super.kg logo

ТЕСТ: Кыш менен кылычташа аласызбы? Анда тесттен өтүңүз

 

Кылычын колго алып кыш мезгили падышалыгын кылууда. Ар бир мезгилдин өзүнчө кооздугу, өзгөчөлүгү бар эмеспи. Бети-колду тызылдатып, ичиркенткен суук болсо да, кыш мезгилинин өзүнчө кереметтери жанга жагат. Анан калса жомоктогудай сезимдерди тартуулаган Жаңы жыл майрамы да кыш мезгилинде белгиленип, баарыбызды кыялдарга жетелейт. Ак кар жамынган кыш мезгилин кыргыздар кандай тосуп, календарда кантип белгилешкен? Мындан башка да кызыктарды билүү үчүн тесттен өтүңүз.


кошулду


1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

"Узун сары" деген эмне?

"Элибизде "узун сары" деген түшүнүк бар. Бул кыш мезгили соңуна чыгып, кыскарган күн узарып, түн кыскара баштаган мезгил. Адатта бул учурда жер жүзү уйкудан ойгонуп баштагандыктан адам дагы бат-бат ачка болуп, организмде өзгөрүүлөр орун ала баштайт. Илгери ата-бабаларыбыз кыш чыккандан кийинки "узун сары" келгенде жейбиз деп азык-түлүк сарамжалдашкан.

Кийинки суроо


Кышы бою тынбай кардын жаашы.
Жаныбарлардын сүйүктүү мезгили - кардын биринчи жаашы.
Кыш соңуна чыгып, күн узарган мезгил. Жазгы суук учуру.

Кардын кызыл, күлгүн, сыя көк, сары-кызыл түстөгү түрлөрү да болоруна ишенесизби?

Ооба. Антарктиканын бийик тоолорунда кардын кызыл, күлгүн, сыя көк, сары-кызыл түстөгү түрлөрүн да кезиктирүүгө болот.

Кийинки суроо


Жок
Ооба
Сыя көк болушу мүмкүн

Эмне үчүн кар жааганда жамгырдай ылдам эмес, жай жаайт?

Кардын бүртүкчөлөрү 95 пайыз абадан турат жана тыгыздыгы төмөн. Ошол себептен ал жерге жай абалда каалгып түшөт.

Кийинки суроо


Анткени ал 95 пайыз абадан турат жана тыгыздыгы төмөн.
Анткени кышында абанын тыгыздыгы жогору болот.
Абанын температурасы суук болгондуктан, ошондой кубулуш болот.

Кардан киши жасоо зарылчылыгы эмнеден келип чыккан?

Мындан бир нече жүздөгөн жылдар мурун адамдар кыштын каардуу күчтөрүнөн сактануу үчүн ырым кылып кардан киши жасашкан. Кышкы суук менен катар каардуу күчтөр да келет деген ишенимде болгон адамдар кардан киши жасап күчтөр кишинин сөлөкөтүнө өтүп кетет деп ишенишкен.

Кийинки суроо


Жаңы жыл майрамын тосуу үчүн кар киши жасап символ кылышкан.
Балдарды алаксытуу үчүн.
Бир нече жүздөгөн жылдар мурун адамдар кыштын каардуу күчтөрүнөн сактануу үчүн ырым кылып кардан киши жасашкан.

Жердин түштүк жарым шарында кыш мезгили кайсы айларга туш келет?

Календарлык кыш үч айдан турат: Түндүк жарым шарда булар - декабрь, январь, февраль айлары, түштүк жарым шарда июнь, июль жана август.

Кийинки суроо


Июнь, июль жана август.
Март, апрель жана май.
Декабрь, январь, февраль айларына.

Баткен облусунда Кыштут деген айыл бар. Ал айылдын башкалардан өзгөчөлүгүн билесизби?

Бул жер тоолуу аймак болгондуктан кышында 3 ай бою күн, жай чилдесинде 3 ай бою ай тийбейт. Кышында күн капталдап тийип калат эмеспи, аны бийик тоолор тосуп калат. Ошондуктан айыл «кыш тутулду», «кышты тут», «кыштут» болуп аталып калган.

