super.kg logo
«Жылдын супер ремейки»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов менен Бүбүсара Бейшеналиеванын армандуу махабаты

 

Улуу жазуучу, маркум Чыңгыз Айтматовдун жерге берилгенине бүгүн, 14-июнда 8 жыл болду. Бул инсан тууралуу канча макала жазылбасын, баары бир аздык кылат. Бул ирет кыргызды ааламга тааныткан жазуучунун армандуу махабаты тууралуу кеп болот.

Чыңгыз Айтматов 1950-жылдардын башында Керез Шамшибаева аттуу сулуу менен баш кошот. Керез Шамшибаева жазуучунун чыгармачылыгынын түптөлүшүнүн пайдубалы болгон деп айтышат. 1954-жылы тун уулу Аскар, ал эми 1959-жылы экинчи уулу Санжар жарыкка келет. Керез Шамшибаева көзү өтөр алдында уулдарынан атасын сыйлап, ар дайым урмат көрсөтүп жүрүүлөрүн суранган. Уулдары бул керээзди жазуучунун көзү өткөнчө сакташкан.

Маалыматтарга караганда, улуу жазуучу эл көзүнчө ыйлаган киши болгон эмес. Жашоодо 3 ага эң жакын адамдары: энеси Нагима Айтматова, биринчи жубайы Керез Шамшибаева жана Бүбүсара Бейшеналиева каза болгондо көз жашын токтото албай, шолоктоп ыйлаган дешет. Эл арасында жазуучу атактуулуктун туу чокусунда турганда биринчи жубайын таштап, башка сулууну жандап кеткени үчүн өзүн өмүр бою күнөөлөп жүргөн деп айтылат.

Жазуучу биринчи жубайы Керез Шамшибаева жана уулу Аскар менен

Ал сулуу кыргыз эли бүт суктанган Бүбүсара Бейшеналиева эле...

Белгилүү балерина Бүбүсара Бейшеналиева

Улуу инсандын арзуусуна айланган белгилүү балерина менен чыгаан жазуучунун тунук махабаты тууралуу кептер азыркыга чейин айтылып келет. "Айтматовдун армандуу сүйүүсү дегенде бир гана атактуу балерина Бүбүсара Бейшеналиева эске түшөт. Андан башка сүйүү тууралуу кеп болушу мүмкүн эмес", - дейт Кыргыз Республикасынын Маданиятка эмгек сиңирген ишмери Жаныш Кулмамбетов.

Өз заманынын улуу инсандары: кыргыздын атын дүйнөгө тааныткан балерина жана жазуучу

"Залкар жазуучу балерина Бүбү­сараны сүйгөнүн коомчулук да билген болчу. Жазуучунун улуулугу да ушунда болсо керек, бул айтылган сөздөр­дү далилдеп, казак жазуучусу Мухтар Шаханов менен биргеликте жазган “Аскада калган аңчынын ыйы” деген китебинде баарын ачык-айкын жазып кеткен. Бул окуя Советтер Союзунда болуп өткөн. Эгерде ошол мезгилде эмес, учурдагыдай демократиялык мезгилде жашаганыбызда, мүмкүн, балерина экөөнүн үйлөнүп, чогуу жашаганына күбө болот белек, ким билет..." - дейт Жаныш Кулмамбетов.

"Советтер Союзу учурунда деле ажырашуулар катталган, бирок партия, мамлекеттик кызматкерлер үчүн катуу тартип, систем бар эле. Эгерде жазуучу үй-бүлөсүн, бала-чакасын таштап, башка аялга үйлөнөм деп кетсе, партиядан чыгарылмак, балким, анда жазуучунун улуу чыгармалары да жаралбай калат беле... 2 аял алуу Ч.Айматовдун чыгармачылыгына, карьерасына кедергисин тийгизмек.

Бүбүсара Бейшеналиева да Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгына балта чапкысы келбегендиктен, жазуучуга турмушка чыгуудан баш тарткан. Бул жерде армандуу сүйүүнүн курмандыгы деп Бүбүсараны айтууга болот", - дейт Ж.Кулмамбетов.

Жазуучунун экинчи жубайы Мария Айтматова, уулу Элдар Айтматов, кызы Ширин Айтматова

Жазуучу 2008-жылы 79 жаш курагында көз жумган. Көзү өткөн соң Ч.Айтматовдун ысымы Бишкектеги сейил бактардын бирине, Орус драма театрына ыйгарылган.

2008-жылы Чолпон-Ата шаарында жазуучунун музейи ачылган.

