Президенттер: Пакистандын лидери Асиф Али Зардари тууралуу кызыктар

Кыргызстанда учурда Пакистандын президенти Асиф Али Зардари расмий сапары менен жүрөт. Бүгүн, 7-июлда Чолпон-Ата шаарында президент Садыр Жапаров менен Пакистандын лидери Зардаринин жолугушуусу орун алды. Анда эки тараптуу кызматташтыктын актуалдуу багыттары жана аны мындан ары өнүктүрүү маселелери талкууланды. Ошондой эле лидердин маданий иш-чараларга катышуусу күтүлүүдө.

"Президенттер" рубрикасынын бул жолку чыгарылышында Асиф Али Зардари тууралуу баяндап беребиз.

Атасы саясатчы болгон

Асиф Али Зардари 1955-жылы 26-июлда Пакистандын Синд провинциясында бардар үй-бүлөдө жарык дүйнөгө келген. Атасы саясатчы, ишкер Али Хаким Зардари. Ал бир катар жогорку мамлекеттик кызматтарды аркалап, анын ичинде өкмөттүн коррупцияга каршы күрөш комитетин жетектеген. Хаким Али Зардари 2011-жылы каза болгон.

Балалык күндөрү

Асиф Али Зардари Карачи шаарында чоңоюп, калаадагы Karachi Grammar School мектебин аяктаган. Андан соң Петаро шаарындагы кадеттик колледжге (аскердик-мектеп интернаты) тапшырып, аны 1974-жылы бүтүргөн. Ал Лондондогу экономика жана бизнес тармагында билим алган. Өлкөсүнө кайтып келген соң ал атасына үй-бүлөлүк бизнести жүргүзүүгө жардам берген.

Жубайы өлкө өкмөтүн эки жолу жетектеген

1987-жылдын 18-декабрында ал ошол учурда Пакистан элдик партиясынын лидери жана оппозиция башчысы болгон Беназир Бхуттого үйлөнгөн. Бхутто өлкө өкмөтүн 1988-1990 жана 1993-1996-жылдары башкарган. Анын ысымы өлкө тарыхында алгачкы айым өкмөт башчы болуп калды. Беназир Бхутто 2007-жылы кол салуудан каза болгон.

Жубайлардын 2 кыз, 1 уулу бар. Баласы Билавал Зардари – Пакистандын элдик партиясынын төрагасы.

Президенттик кызмат

2008-жылдын сентябрында өткөн президенттик шайлоодо Асиф Али Зардари жеңишке жеткен. Ал 2013-жылдын сентябрына чейин президенттик кызматты аркалап, Пакистандын тарыхында мыйзамдуу жол менен шайланып, толук мөөнөт иштеген биринчи президент болуп калган.

Анын президенттик мөөнөтүндө парламенттин ыйгарым укуктарын кеңейткен. Тактап айтканда, өлкөнүн өзөктүк куралын көзөмөлдөө, өкмөттү өз каалоосу менен кызматтан кетирүү жана жаңы парламенттик шайлоолорду дайындоо укуктары премьер-министрге берилген. Натыйжада өлкө 1973-жылдагы Конституцияда бекитилген парламенттик башкаруу формасына кайтып келген.

Президенттик мөөнөтү аяктагандан кийин Асиф Али Зардари партиялык иштерге активдүү катышкан. 2018-жылы ал кайрадан Пакистандын Улуттук ассамблеясынын курамына шайланган.

Ал эми Пакистанда 2024-жылдагы парламенттик шайлоодон кийин жетишилген коалициялык макулдашуунун аркасында 2024-жылдын мартында Зардари кайрадан Пакистандын президенти болгон.

Ошол эле учурда анын саясий карьерасы коррупция боюнча айыптоолор менен коштолгон. Бирок көпчүлүк иштер боюнча соттук өкүм чыккан эмес же иштер токтотулган.

Ал 2010-жылы органды трансплантациялоо боюнча мыйзамга кол койгон соң каза болгондон кийин органдарын трансплантациялоону керээз кылган.

Автор: Айжанар Рыспек кызы