реклама
Супер-Инфодо жарнама
SUPER.KG порталында жарнама
Реклама в Супер-Инфо
Реклама на SUPER.KG
Архив
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
semetei

АЮУДАГЫ ЫЙ. КӨЧКҮ ТҮШКӨН АЙЫЛДАН РЕПОРТАЖ

№758 12-18-май, 2017-ж.


29-апрелде Өзгөн районундагы Зергер айыл аймагынын Аюу айылында болгон көчкү 24 адамдын өмүрүн алды. Аталган айылдын жашоочуларын көчкүдөн кийин түйшөлткөн маселе: жер тилкеси, ал жерге турак жай салуу болууда. Бир күндө айылдын шаңын бузган бул көчкү элге муң-зар алып келди...

ЭЗЕЛИ ОҢДОЛБОГОН ЖОЛ, ҮШКҮРҮК ТАРТКАН ЭЛ...

Аюу айылына көчкү түшкөндөн кийин ал айылга жөнөп калдык. Өзгөндөн ары 30 чакырымдай жерге барышыбыздын өзү эле тозок болду. Өзгөн шаарындагы таксисттердин көпчүлүгү Тико үлгүсүндөгү унаа айдашкандыктан, көчкү түшкөн айылга бара албай турганын, башка унаа табуубузду айтышты. Акыры жол тандабас таппасак да, кичине асты бийик унаага түшүп, айылга бет алдык. Зергер айыл аймагындагы Аюудан сырткары Токтогул, Кайрат айылдары деле кооптуу аймакка кирет. Кайрат айылынын тургуну болгон айдоочу да 2 ай мурун ал жерден көчкүлө дегенден улам Өзгөн шаарында батирде жашап жатканын айтып берди. Жолдун боюнда жайгашкан үйүнүн жаңы куюлган пайдубалын көрсөтүп, "ушул абалда көчүрүп кете турган техника болсо кана?!" деп башын чайкай жолду улады.
"Жол азабы – көр азабы" деген сөз мына ушул айылдардын жолдорунда көп эске келет. Бул айыл элинин отурукташканына 20-30 жыл болсо дагы, жол эзели салынбаптыр. Таштак, ой-чуңкуру көп, бир машина араң өтө турган ушул жолго чыдаган элдин чыдамына таң каласың. Аюу айылы башталар замат тиричилик токтоп, аңгырап бош калган үйлөр бизди тосуп алды. Аңгыча катарынан шурудай тизилген чатырлар, чогулган эл, күнгө кактанып отурган жаш балдар көрүндү. Куран окутканы келип жаткан элдин аягы дагы деле суюлбагандыктан, айылда ый токтой элек.
Узундугу 5 метрге жетпеген чатырда экиден үй-бүлө жашап жатыптыр. Айыл элинин каргашаны эстегенге чамасы келбей калгандай. Көчкү түшкөн жерге алып барган Кадыр мырза туугандарынан ажыраганы аз келгенсип, сууга толгон үйүн көрсөтүп, "бул үйдү жаңы гана курдум эле" деп кейип алды. Топурак бир аз тоборсуп калыптыр, бирин-серин жашоочулардын буюм-тайымдары чачылып жатат. Ары жактан тоону беттей кетип бараткан аялдар чатырда жашап жаткандарга тамак-аш ташуу менен алек болуп жатканын колуна көтөргөн идиш-аяктарынан улам байкалып жатты.

"ЖАЛГЫЗ АТАМ КАЛДЫ, АГА КЫЙЫН БОЛУУДА"

Рахатай Артыкбай кызынын көчкүдө атасы гана аман калган:
– Мен турмушка чыгып, ата-энемден алыстаганыма жыл айлана элек. Ошол кырсык болгон күнү айылдагы кээ бир үйлөрдү көчкү басып калганын айтышты. Сарсанаа болдум, кабар алганы келип эле үйүбүздү таппай калдым. Көчкү апамды, 2 байкемди, жеңемди жана агамдын жаңы төрөлгөн кызын басып калыптыр (ыйлап). Азыр жалгыз атам калды. Ага абдан кыйын болууда. Атамдын айтуусунда, ал эртең мененки намазга апамды ойготуптур. Бирок апам "бүгүн ишемби, кичине уктап алайын" деп турбай койгон экен. Атам сыртка чыгып, 2-3 кадам таштагандан кийин эле көчкү үйдү алып кетиптир. Апам ушул айылдын мектебинде 30 жылдан ашуун мугалим болуп иштеп келген. "Быйыл пенсияга чыгам, эс алам" деп тийиштүү документтерин чогултуп жүрдү эле.
Көчкү астында калган байкем жеңем экөө 6 жылдан кийин гана балалуу болушкан эле. Агамдын кызы төрөлгөндө баарыбыз сүйүнүп, аны "тилеп алды" деп тергеп коёр элек. Көчкүнү казганда эч кимиси табылган жок, акыры ошол жерге жаназасын окуп, куран түшүрүп жатабыз. Өзүбүз казганда деле жакындарыбыздын жаман абалдагы денесин көрүп кайра азапка баткыбыз келбейт. Көчкү түшкөн жерге ошол бойдон бара элекмин. Бешенебизге атамды аман калтырды, эми анын амандыгын тилейм.

Рахатай Артыкбай кызы: "Көчкү апамды, 2 байкемди, жеңемди жана агамдын жаңы төрөлгөн кызын басып калды".


"АТАМДЫ ИЗДЕП ЖЕРДИ КАЗБАЙМ ДЕП ЭЛГЕ СӨЗ БЕРДИМ"

Нуридин Назырбаевдин болсо атасы менен карындашы көчкү алдында калган:
– Бир ай мурун түшүмдө аян берген. Биздин айылды көчкү басып кыйналып жаткан экенбиз. Ошондон кийин жүрөгүм бир нерсени сезип, үйдөгүлөргө "бул жактан көчөлү" дей бердим. Ошол учурда ӨКМнын кызматкерлери келип, тоонун этегинде жайгашкан 3 үйдүн жашоочуларына "көчкүлө" деп айтышты. Атам бир нече жолу сурады, бирок алар "көчкү силерге жетпейт" деп коюшкан.
Көчкү болор күндөн 3-4 күн мурун ошол адырга чыксам, ал жерге тиземе чейин баткакка батып кеттим. Бирок ӨКМнын кызматкерлери айткан сөзү мени жоошутуп турду. Апам экөөбүз Москва шаарына барарыбыз менен суук кабар келип, кайра кайттык. Атам жалгыз болгондуктан ага каралашайын деген ой менен ошол күнү жалгыз карындашым үйгө келиптир. Ал Өзгөндө окуйт эле.
Мен бул кабарды уккандан кийин эс-акылымды жоготуп, Орусиядан кантип келгенимди билбейм. Келгенде атамдын, карындашымдын сөөгүн издеп катуу кыйналдым. Эсимди жоготуп, бир убакта карындашымды табылды дегенди угуп эсиме келдим. Ал уктап жаткан жеринен төшөнчүсү менен кошо табылыптыр. Андан соң атамды издеп башташты, бирок табылган жок. Атамды издеп жерди казып жатканда эч ким мени токтото албай кыйналышыптыр. Ошондо эсимди жоготкон экем, мени ооруканага алып барышыптыр. Ал жактан мына бүгүн чыктым (ред.: 10-май).
"3 күн көзүңдү ирмебей, жумбай жаттың" деп доктурлар айтышты. Айылдагылар дагы жер казат дешти окшойт, алар келгенде "атамды издеп жерди казбайм" деп элге сөз бердим. Эми атам бейишке кирсин. Суранарым, "көчкү силерге жетпейт" деген ӨКМнын кызматкерлерине чара колдонулса...

"АПАЛАР ДАГЫ КОРКОТ, ЫЙЛАЙТ..."

Шабана 4-класстагы окуучу кыз, ал бизге божурап көргөн-билгендерин айтып берип жатты. Ал ар бир сөзүндө "апамдын жанынан алыс чыкпайм, анткени алар дагы коркушат" деп бизди кошо кейитти:
– Биз ушул айылда жашачубуз. Эртең менен уктап жатсак апам бизди ойготуп, "тургула, кошуналарды көчкү алып кетиптир" деп ыйлап жатты. Биз туруп эшикке чыктык. Мен да ыйладым. Бардыгы ыйлашты.
Коркконубуз үчүн үйүбүз тарапка бара албай жатабыз. Мени, эжемди, байкемди апамдан алыс Ак-Коргонго алып кетип калышкан, "ошол жактан окуйсуңар" деп. Бирок мен апамдын жанынан чыккым келбейт. Ошон үчүн ыйлап жанына келип алдым. Апам болсо "силерди Ошко жөнөтөм. Окуп тургула, үй салганда анан келип окуйсуңар" деп жатат. Апамсыз мен окуй албайм, апаларды жалгыз таштабаш керек. Алар ыйлайт, коркот...

"1995-ЖЫЛЫ ЭЛЕ КӨЧҮҮ ТУУРАСЫНДА ЭСКЕРТҮҮ БЕРИЛГЕН"

Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин өзгөчө кырдаалдарга мониторинг жүргүзүү жана божомолдоо департаментинин директорунун орун басары Турдубек Ажыбаев көчкү туурасында буларга токтолду:
– Аюу айылындагы трагедияны биздин ишибизге болгон шалаакылыктан болду деп айтышууда. Биз мыйзам боюнча коркунуч бар жерлерге барып элге айтып, эскертүү гана беребиз. Бирок күч колдонуп көчүрүүгө укугубуз жок. "3 эле үйгө көчкүлө деп, калгандарга кепилдик беребиз" деген ушак кептер чыгып жатат. Ошол үчүн да биз архивдеги документтерди карап чыктык. 1995-жылы эле Аюу айылында архитекторлор жана жергиликтүү аксакалдар көчкү болорун аныкташып, айылда жашаган 5 бир тууган Разабаевдерге жана дагы башка тургундарга көчүүсү үчүн 1995-жылы 23-октябрда 24 миң сомдон жардам берилген. Ошондо Абдусалям, Хабибулла Разабаевдер көчпөй калып калышкан.
Аларга 2003-жылы дагы эскертүү берилген. Өзүм да 1-март күнү айыл өкмөттөрүнө, айыл башчыларына көчкүгө чара колдонуу туурасында айткам. 1-февраль күнү дагы жергиликтүү бийлигине атайын кат жөнөткөм. Алар көчкүдөн 3 күн мурун айылга эскертүү берип, түшүндүрүү иштерин жүргүзгөнүн айтышууда. Ошол эле учурда айылдын жашоочуларынын бизге жазган түшүнүк каттары да, биз берген эскертмелер да колубузда турат. Айыл эли "биздин илгертеден келе жаткан конушубуз. Мал-жаныбызды кайда алып барабыз?" деп башка жакка көчкүлөрү келбей, өздөрү ишеним каттарды жазып, нотариус аркылуу документтештирип жүрүшкөн.

Гезитибиздин кийинки сандарында Аюу айылынын учурдагы маселелерин чагылдырабыз.

Айсалкын Качкынбекова
koom@super.kg


 Кыстарылган видео 

Аюу айылынын шаңын бузган жер көчкү

Автор: Максат Орозумбетов
Оператор: Мундуз Нурланбек уулу

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(12)
15.05.2017. 09:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
111
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
18-10-2017 17:16
Жынысы:
Белгисиз
+19
Маркумдардын жаткан жерлери жайлуу болсун!Ээ Аллах,боодо кырсыктан,жалган жалаадан сактай кор!Жакындарын жоготкондорго терен кайгыруу менен конул айтам!
Медиа-портал
15.05.2017. 16:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
08-02-2017
Соӊку аракети:
18-10-2017 17:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+14
ОКМ туура эле айтып жатат деп ойлойм себеби элде кенебестик бар ,качан кочуп тушкучо отура берет, тоо ташка уй салбай жакшы жерден жер сатып алып уй салгыла! Озунордун келечегинер жана балдарынардын омуру учун кооптуу жака барбагыла эми.
15.05.2017. 18:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
113
Катталган:
20-04-2016
Соӊку аракети:
18-10-2017 16:11
Жынысы:
Белгисиз
+8
жаман болду жаткан жерлери жайлуу топрагы торко болсун....бирок ушундай кырсыкта да нааразычылыгын билдиришип наалынышкандарына жинин келетда...Окм куноолу дешип...Окмк козу ачыкпв же кудайбы??? Силерге жетпейт десе дегендир...любой адам жанылатда...ушу нааразычылыкты коюп куран окуп кудайга дуба кылалы...
15.05.2017. 18:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
113
Катталган:
20-04-2016
Соӊку аракети:
18-10-2017 16:11
Жынысы:
Белгисиз
+5
Кочку болгон жерге уй салбай еле башка жерге кочсо болбойбу?? Окмот бир аз жардам берсе...кочку бугун болбосо ертен любой куну кайталанатда...тем более арбактардын устуно уй салбай еле коюшса
15.05.2017. 22:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
17-07-2014
Соӊку аракети:
25-09-2017 14:37
Жынысы:
Белгисиз
+8
95-жылы 24 минден жардам берилген экен. Ал учурда 24 мин деген укмуш акча болчу кочуп алганга мумкунчулук толук бар болчу экен. А булар ал акчага кайра ошол жерге там салып алышкан да... окмот силерге дагы эмне кылып бериш керек эле...
16.05.2017. 02:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
21-01-2015
Соӊку аракети:
18-10-2017 14:09
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан-Москва
+5
Жалпак-ташта жашаган эжеден уктум,кочкуло деп окмот ссуда акча берсе,аны алышып кочпойт экен,кийинки жылы дагы берет экен окмот акча анан дагы кочушпойт,ошондо эл озу куноолуу!
Медиа-портал
16.05.2017. 08:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
03-02-2014
Соӊку аракети:
18-10-2017 11:34
Жынысы:
Белгисиз
+3
Сабыр берсин сиздерге. Аябай оор жоготу болду. Кайра кылыныздар
16.05.2017. 09:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
100
Катталган:
24-06-2014
Соӊку аракети:
26-07-2017 10:09
Жынысы:
Белгисиз
+4
Маркумдардын жаткан жерлери жайлуу болсун
https://www.super.kg/article/show/40597/
16.05.2017. 16:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
22-11-2015
Соӊку аракети:
29-09-2017 06:26
Жынысы:
Белгисиз
+4
Оздору ошол жерде жашап туруп ошол адырдын кочуп тушушун кандай билишпейт адыр былчылдап суу сыгып атса оздору ан сезимдери жокпу окмотту куноолобой

17.05.2017. 23:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
18-04-2017
Соӊку аракети:
18-10-2017 18:48
Жынысы:
Белгисиз
+2
Жаткан жерлери жайлуу болсун.
18.05.2017. 01:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
28-04-2017
Соӊку аракети:
18-10-2017 00:06
Жынысы:
Белгисиз
+2
Силер дагы Атамбаевге окшоп урушуп баштадынар да,олгондорго Аллахым ырайым кылсын. Артында сыздап калгандарга сабыр берсин. Ажал ушундай алды, отту, кетти. Эми пайда жок, урушсанар дагы, ыйласанар дагы. Сабыр, сабыр жана сабыр!!!!
21.05.2017. 13:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
187
Катталган:
04-03-2017
Соӊку аракети:
18-10-2017 17:50
Жынысы:
Белгисиз
0
Чын эле бир нерсе болсо эле окмот куноолуу дейбиз.Куноонун баары озубуздо.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макалага кирди:

Макалалардын саны:
19618;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2017 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда:
0,21174907684326