Кийинки суроо


Абасы ар качан өзгөрүп турат. Күтүүсүз жайдын күнү кар жаайт.
Кышында 3 ай күн, жайында 3 ай бою ай тийбеген айыл.
Бул айыл Баткенде эмес.

"Зима не будет!" деп таанылган коомдук-ишмер...

Капилеттен айткан сөздөрү менен таанымал коомдук-ишмер Арстанбек Абдылдаев "Зима не будет" сөзүнүн автору. Ал бул сөздү 2012-жылы айтып чоң талкууга алынган. Бул сөз менен катар ал "Төртүнчү эра - "техника эрасы" бүтөт. "Алтын эра" башталат. 2013-жылдын башында жердин формасы табактын формасындай болот" деген билдирүүлөрдү да жасаган. Бирок азыр жер тоголок эле бойдон.

Кийинки суроо


Кубанычбек Апасов
Турсунбек Акун
Арстанбек Абдылдаев

Быйылкы XXIII кышкы Олимпиадалык оюндар кайсы өлкөдө өткөрүлөт?

XXIII кышкы Олимпиадалык оюндар 2018-жылдын 9-25-февралында Түштүк Кореянын Пйоңчаң шаарында өтөт.

Кийинки суроо


Финляндиянын Вааса шаарында
Австриянын Бадгастайн шаарында
Түштүк Кореянын Пйоңчаң шаарында

Климаттык кыш деп эмнени түшүнөсүз?

Климатологдордун айтуусу боюнча, абанын күнүмдүк орточо температурасы Цельсий шкаласы боюнча нөл градуска теңелип жана төмөндөй баштаганда кыш башталат. Кыргызстанда бул убакыт облустардын жайгашуу жеринен көз каранды, мисалы, Ысык-Көлдө бул ноябрь айынын экинчи жарымы, Нарында ноябрь айынын биринчи жарымы, Ош, Баткен, Жалал-Абад жана Чүйдө бул декабрь айынын биринчи жарымы.

Кийинки суроо


Цельсий шкаласы боюнча абанын температурасы 0 градуска барабар болгон мезгил.
Абанын температурасы жылуу болуп туруп кар жааган мезгил.
Климаттык шарты катаал жердеги кыш.

Элдик календарь боюнча кыштын башталышын жана бүтүшүн кандай өзгөрүүлөргө карап билишкен?

Элдик календарь боюнча кыштын башталышын үшүк жүрүүлөр менен аныкташат, ал эми кыштын аякташын - кардын эриши менен. Метеорологдор болсо негизинен кышты эки түргө бөлүшөт: жумшак (жылуу бирок кар бар) жана муздак.

Кийинки суроо


Алгачкы кар жааганда кыш башталды деп, ал эми бет тызылдаткан суук кайтканда соңуна чыкты дешкен.
Курт-кумурска жоголгондо кыш башталды деп, алар кайра чыкканда бүттү дешкен.
Кыштын башталышын үшүк жүрүүлөр менен аныкташкан, ал эми кыштын аякташын кардын эриши менен билишкен.

Кыргыз өлкөсүнө кыш мезгили кайсы тараптан келет?

Кыргыз өлкөсүнө кыш мезгили түндүк-чыгыштан келет. Түштүк-батыштан соккон жел түндүк-чыгыштан соккон муздак жел менен алмашат. Орточо эсеп менен октябрь айынан тарта жаан-чачындар карга айланат, бирок абанын орточо температурасы нөлгө жетпейт. Андан соң температуранын төмөндөшү менен октябрдын аягы ноябрдын башында суук түшүп, жер тоңо баштайт.

Кийинки суроо


Түндүк-чыгыш тараптан келет.
Батыш тараптан келет.
Түндүк-батыштан келет.

Жалпы жыл ичиндеги эң узун түн кайсы айда кирет?

Эң кыска күн жана эң узун түн 21-декабрдан 22-декабрга караган мезгилге туура келет. Ал кышкы күндүн турушу деп аталат.

Кийинки суроо


9-январдан 10-январга караган түнү
12-декабрдан 13үнө караган түнү
21-декабрдан 22сине караган түнү.

Кыргызда "кардын башын кар жейт" деген сөз бар. Бул кайсы мезгилде жааган карга карата айтылат?

Кыргызда "кардын башын кар жейт" деген сөз бар. Аны элибизде "сары кар" деп коюшат. Бул кар жазында жаайт. Кышы бою жаап, жер бетин каптап турган кар сары кар жааган соң эрип баштайт.

Кийинки суроо


Күзүндө жааган кар.
Жазында жааган "сары кар".
Кыштын так ортосунда жааган суу кар.

Мунарыктап борошо уруп, Кар тозоңун уйпалайт. Бирде жырткыч айбанча улуп, Жаш балача кээде ыйлайт. Бул кайсы орус акынына таандык ырдын кыргызчасы?

Мунарыктап борошо уруп, Кар тозоңун уйпалайт. Бирде жырткыч айбанча улуп, Жаш балача кээде ыйлайт. Бул саптар белгилүү орус акыны Александр Сергеевич Пушкинге таандык. Ырдын аталышы "Зимний вечер", аны кыргыз акыны Алыкул Осмонов которгон. СССР доорунда бул ырдын котормосу мектеп программасына киргизилип, окутулган. Азыркы программада бул котормо жок.

Кийинки суроо


Владимир Маякрвский "9-январь"
Александр Блок "Эргүүнүн бороонунан кыйналуу"
Александр Пушкин "Кышкы кеч"

Кыш чилдеси канча күнгө созулат жана болжолдуу кайсы айда түшөт?

Эң суук мезгилдин пири – кыш чилде болот. Кыргыз календары боюнча чилде кыштын экинчи айы болгон январь айынын 10уна чейин түшөт дешет. Ал 40 күнгө созулат.

Кийинки суроо


28 күнгө созулат, декабрда түшөт.
40 күнгө созулат, январь айынын 10доруна жакын түшөт.
30 күнгө созулат, январь айынын башында түшөт.

"Гүлсарат", "Ак кеме"... Айтматовдун чыгармаларын унута элексизби?

Сиздин упайыңыз

70
Туура жооп: 9
Ката жооп: 5
Жалпы: 14 суроо
 
 Рубрикадагы соңку кабарлар 

Урматтуу колдонуучу! Эгер сизде коомчулуктун көңүлүн буруп, талкууну талап кылган жаңылыгыӊыз болсо биз менен бөлүшүӊүз.
Рейтинг: Рейтинг 8 
Комментарийлер(54)
21.12.2017. 19:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
17-10-2017
Соӊку аракети:
10-03-2018 00:28
Жынысы:
Белгисиз
-10
100
21.12.2017. 20:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
32
Катталган:
20-10-2016
Соӊку аракети:
23-09-2018 23:37
Жынысы:
Белгисиз
-6
67
21.12.2017. 21:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
30-09-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 21:30
Жынысы:
Белгисиз
-7
67
21.12.2017. 21:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
330
Катталган:
03-11-2012
Соӊку аракети:
03-07-2018 12:04
Жынысы:
Белгисиз
-7
87
21.12.2017. 21:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
26-03-2014
Соӊку аракети:
23-09-2018 23:38
Жынысы:
Белгисиз
-7
74
21.12.2017. 22:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
355
Катталган:
27-08-2016
Соӊку аракети:
22-09-2018 21:05
Жынысы:
Белгисиз
-5
60
21.12.2017. 22:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
142
Катталган:
14-11-2015
Соӊку аракети:
24-09-2018 01:12
Жынысы:
Белгисиз
-5
54 тоа кылдым элементарный нерсени да билбейт экенмин же ойлонбой белгилегеним учунбу томон бал.
Баарына тениз минус кофгон ким зээрикпей
21.12.2017. 22:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
30
Катталган:
20-11-2012
Соӊку аракети:
23-09-2018 13:46
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош обл. Озгон р.
-4
87
21.12.2017. 23:14 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
29-08-2017
Соӊку аракети:
12-09-2018 06:25
Жынысы:
Белгисиз
-2
60
21.12.2017. 23:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
21-10-2017
Соӊку аракети:
11-09-2018 15:43
Жынысы:
Белгисиз
-3
60% туура9 ката6
21.12.2017. 23:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
259
Катталган:
06-11-2013
Соӊку аракети:
23-09-2018 22:12
Жынысы:
Белгисиз
-4
34
22.12.2017. 00:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
21-11-2017
Соӊку аракети:
17-03-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
-4
20
22.12.2017. 01:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
01-09-2011
Соӊку аракети:
23-09-2018 19:58
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
-2
87 бал, 15- суроонун жообу ката менимче. Чилде декабрда түшөт 40 күнгө созулат, февралда чыгат...
22.12.2017. 01:50 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
216
Катталган:
24-01-2014
Соӊку аракети:
23-09-2018 20:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва шаары
-5
Merch,ооба чилдени 5декабрда кирип январдын 15териде чыгат дейт чондор. Чилденин киришииде,чыгышыда сууууук болот экен.
22.12.2017. 01:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
330
Катталган:
03-11-2012
Соӊку аракети:
03-07-2018 12:04
Жынысы:
Белгисиз
-4
Бут эле минус го биягы
22.12.2017. 01:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
13-06-2014
Соӊку аракети:
22-09-2018 02:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
-4
47 вапше жаман окуш керек экен
22.12.2017. 02:02 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
10-12-2017
Соӊку аракети:
01-02-2018 16:19
Жынысы:
Белгисиз
-5
69
22.12.2017. 05:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
29-10-2017
Соӊку аракети:
25-04-2018 13:44
Жынысы:
Белгисиз
-5
60
22.12.2017. 09:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
504
Катталган:
09-04-2014
Соӊку аракети:
24-09-2018 02:03
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жолдошумдун айылы.
-3
74 балл
22.12.2017. 09:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
90
Катталган:
15-03-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 23:35
Жынысы:
Белгисиз
-2
47 жыл мезгилин окуп койушум керек экен.
22.12.2017. 12:16 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
21-12-2017
Соӊку аракети:
24-12-2017 17:03
Жынысы:
Белгисиз
-1
60 дейтго
22.12.2017. 17:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
130
Катталган:
07-05-2016
Соӊку аракети:
18-08-2018 23:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ГАЛАКТИКА
-2
Зээрикпей минус басканга оттунорбу?)
87
22.12.2017. 19:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
21-10-2017
Соӊку аракети:
14-08-2018 19:29
Жынысы:
Белгисиз
-1
ИИ кудай балээнида билбеймго жогорудагылар балл копко,мен арандан учоону таптым
22.12.2017. 21:14 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
1070
Катталган:
26-11-2016
Соӊку аракети:
21-09-2018 15:53
Жынысы:
Белгисиз
-1
неге минус басышып жатышат
23.12.2017. 15:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
23-04-2017
Соӊку аракети:
24-09-2018 02:05
Жынысы:
Белгисиз
-1
60 чилде январдын 10 доруна жакын кирет деп энем айтып калчуу туура элего
25.12.2017. 01:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
324
Катталган:
21-07-2014
Соӊку аракети:
23-09-2018 19:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Деңиз жээгинде.
-1
87 балл,2 ката.
12.01.2018. 03:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
16-10-2017
Соӊку аракети:
08-03-2018 13:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Пайдасы бар экен
13.01.2018. 00:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
27-11-2017
Соӊку аракети:
11-09-2018 23:52
Жынысы:
Белгисиз
0
34
16.01.2018. 17:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
19-01-2012
Соӊку аракети:
22-09-2018 16:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалалабад
0
74 бал баарын билбесем да анча мынчасын божомолдоп урдум туура чыкты
01.02.2018. 17:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
13-06-2017
Соӊку аракети:
12-05-2018 13:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Баткенде чын эле ошондой айыл барбы?))
04.03.2018. 19:56 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
01-03-2018
Соӊку аракети:
10-05-2018 06:20
Жынысы:
Белгисиз
0
74 балл азырынча
1
2
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул кабарды окуду:

Кабарлардын саны:
114567;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
SUPER.KG порталына жайгаштырылган материалдар жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу SUPER.KG порталынын редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: