЫЯНАТЧЫЛ
– Кыянаттык адам турмушуна көп зыян алып келээрин баарыбыз эле билсек керек. Кыянатчылдар өз орду, жолу менен бараткан ишти токтотуп коюулары мүмкүн. Адамдар ортосундагы мамилелерди ичтен иритип, жаман бурулуш жасап жиберүүгө шыктуу келишет. Мындай адамдар ичи тар, эч кимге жакшылыгы жок, карамүртөз болушат.
СЫНЧЫ
– Сынчы адамдар, негизинен, экиге бөлүнөт. Бири кара кылды как жарган, ар бир нерсени туура чечип, калыс баасын берген адамдар болсо, экинчиси – өзүнүн башындагы төөнү көрбөй, бирөөнүн башындагы чөптү көргөн адамдар. Мындай кыйынсынма адаты бар сынчыларды “сынчынын сыңар өтүгү майрык” деп коюшат.
КАЛПЫЧЫ
– Адамдардагы калпычылык сапат чөйрө-дөгү адамдарга терс таасирин тийгизип келет. Мындай адамдар: “Аткарам. Ошол элеби? Аны жасоо оңой эле да. Ал ишти мага койгула”,- деген сөздөрү менен жанындагылардын ишенимине тез эле кирип кетишет. Анан эле иш аткарылуучу убакытка келгенде четке чыга беришет. Мындайлардын тегерегинде жүргөндөр кээде анын ушундай сапаты бар экенин билип туруп алданып калышат.
ЖЫЛКЫ МҮНӨЗ
– Жылкы мүнөздүү адамдар сыртынан караганда жумшак адамдардай көрүнүшөт. Бирок, башкалар менен катташа келгенде айткан сөзүнө турбагандыгы билинет. Мындайлар өздөрүнүн келбетин, кийген кийимдерин тыкан алып жүрүшөт. Алардын дал ушундай сырткы көрүнүшүн көргөндөр ички туюмун билбей алданып да калышат. Жылкы мүнөз адамдардан кабары барлар “буга ишенип алып, ишим оңунан чыкпай калбаса экен” деп коомайланып турушат.
Жогоруда жазылган адамдагы бир нече терс сапаттардан башка дагы кежир, какшыкчыл, кырс, орой, куйту, сараң, кеп жебес, көрө албас, жалакай, копол, ачкөздүк, куу, көржеме өңдүү сапаттар бар. Илгери мындай жаман сапаттары барларды эл ичинен чыккан калыс аксакалдар ортого салып, оңолушун талап кылышкан. Жүрүш-турушун оңдой албагандар эл чогулган той-аштарда сөзгө сөлтүк, кепке кемтик болушкан. Андыктан, алар ыйманга келүү зарыл экендигин сезип, оңолуу жолуна түшүшкөн. Негизи, ыймандуу адам адамдык парасатынан, адеп-беделинен, өзүндөгү сапаттардан көз каранды экендигин сезип, бала-чакасын да жакшы тарбиялайт. Андыктан, окурман, элибиз илгертен аздектеп келген адептик сапаттарыбызды сактоо кажет экенинин унутпашыбыз зарыл.

(Уландысы кийинки санда)



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: