Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ӨМҮРҮН ЖОЛДО ӨТКӨРГӨН УЗАТУУЧУЛАР

№297 11-17-июль, 2008-ж.


Поезддердин бири үшкүрүнө келип токтосо, экинчиси кыйкырып жөнөп, ушул тапта темиржол бекети өзүнчө эле ызы-чуу. Мындай кымгуут элдин арасында бир калыбынан жазбай күнүмдүк жумушун аткарып жүргөн кызматкерлер жүрөт. Алар – поезддеги узатуучулар. Өмүрүнүн көп бөлүгүн термелген поездде өткөргөн узатуучуларды гезитибиздин “Кесип” аттуу рубрикасына алып чыктык. Учурдун заманбап кесибинин ээлери узатуучулуктун оош-кыйышы тууралуу айтып беришти.

Темиржол бекетине барганда Орусиядан келген поезддеги жүргүн­чүлөрдү эми эле узатып, чарчап, эс алуу үчүн баскан узатуучуларга туш болдук. Жөн-жайыбызды уккан соң Айнагүл Тентеева деп өзүн тааныштырган эжени кепке тарттык.

“ЖЫЙЫРМА ЖАШЫМДАН БЕРИ УЗАТУУЧУМУН”
– Эже, ишиңиз оор окшойт, чарчап калыптырсыз…
– Адам күнү-түнү шакылдаган поездде эч бир жумуш кылбаса деле эзиле чарчап калат эмеспи. Жүргүн-чү­лөрдөн айырмаланып, биз поездде иштеп да келебиз. Биринчи бул жумушка орношкондо коркуп, чочулап жүргөн окшойм, айтор, аябай арыктап кеткенмин. Азыр эчтеке эмес, көнүп калгам. Бирок, баарынын эле башталышы оор болот. Узатуучу болгон соң поезддин ар бир кенедей тетиктеринен бери билишиң керек. Эртең менен саат жетиде келүү зарыл. Сегизге чейин жыйналыш болот. Анан келген поезддердин төшөктөрүнөн баштап кашыктарына чейин санап, мөөнөтү бүткөн узатуучудан өткөзүп алабыз. Поезд жылаары менен жолдо жүргүнчүлөргө чай берип, дааратканаларды тазалап, станциялардан жүргүн­чүлөрдү түшүрүп, жайгаштырып туруу – биздин милдет.
– Узатуучунун милдетине дагы эмнелер кирет?
– Биздин жумуш жүргүн­чүлөрдү орундарына жайгаштыруудан башталат. Андан соң жүр­гүн­чүлөргө төшөк­төрдү камдап беребиз. Күнүнө эки жолу өзүңдүн карамагыңдагы вагонду жууп, тазалашың керек. Жүр­гүнчүлөргө чай, кофени тынбай берип турабыз. Ошондой эле жетип токтоорго 30 мүнөт калганда толугу менен шейшептерди которобуз. Баарынан негизгиси, вагондун ичиндеги тартипке толугу менен жооп беребиз.
– Бул кесипти кантип тандап калдыңыз?
– Мектепти бүтө элегимде атам каза тапты. Каражаттын жетишсиздигинен жогорку окуу жайга тапшырбай калдым. Анан темиржол бекетинен жумуш издеп келдим. Мени кабыл алган киши бир карап туруп эле: “Сен бул жерде иштей албайсың. Иштеш үчүн узатуучуларды үйрө­түүчү атайын курска кирип окуш керек”,- деп узатып койду. Эптеп бирөөдөн карыздап акча алып, эки айлык курска кирип окудум. Окууну бүтүп кайра келгенимде “эми сен күйөөгө тийип, бала-бакыралуу болушуң керек” деп койду. Бирок, мен суранып туруп алдым. Ошентип, жыйырма жашымдан берки өмү­рүмдүн негизги бөлүгү ушул жумуш менен өтүп келе жатат.
– Үйбүлөңүз туралуу кеп сала кетпейсизби?
– Ушул жумуштун айынанбы же болбосо тагдырдын жазган жазмышыбы, айтор, күйөөдөн бак айткан жок. Турмушка чыгып, эки балалуу болгондон кийин ажырашып кеттим. Жолдошум мени түшүнө алган жок.
– Жеке жашооңузга жумуштун кедергиси тийди деп ойлобойсузбу? Дегеле, бул иштен тажап кеткен учурлар болобу?
– Турмушумдун бузулушу тагдырымдан болсо керек. Ал эми жумуштан тажаган учурлар болот. Анткени, бир калыпта термелген поездде жүрүп түркүн окуяларга кезигесиң. Бирөө менен урушасың. Бирөө менен жакшы тааныш болуп каласың. Айрым учурда кылмыш кылып, анан башка жакка качып жөнөгөндөрдүн кармалышына күбө болосуң. Атүгүл баңгизат алып бараткандар кармалган учурларды баштан өткөргөнбүз. Мындайлар менен темир жолдогу ички иштер бөлүмү иштейт. Бирок, узатуучу болгон соң бизге да аралашып калганга туура келет. Адамдардын мүнөзү ар кыл болот. Ошентсе да ар биринин тилин табууга туура келет. Ошентип, жолдо жүрө берип, жеке жашооңду унутуп салышың да мүмкүн.
– Сиз да ошондой болдуңузбу?
– Узатуучу болуп жыйырма жашымдан бери иштеп келе жатам. Азыр кырктан ашып калдым. Бул аралыкта бир күн үйдө болсом, эки күн поездде жүрүп, өмүрүмдүн көпчүлүк бөлүгү жолдо өттү. Түшүнүктүү түгөй издөөгө, дегеле жигиттер менен таанышып, мамиле түзүүгө убакыт болгон жок.