Бишкек шаарында, Татарстан Республикасынын Казань, Түркиянын Анкара, Азербайжандын Баку, Казакстандын Астана шаарындагы көчөлөргө анын ысымы ыйгарылган.

2007-жылы Айтматовго арналган почта белгиси чыгарылган.

2011-жылы "Ала-Тоо" аянтында жазуучунун эстелиги орнотулган.

2011-жылы Лондон шаарында Чыңгыз Айтматов атындагы Эл аралык сыйлык негизделген. Сыйлыкты Лондондо түзүлгөн Айтматов академиясы жазуучунун туулган күнүндө тапшырат. Аны жазуучу менен көп убакыт бирге иштеген профессор Рахима Абдувалиева негиздеген.

2013-жылы Санкт-Петербург шаарындагы гүлзарга Айтматовдун наамы ыйгарылган.

2013-жылы Москвада, 2014-жылы Түркиянын борбору Анкара шаарында улуу жазуучунун бюст-айкели ачылган.

2014-жылы Боинг 737-800 учагына жазуучунун ысымы берилген.



 
 Рубрикадагы соңку кабарлар 

Урматтуу колдонуучу! Эгер сизде коомчулуктун көңүлүн буруп, талкууну талап кылган жаңылыгыӊыз болсо биз менен бөлүшүӊүз.
Рейтинг: Рейтинг 10 
Комментарийлер(19)
14.06.2016. 17:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
02-04-2016
Соӊку аракети:
10-10-2017 19:54
Жынысы:
Белгисиз
+1
Ото кызыктуу, ото Сонунго экен!
14.06.2016. 18:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
391
Катталган:
07-08-2014
Соӊку аракети:
10-05-2018 22:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ай
+5
Биринчи аялын тыштап , жаш аял алып дагы Бубусара суйгону ..... Байкуш аялдар .
14.06.2016. 21:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
69
Катталган:
09-01-2015
Соӊку аракети:
11-12-2018 09:33
Жынысы:
Белгисиз
+1
Айтматовдун жашоосундагы эн керемет бал жеткис кундор Бубусара энебиз менен чогу откоргон кундору болсо керек,суйуу деген Сезим башкача экен да!!!
14.06.2016. 21:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
110
Катталган:
15-03-2011
Соӊку аракети:
03-01-2018 04:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Okean jeegi
+3
Эмнеге экинчи башка аялга уйлонуптур? Бубусарага эмес? Дагы толук жазгылачы Б.Бейшеналиева жонундо да ,анын уй-булоосу болгонбу?
14.06.2016. 23:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
391
Катталган:
07-08-2014
Соӊку аракети:
10-05-2018 22:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ай
0
peach,Экинчи жаш аял алып, ал Кыргызстанда жашап журушкондо Чынгыз атабыз Бубусара сулуу менен жер жузунун кайсы Гана кооз жерлеринде болгон эмес... Экоонун откоргон кундорун окусан же уксан аябай кызыктуу.. Мен окуган элем ваше эсте жок ошону кайдан окугам. Бул нерсе жакында эле жазып чыгышкан, ага чейин маалымат эч ким бере алчу эмес
14.06.2016. 21:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
93
Катталган:
14-05-2012
Соӊку аракети:
30-07-2018 09:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
-3
Чынгыз Айтматов кайталангыс инсан эле.Кыргыз адабиятына зор салым кошкон.Бул адам жонундо эч бир жаман соз болушу мумкун эмес
14.06.2016. 22:57 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
17-05-2016
Соӊку аракети:
14-06-2016 23:17
Жынысы:
Белгисиз
+4
Бубусара турмушка чыгып, жолдошу менен ажырашып кеткен. Жолдошу атактуу келинчегин кыгзганчу экен. Эрмек деген балалуу болгон.Чынгыз Айтматов менен 14 жыл бирге болушкан экен. Айтматов уйлонгону сунуш кылган, бирок улуу балерина болбой койгон. Бубусара рактан каза болгондо олгонуно коп адам барган, жазуучу элден уялбай катуу ыйлаганда, ком.партиянын чону айтыптыр "Тыйгылачы" деп. Чоон, ыйык суйуу болчу деп айтышат. Бирок биринчи жубайына кыйын эле болуптур.+
15.06.2016. 02:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
250
Катталган:
09-06-2016
Соӊку аракети:
22-01-2017 04:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва.
0
Мунусун билбептирмин .жакшы 2008жылы Мен Кызматка болчум.командир часть жоокерлерди баарын стройго тизип Ч.Айтматов каза болуптур 1мин тыныгу деген.укан кулагыма ишенбей араң турдум.Кечинде бир прапорщик нөмтө турсам келип ыйлап жиберди ага кошулуп менда бир кыйлага бошонуп алдым.Чынында аябай ичим ачышкан
15.06.2016. 09:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
240
Катталган:
12-03-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 01:09
Жынысы:
Белгисиз
+1
Биринчи жолу угушум мындай жанылыкты.14 жыл чогуу жашаганы чын болсо, эмнеге балалуу болгон жок болду экен. Аттин ай экоонун ортосунан дагы бир чыгаан адам жаралат беле.
aiba_00 түзөттү 2016-06-15 09:40:59
15.06.2016. 10:00 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
11-11-2010
Соӊку аракети:
04-09-2016 17:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Biwkek
+1
Айтматовдун аялы, балдары тируу го азыр, ушуну кайра кайра айтып, жаза бергендин кимге кереги бар экен.
15.06.2016. 13:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
10-08-2014
Соӊку аракети:
29-03-2018 04:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Озгон
0
Чынгыз Айтматов улуу инсан болгон жана бул киши унутта калбасына көзүм жетет. Ошондуктан Айтматов жөнүндө али көп макалалар жазылат.
15.06.2016. 13:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
91
Катталган:
05-01-2015
Соӊку аракети:
18-09-2018 13:54
Жынысы:
Белгисиз
+1
Чынгыз Айтматов кыргызга бир жаралган бийик, улуу АДАМ. Козу откондо баарыбыз абдан ыйлаганбыз. Ошол учун "элдин адамы",- дейт тура. Кыргыздын баа жеткис байлыгы.
15.06.2016. 13:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
24-03-2016
Соӊку аракети:
31-07-2018 09:57
Жынысы:
Белгисиз
0
Ар бир адамда бир кемчилик созсуз болот.
Bars. түзөттү 2016-06-15 13:45:26
15.06.2016. 15:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
137
Катталган:
21-05-2016
Соӊку аракети:
11-12-2018 18:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Мария Айтматова дагы жакшынакай экен.
15.06.2016. 18:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
61
Катталган:
11-08-2012
Соӊку аракети:
14-01-2017 06:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Биринчи аялы отуп кеткенде анан экинчисине уйлонот,бирок копко уйлонбой жургон дешет ...
16.06.2016. 06:53 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
09-12-2015
Соӊку аракети:
18-06-2016 22:37
Жынысы:
Белгисиз
0
Чынгыз Айтматов улуу инсан жакшы жактарын эскерип жазсанар жакшы болот эле,анын отуп кеткен аялдарын чукулабай. Жанылбаган адам барбы,баардыгы жанылат.
16.06.2016. 12:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
106
Катталган:
11-10-2015
Соӊку аракети:
17-03-2017 18:12
Жынысы:
Белгисиз
0
Zarger59,ким жанылды деп жатат сага супер инфобу, Бубусара экоонун суйуусу жанылыштык эмес, суйуу романы,бул жерде Чынгыздын жараткан эмгегинен тышкары жеке жашоосу тууралуу соз болуп жатат болгон чындык баяндалып жатат чындык ка орун бар бул жашоодо.
16.06.2016. 12:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
138
Катталган:
07-12-2013
Соӊку аракети:
19-04-2018 01:19
Жынысы:
Белгисиз
0
Мындан 5-6жыл мурун Чолпон Ата санаториесинде Чынгыз жана Бубусара деген(кинонун чыныгы аталышы эсимде жок) кыргызча кинонун премерьасы болгон Жаныш Кулманбетов тарткан.Кино буткондон кийин кантип тартканын айтып берген.Чынгыздын ролуна ылыйыктуу эч кимди таппай коюптур.Бир куну кочодо Бишкекте баратсам бир кишини коруп калдым дейт.Анан ал артист эмес экен,абдан сураныптыр,ушу кино тартып аттым эле ойноп беринизчи деп,ал макул болуптур.Кино сонун чыккан.Ушул кинону ким корсо жуктоп койгулачы?
20.06.2016. 15:04 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
8184
Катталган:
19-11-2013
Соӊку аракети:
11-12-2018 20:26
Жынысы:
Белгисиз
0
madina586492, кимдир-бирөөнүн кадыр-баркына шек келтирген билдирүү калтырууга тыюу салынат!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 8 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 8) бул кабарды окуду:

Кабарлардын саны:
119155;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
SUPER.KG порталына жайгаштырылган материалдар жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу SUPER.KG порталынын редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: