Жылнаама

28- Сентябрь 1912 -жылы СССРдин Эл сүрөтчүсү Гапар Айтиев туулган

СССРдин Эл сүрөтчүсү Гапар Айтиев Ош облусунун Төлөйкөн кыштагында туулган. Айрым маалыматтар боюнча, сүрөтчүнүн туулган күнү 15-сентябрь деп айтылат. Ал Бишкектеги (мурунку Фрунзе) Агартуу институтунун (кийинки борбордук педагогикалык техникум) тарых-коомчулук бөлүмүн бүтүргөн. Сүрөтчүлүк өнөрү боюнча атайын билимди Москвадагы "1905-жылдын эстелиги" атындагы сүрөт окуу жайында Н.П.Крымов менен П.Петровичевден алган. Г.Айтиев кыргыздын туңгуч сүрөтчүсү, улуттук профессионал сүрөт өнөрүнүн негиздөөчүсү, СССРдин Эл сүрөтчүсү, СССРдин Көркөм академиясынын мүчө-корреспонденти. Ал адегенде портрет жанрында иштеген. Бирок кийин пейзаж жанрына өтүп, ушул жагынан өтө бийик чеберчиликке жана ийгиликтерге жетишкен. 1967-жылы республикалык Токтогул атындагы сыйлыкка ээ болгон. Г.Айтиев портрет жанрына кайрылып, жогорку чеберчиликте тартылган кыргыз инсандарынын портреттерин жараткан. Г.Айтиевдин монументтик искусстводо да айтаарлык салымы бар. 1940-1968-жылдары ал Кыргыз өлкөсүнүн сүрөтчүлөр союзуна жетекчилик кылган. Анын чыгармалары республикалык, жалпы союздук, эл аралык сүрөт көргөзмөлөрүндө коюлуп келген. Анын көп чыгармалары республиканын жана башка өлкөлөрдүн музейлеринин менчигине айланган.

Гапар Айтиев Кыргыз ССР Жогорку Советине бир нече жолу депутат, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун мүчөсү, Президиумдун төрагасынын орун басары, Токтогул атындагы Мамлекеттик сыйлыгы комитетинин төрагасы болуп шайланган. Ленин, Октябрь Революциясы, эки жолу Эмгек Кызыл Туу жана "Ардак Белгиси" ордендери жана бир нече медалдар менен сыйланган. Улуу сүрөтчү 1984-жылы 16-декабрда 72 жаш курагында көз жумган.