“АЯЛЫМДЫ БАГАМ ДЕП ТАЛААЛАП ЖҮРӨМ ДА”
Эже экөөбүз­дүн кебибизге эми жанатан бери сөздөн качып унчукпай отурган байке аралашты. Ал Эрмек Бектенбаев экен. Мен да суроолорумду берип калууну туура таптым.
– Поезддеги узатуучулук сизди эмнеси менен кызыктырды?
– Кызыктырган деле эмес, Айыл чарба институтун бүткөндөн кийин далай жерге жумуш издеп бардым. Акыры бул жерге келсем, “атайын курсту окушуң керек” дешти. Анысына көнүп, алты ай окуган соң иштеп калдым.
– Анан азыр деле кызыкпай эле иштеп жүрөсүзбү?
– Башында кызыктуу деле эмес болчу. Көнө албай бир топ жүдөп да жүрдүм. Ар бир жүргүнчү үчүн жооп берүүнүн өзү эле чоң жоопкерчилик да. “Жол азабы – көр азабы” дейт эмеспи. Далай окуяларга туш болосуң.
– Окуя демекчи, ошолордон кеп салып бербейсизби?
– Ой, узатуучу болуп жүрүп далай окуяга күбө болдук. Бир жолу Казакстандагы станциядан бир келинди күйөөсү узатып чыкты. Келин күйөөсүнүн моюнуна оролуп, тим эле буркурап ыйлап алган. Поезд жылгандан кийин өксүгөн келинди бир топко сооротконбуз. Анын жанындагы купеде бир жигит бар болчу. Кечинде текшерип жүргөндө буркурап ыйлап чыккан келин ордунда жок. Купелерди кыдырып жүрсөк, баягы жигиттин жанында шарактап отурат. “Ой, сен эмне бул жерде жүрө­сүң?”- десем, ал келин: “Күйөөм калып калды, анан эмне кылмак элем?”- деп койду. Тим эле бакырып ыйлап, күйөөсүнөн узап жаткандагы келиндин кебетеси менен ошондогу акыбалын карап туруп оозубуз ачылып эле калган.
– Келинчегиңизге мындай нерселерди айтып бергенде сизди кызганбайбы?
– Ошол келинчегимди багайын деп талаалап жүр­бөймүнбү.
– Иштегениңизге канча жыл болуп калды?
– Бизче айтканда, жаш болсом да поезд менен кошо бир топ жыл жол таптадым.

“ЖОЛДОН ТӨРӨЛГӨН БАЛДАР ҮЧҮН СҮЙҮНЧҮ ДА АЛГАНБЫЗ”
Байкенин тамашалуу жообуна күлүп алып, жанымда отурган орто жаштагы эжеге кайрылдым. Ал өзүн Малабаева Айнура деп тааныштырды.
– Аял кишинин узатуучу болушу балдарды тарбиялап чоңойтууга залалын тийгизбейби?
– Биз жолдошум экөөбүз тең ушул кесипти аркалап келебиз. Эки балабыз бар. Улуусу жетинчи класста, кичүүсү бешинчи класста окуйт. Чынын айтыш керек, көбүнчө үйдө болбойбуз. Балдарыбызга ата-энедей болуп, ушул күнгө чейин жакшы көңүл да бөлө алган жокпуз. Мындайда балдар өз алдынча болгонго көнүп калышат экен.
Негизи, поездде жүрүп далай кызыкка туш болосуң. Мисалы, Орусияга бараткан поезддегилер Казакстандын чегарасынан өткөн соң эле бойдок болуп алышат. Кээбирөө вагон-ресторандан чыкпай жол ката ичип келишет. Айтып отурса өзүнчө эле киного тартылчудай окуялар болот. Жолдон төрөп койгондор да көп кезигет. Жумушка жаңы кирип, каттамга биринчи жолу чыкканымда эле эки кыз, эки баланын сүйүнчүсүн алгам. Ошентип, алгачкы каттамымда эле “узатуучу-акушер” болгом. Ырас, турмушта ар кандай кырдаалдар болот. Ошентсе да айы-күнүнө жетип турганда алыс жолго чыккан аялдарга таңкалбай коё албайм.
– Канча айлык аласыздар?
– Бир каттамга 2-3 миң сомдун тегерегинде айлык алабыз.
– Эл арасында «узатуучулар крутой болушат, алардын шабашкасы көп» деген түшүнүк бар. Буга кандай дейсиз?
– Элде түрдүү сөздөр айтыла берет. Атүгүл айрымдар “узатуучулар баңгибарондордун товарларын өткөрүп беришет” деп да айтышат экен. Мындай сөздөр чындыкка коошпойт. Көпчүлүк биздин жумушту дайыма поездде шабашка жасап, акчаны тутамдап кармап жүрчүдөй элестетишет. Чындыгында, андай эмес. Биздин кесиптин эл көзүнө көрүнбөгөн далай кыйынчылыктары бар.
– Жолдошунуз экөөңүзгө бир жерде иштеген кызыктуубу?
– Кээде станциялардан жолугуп калабыз. Ал ары кетип баратса, мен бери келе жаткан болом. Баш кошконубузга канча жыл болсо, ошондон бери бири-бирибизди абдан сагынышып эле жүрөбүз. Ошондон да болсо керек, урушканга убактыбыз жок.

ЖЕҢ ИЧИНДЕГИ БИЗНЕС
Узатуучулар менен болгон маегибизде “зайчиктер”, кассадан тышкары сатылган билеттер жөнүндөгү маселе тууралуу кеп козголгон жок. Анткени, менин маектештерим бул теманы козгоону жактырышпайт экен. Ошентсе да, теменени капка катып болбойт. Узатуучулар менен маектешип отуруп, айланамдагы элдин арасынан: “Зайчик” болуп кетсең болот. Акчасын узатуучуга эле берип коёсуң. Жол ката өзү баш-көз болуп барат”,- деген сыяктуу же: “Орусиялык поездге кассада билет калбай калган болсо, узатуучуларга бар. Алар билет таап беришет”,- деген өңдүү кептерди кулагым чалып жатты. Абай салып көргөн адам “зайчиктер” менен кассадан тышкары сатылган билеттер аркылуу чоң бизнес жүргүзүлөөрүн түшүнбөй койбойт.
Ошентип, кыйынчылыгынан да кызыктуу окуялары ашып түшкөн узатуучулук кесип менен таанышып көрдүк. “Кайда барба, Мамайдын көрү” деген сыңары, бул кесиптин деле көзгө көрүнбөгөн кыйынчылыктары толтура. Кеп аягында “жолуңар дайыма байсалдуу болсун” демекчибиз, урматтуу узатуучулар.

Даярдаган Бахияна Сатылганова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: