Хантавирус деген эмне?

Акыркы күндөрү дүйнөлүк маалымат каражаттарында хантавирус инфекциясы тууралуу маалыматтар көбөйүп, айрым өлкөлөрдө оорунун учурлары катталганы айтылууда. Айрыкча круиздик кемелерде жана бир катар мамлекеттерде инфекция аныкталганы коомчулуктун көңүлүн бурду. Анда хантавирус деген эмне, ал кантип жугат жана канчалык кооптуу экенин SUPER.KG порталы талдап көрдүк.

Хантавирус деген эмне?

Хантавирус — бул негизинен кемирүүчүлөр аркылуу тараган жугуштуу оорулардын тобу. Ал адамдын дем алуу органдарына жана бөйрөгүнө олуттуу зыян келтириши мүмкүн. Оорунун айрым түрлөрү жеңил өтсө, айрым учурларда өлүмгө да алып келет.

Вирус биринчи жолу 1950-жылдары Корея согушу маалында байкалган. Анын аталышы Хантан дарыясынын атынан алынган. Кийинчерээк дүйнөнүн ар кайсы аймактарында хантавируска окшош оорулар табылган.

Вирус кайдан чыгат?

Хантавирус көбүнчө төмөнкү жаныбарларда кездешет:

чычкандар;
талаа чычкандары;
келемиштер;
айрым жапайы кемирүүчүлөр.

Бул жаныбарлар вирусту өз заарасы, шилекейи жана заңдары аркылуу айлана-чөйрөгө таратышат.

Кантип жугат?

Адистердин айтымында, хантавирус адамдан адамга көпчүлүк учурда жукпайт. Негизги жугуу жолдору төмөнкүлөр:

Аба аркылуу. Кургак заң же заара чаң болуп абага көтөрүлгөндө адам аны дем менен жутуп алат;
Булганган буюмдар аркылуу. Вирус жуккан жерлерге колдор же беттер тийип, андан кийин көздү, мурунду же оозду кармоо аркылуу илдеттарап кетиши ыктымал;
Тамак-аш аркылуу;
Тиштеп алуу. Сейрек учурларда вирусу бар кемирүүчү тиштегенде жугушу мүмкүн.

Белгилери кандай?

Оорунун алгачкы белгилери кадимки сасык тумоого окшош болушу мүмкүн:

дене табынын көтөрүлүшү;
булчуңдардын оорушу;
баш оору;
алсыздык;
жүрөк айлануу.

Кийинчерээк:

дем алуу кыйындашы;
өпкөгө суюктук толушу;
бөйрөк ишинин бузулушу байкалышы мүмкүн.

Айрым учурларда бейтап оор абалга түшөт.

Дарылоого болобу?

Учурда хантавируска каршы атайын дары же вакцина кеңири колдонууда жок. Дарыгерлер негизинен:

организмди колдоочу дарылоо жүргүзүшөт;
дем алдыруучу аппараттарды колдонушат;
суюктук балансын көзөмөлдөшөт.

Кантип сактануу керек?

Адистер төмөнкү эрежелерди сактоону сунушташат:

үйдү жана кампаларды таза кармоо;
кемирүүчүлөрдү жок кылуу;
чаң баскан жерлерди нымдап тазалоо;
колду тез-тез жуу;
тамак-ашты жабык сактоо.

Дүйнөдөгү абал

Акыркы маалыматтарга ылайык, айрым өлкөлөрдө хантавирус жуктурган учурлар катталганы айтылууда. Бирок Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму бул инфекция азырынча дүйнөлүк масштабдагы олуттуу коркунуч жаратпай турганын билдирүүдө.

Адистер паникага алдырбоого чакырып, негизги коргонуу жолу катары санитардык-гигиеналык эрежелерди сактоону эскертишүүдө.

Автор: Замира Ниязбекова