Жылнаама

1- Февраль 1931 -жылы Орусиянын биринчи президенти Борис Ельцин туулган

Орусиянын биринчи президенти Борис Ельцин Сибирдеги алыскы айылдардын биринде туулуп-өскөн. 30 жашында Коммунисттик партияга мүчө болуп кошулган Ельцин өзү туулган Свердловск облусунда улам бир партиялык тепкичке көтөрүлүп отуруп, 1985-жылы ал кездеги ЦК КП төрагасы Михаил Горбачёвдун колдоосу астында Москвага алынып келинген. Москва шаардык компартия башчысы болуп туруп, 1987-жылы компартиянын борбордук комитетинин мүчөлөрүн ачык сындап, жыйындан чыгып кетип, кызматынан бошотулган.

Бирок 1990-жылдын май айында Орусиянын Жогорку Кеңешинин төрагасы болуп шайланып, андан бир ай өтүп-өтпөй СССРдин алкагында Орусия көз карандысыздыгын жарыялаган. Кийинки айда Ельцин компартиядан чыгып, бир жылдан кийин Орусиянын алгачкы президенти болуп шайланган. Борис Ельцин 1991-жылдын август айында Советтер Союзун кайра тирилтмекчи болгон “ПУТЧ” деген атка конгон төңкөрүштү жеңип, анын Кызыл аянтта танктын үстүнө туруп алып сүйлөгөнү тарыхта калган.

Анын бийлиги тушунда Орусияда эки жолу мамлекеттик төңкөрүш боло жаздап, Чеченстанда эки ирет согуштук аракеттер башталган. Элдин баары 2000-жылды тосууга камданып жатканда күтүүсүздөн өз бийлигин Путинге өткөрүп берип баса берген Ельцин: "Бүгүн мен силерге акыркы жолу Орусиянын президенти катары кайрылып жатам. Мен чечим кабыл алдым. Ага узак жана татаал ойлордон кийин бардым. Үстүбүздөгү кылымдын акыркы күнү мен кызматымдан кетип жатам", - деген.

Ушинтип 1999-жылдын акыркы күнү бийлигин өз ыктыяры менен өткөрүп берген Ельцин андан бери Москванын четиндеги мамлекеттик дачада бейкапар жашоо сүрүп келген. Ал көптөн бери жүрөк оорусунан жабыр тартып, татаал операция да жасаткан. Ельцин башкарган жылдар Орусия тарыхындагы эң татаал, опурталдуу учурлардын бири болгону президент көз жумган соң анык сезилген. Орусиянын алгачкы президенти Борис Ельцин ден соолугу кескин начарлап кетип, 76 жаш курагында 2007-жылы 23-апрель күнү дүйнө салган.